Mamy 7223 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

Wysokość zasiłku na dorosłą osobę niepełnosprawną

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 13.05.2017

Moja sprawa dotyczy wysokości zasiłku pobieranego na dorosłą osobę niepełnosprawną, jest to 520 zł miesięcznie. Jakieś 2 lat temu Trybunał Konstytucyjny orzekł, że jest to niezgodne z prawem i to świadczenie powinno być równe świadczeniu pobieranemu przez opiekunów dzieci niepełnosprawnych.Podobno odbyło się już kilkanaście spraw sądowych, w których sąd przyznała rację opiekunom osób dorosłych i nakazał zmianę wysokości świadczenia oraz rekompensatę. Jak podejść do sprawy?

Izabela Nowacka-Marzeion

W dniu 23 października 2014 r. weszło w życie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego (sygn. akt K 38/13). Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

 

Z treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wówczas, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki lub studiów, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

 

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. (K 38/13) uznał, że ten przepis ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad dorosłą osobą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Trybunał poprawienie stanu prawnego w pilnym trybie zostawił ustawodawcy (cz. III. pkt 8 uzasadnienia dotyczącego skutków wyroku). Dotychczas nie podjęto stosownej inicjatywy ustawodawczej.

 

Organy rozstrzygające w sprawie powinny oceniać warunki uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego z wyłączeniem tej części przepisów, które od 21 października 2014 r. (data wyroku Trybunału) zostały uznane za niekonstytucyjne, a więc z uwzględnieniem wiążącej ich sentencji wyroku.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Do dnia 23 października 2014 r. art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

 

  1. nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
  2. w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

 

Wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

 

W uzasadnieniu wyroku TK zastrzeżono jednak, że „skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który – biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii – powinien tego dokonać bez zbędnej zwłoki”.

 

obecnie art. 17 ust. 1b u.ś.r. istnieje jako jednostka redakcyjna, jest to jednak przepis normatywnie pusty. Kategoria tzw. przepisów pustych – jako możliwego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – nie jest obca polskiemu prawu. Na ten problem zwracano chociażby uwagę w piśmiennictwie po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt P 11/08, dotyczącego zakresu utraty mocy prawnej art. 148 § 2 Kodeku karnego. Zdaniem Sądu odwołanie się do kategorii „przepisu pustego” pozwala na wytłumaczenie związków uzasadnienia wyroku TK z jego sentencją.

 

Ze względu na treść art. 188 pkt 1 w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, uzasadnienie mogłoby potencjalnie mieć moc obowiązującą jedynie w zakresie utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, przepisu lub ewentualnie jego części. To, czy przepisy prawa po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny przewidują konkretne uprawnienia lub obowiązki dla obywateli, stanowi już interpretację porządku prawnego powstałego po akcie derogacji. Należy podkreślić, że czym innym jest dokonywanie interpretacji przepisów prawa w związku z oceną konstytucyjności danego rozwiązania, a czym innym jest interpretacja stanu prawnego powstałego w związku z aktem derogacji, a więc już po ocenie konstytucyjności. W tym kontekście stanowisko Trybunału Konstytucyjnego mogło stanowić jedynie pogląd prawny tego organu, mający na celu ułatwienie innym organom stosowanie prawa po ogłoszeniu wyroku TK. Stanowisko takie nie może być jednak wiążące dla innych organów, ponieważ brak przepisów, które by takie związanie kreowały. Warto przy tym zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wyraził powyższy pogląd zakładając, że ustawodawca bez zbędnej zwłoki ureguluje w prawidłowy sposób materię normowaną przez art. 17 ust. 1b u.ś.r. Tak się jednak nie stało. Mimo tego do chwili obecnej ustawodawca nie przyjął stosownych regulacji.

 

Na podobnym stanowisku stanęły także wojewódzkie sądy administracyjne.

 

W najnowszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zajął jednak stanowisko przeciwne – wyrok z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1668/14.

 

Przepis art. 24 ust. 1 u.ś.r. formułuje ogólną zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy. Zasadą jest, że ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych następuje począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 u.ś.r.).

 

Ustawodawca dopuścił również możliwość nabycia prawa do świadczenia za okres wsteczny. Zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

 

Jednak w żadnym miejscu nie ma mowy o wyrównaniu świadczenia wstecz. Mogłaby Pani składać pozew o odszkodowanie od Skarbu Państwa, ale nie w drodze administracyjnej, a cywilnej. Z poniesieniem kosztów postępowania.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI - 8 =

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

»Podobne materiały

Komu należy się zasiłek pogrzebowy?

Nasz brat zmarł dwa miesiące temu. Od dziesięciu lat był w separacji z żoną. Wraz z bratem pokryliśmy koszty pogrzebu (trumna, ubrania, nagrobek). Uznałam, że zasiłek pogrzebowy z ZUS powinna odebrać wdowa (zgodziła się) i oddać nam – skoro to my za wszystko zapłaciliśmy. Bratowa oddała nam jednak tylko ok. 30% kwoty z ZUS, resztę zostawiając dla siebie. Zignorowała wezwanie do oddania reszty pieniędzy. Czy mamy prawo odzyskać pozostałą część zasiłku?

 

Urodzenie martwego dziecka a prawo do zasiłku

Przebywam na urlopie wychowawczym, niestety wczoraj urodziłam martwe dziecko. Czy przysługuje mi w tej sytuacji jakiś zasiłek chorobowy lub macierzyński?

Świadczenie z ZUS przysługujące rodzicom po poronieniu w 8. tygodniu ciąży

Czy po poronieniu w ósmym tygodniu ciąży można otrzymać jakieś świadczenie z ZUS-u? Czy potrzebne jest zaświadczenie ze szpitala (nie otrzymałam go do tej pory)? Czy jeśli poroniłam rok temu, to nie jest jeszcze za późno, żeby starać się o takie świadczenie?

wizytówka Szukamy prawników »