Mamy 7240 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 03.07.2013

W latach 80. bezprawnie postawiono na moim gruncie słup energetyczny z linią napowietrzną. W księdze wieczystej nie ma żadnego wpisu o służebności. Czy mogę domagać się wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości?

Eliza Rumowska

Ustosunkowując się do zadanego przez Pana pytania, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

 

Poniższa odpowiedź została oparta na następujących faktach i ich prawnej ocenie. Z treści Pana pytania wynika, że jest Pan właścicielem nieruchomości gruntowej, na której w latach 80. bez Pana zgody posadowiono słup energetyczny z linią napowietrzną. Księga wieczysta prowadzona dla nieruchomości nie zawiera wzmianki o ustanowieniu służebności przesyłu.

 

Jako że nie wskazuje Pan na stan swojej wiedzy w zakresie przysługujących Panu praw, pozwoli Pan, iż w pierwszej kolejności wskażę przepisy prawa regulujące służebność przesyłu, a następnie przejdę do orzecznictwa i poglądów literatury w odniesieniu do Pana problemu.

 

Na wstępie pragnę wskazać, że podstawą niniejszej odpowiedzi będą przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) dotyczące służebności gruntowych, a w szczególności służebności przesyłu. Regulacje dotyczące służebności gruntowych znajdują się w art. 285-295 K.c., dotyczące służebności przesyłu natomiast w art. 3051-3054 K.c.

 

Na zadane przez Pana pytanie prawne należy udzielić odpowiedzi twierdzącej – może Pan starać się o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego, którym w tym wypadku będzie zakład energetyczny.

 

W pierwszej kolejności należy wystąpić w przedmiotowej sprawie do przedsiębiorstwa przesyłowego z ofertą zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu. W związku z tym linia przesyłowa przebiegająca przez nieruchomość zostałaby usankcjonowana poprzez stosowną umowę, przedsiębiorstwo winno natomiast opłacać odpowiednie, ustalone przez strony wynagrodzenie.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Można takim pismem objąć również żądanie zapłaty stosownego odszkodowania za poprzedzający zawarcie umowy okres bezumownego korzystania z Pana nieruchomości.

 

Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowi równowartość miesięcznego czynszu pomnożonego przez liczbę miesięcy, za które chce Pan żądać odszkodowania, nie dłużej jednak niż za okres 10 lat, w związku z przedawnieniem roszczenia.

 

Podstawę powyższego znajdziemy w art. 3051 K.c., który stanowi, że: „nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu)”.

 

Natomiast urządzeniami, o których mowa w art. 49 § 1 K.c., będą urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne – nie należą one do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

 

Linia przesyłowa energii elektrycznej stanowi urządzenie służące do przesyłu energii elektrycznej, nie należy do części składowych nieruchomości i wchodzi w skład przedsiębiorstwa przesyłowego.

 

Tym samym w niniejszym przypadku zostały spełnione wszelkie przesłanki do żądania przez Państwa ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem.

 

Jednakże jeżeli brak będzie zgody którejkolwiek ze stron na zawarcie powyższej umowy, każda ze stron może żądać ustanowienia przez sąd służebności za odpowiednim wynagrodzeniem. Stanowi o tym art. 3052 § 1 i 2 K.c.:

 

„§ 1. Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.

 

§ 2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu”.

 

Zatem może się Pan zwrócić również do sądu z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem, równocześnie żądając odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

 

Pewnym zagrożeniem dla Pana roszczenia może być instytucja zasiedzenia służebności, istnieje taka możliwość na mocy art. 292 K.c., który stanowi: „Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio”.

 

W przedmiotowej sprawie takie zasiedzenie byłoby możliwe w sytuacji, gdyby korzystanie z urządzenia (linii) trwało nieprzerwanie przez 30 lat, w związku z wybudowaniem linii bez zgody właściciela. W chwili budowy przedsiębiorstwo przesyłowe było w złej wierze, co powoduje wydłużenie terminu potrzebnego do zasiedzenia do lat 30.

 

Linie przesyłowe zgodnie z aktualnym orzecznictwem Sądu Najwyższego są trwałymi i widocznymi urządzeniami (por. postanowienie SN z 6 lipca 2011 r., I CSK 157/11). Dla nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu (art. 292 K.c. w zw. z art. 3054 K.c.) nie jest niezbędne, by widoczne elementy trwałego urządzenia, będącego przedmiotem korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego, znajdowały się na nieruchomości, którą obciążać ma ta służebność. Podobne stanowisko zajął SN w postanowieniu z 4 października 2006 r. (sygn. akt II CSK 119/06).

 

Ewentualne stwierdzenie zasiedzenia polegałoby właśnie na powstaniu służebności przesyłu z mocy prawa. Taka służebność powoduje, że przedsiębiorstwo przesyłowe jest uprawnione do korzystania z przedmiotowej linii z mocy samego prawa, oczywiście po stwierdzeniu powyższego postanowieniem sądu.

 

Oczywiście również w tej sytuacji będzie przysługiwać Panu wynagrodzenie za korzystanie ze służebności, a za okres wcześniejszy, tzn. przed ustanowieniem ewentualnej służebności, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

 

Przysługuje Panu takie odszkodowanie, natomiast w jakiej wysokości – to już zależy od okoliczności faktycznych, a przede wszystkim od rodzaju nieruchomości, na której owe słupy się znajdują, stosownie do jej wartości i długości linii znajdującej się nad nią.

 

Proszę również mieć na uwadze, że ustanowiona służebność powinna w możliwie najmniejszym stopniu być uciążliwa dla nieruchomości obciążonej. Zatem możliwe jest również po jej ustanowieniu wystąpienie na drogę postępowania sądowego w celu zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności. Realizacji tej zasady służy art. 291 K.c., który dotyczy zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności gruntowej z ważnej potrzeby gospodarczej po stronie nieruchomości obciążonej na żądanie jej właściciela. Powyższa norma prawna poprzez treść art. 3054 K.c. ma także odpowiednie zastosowanie do służebności przesyłu.

 

Art. 291 K.c. stanowi: „jeżeli po ustanowieniu służebności gruntowej powstanie ważna potrzeba gospodarcza, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać za wynagrodzeniem zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności, chyba że żądana zmiana przyniosłaby niewspółmierny uszczerbek nieruchomości władnącej”.

 

Takie roszczenie jest dopuszczalne dopiero, gdy służebność powstała w drodze czynności prawnej lub w wyniku orzeczenia (postanowienia) sądu.

 

Art. 3054 stanowi, że: „do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych”.

 

Należy również pamiętać, że nawet gdyby sąd na mocy wyroku ustanowił służebność lub też stwierdził, iż została ona zasiedziana, to w takiej sytuacji należy się wynagrodzenie dla właściciela nieruchomości za ustanowienie służebności na jego nieruchomości.

 

Należy zwrócić uwagę, że od momentu ustanowienia służebności wyłączona będzie możliwość dochodzenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, będzie natomiast należne wynagrodzenie za ustanowienie na nieruchomości służebności.

 

Podsumowując, należy stwierdzić, że może Pan podejmować wobec przedsiębiorstwa przesyłowego – operatora wskazane powyżej działania. Oczywiście warto rozpocząć od złożenia wniosku (oferty) zawarcia stosownego porozumienia w celu ustanowienia służebności, a dopiero w sytuacji niepowodzenia tego kroku należy zdecydować się na skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.

 

Od wysokości żądanej kwoty uzależnione jest także wynagrodzenie rady prawnego lub adwokata. Wynagrodzenie określa bezpośrednio umowa łącząca klienta z adwokatem. Co do zasady stawki określone zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W § 6 wskazano, że stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy:

 

  1. do 500 zł – 60 zł;
  2. powyżej 500 zł do 1500 zł – 180 zł;
  3. powyżej 1500 zł do 5000 zł – 600 zł;
  4. powyżej 5000 zł do 10 000 zł – 1200 zł;
  5. powyżej 10 000 zł do 50 000 zł – 2400 zł;
  6. powyżej 50 000 zł do 200 000 zł – 3600 zł;
  7. powyżej 200 000 zł – 7200 zł.

 

Wartością przedmiotu sporu w Pana przypadku byłaby wysokość żądanej kwoty. Nie ulega jednak wątpliwości, że możliwe jest ustalenie niższego wynagrodzenia. Należy jednak wskazać, że wniesienie pozwu łączy się z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej. Opłatę stosunkową pobiera się w sprawach o prawa majątkowe; wynosi ona 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Innymi słowy oprócz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika wniesienie pozwu wiąże się z obowiązkiem zapłaty opłaty sądowej w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu.

 

Trudno jednocześnie wskazać na czas trwania spawy, albowiem uzależniony jest on od wielu czynników, tj. wielkości sądu, liczby wpływu spraw, stanowiska pozwanego zakładu energetycznego.

 

Pragnę jednocześnie poinformować, że serwis ePorady24.pl świadczy także usługi w zakresie sporządzania pism, w tym pism procesowych, reprezentacji przedsądowej oraz sądowej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa - 8 =

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

»Podobne materiały

Wynagrodzenie za służebność przesyłu

Według jakich kryteriów oblicza się wynagrodzenie za służebność przesyłu? Kto dokonuje takich obliczeń i w jaki sposób można je zweryfikować? Czy w umowie musi być jedynie suma wypłacana jednorazowo, czy może być wypłacana okresowo, np. corocznie, jak to ma miejsce przy dzierżawie? Na mojej działce gazownia przeprowadza gazociąg wysokiego ciśnienia. Za wyrażenie zgody na oddanie w służebność wieczystą potrzebnego gruntu zaproponowano mi jednorazowe odszkodowanie w moim odczuciu nieproporcjonalnie niskie w stosunku do uraty wartości handlowej mojej działki.

 

Ustanowienie służebności przesyłu

Przez moje działki przebiegają dwie linie energetyczne. Gdy stawialiśmy dom, musieliśmy go odsunąć od linii. Ponieważ zakład energetyczny wystąpił do nas o zgodę na całkowitą przebudowę linii (wymianę słupów i przewodów) i za opłatą ok. 11 tys. zł – na wieczyste użytkowanie terenu, wystąpiliśmy z prośbą o przebudowę linii na kablową. Otrzymaliśmy odpowiedź, że możemy to zrobić na własny koszt, który wyceniony został przez zakład energetyczny na ok. 100 tys. zł. Czy mamy szansę uzyskania odszkodowania za bezumowne korzystanie z naszych gruntów i ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem? Jakie powinniśmy podjąć kroki?

Wynagrodzenie z tytułu służebności przesyłu

Przez moją nieruchomość ma przebiegać gazociąg. Jakiego wynagrodzenia z tytułu służebności przesyłu mogę się domagać? Proszę przedstawić przykładowe wyliczenia.

 

Wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu

Na mojej nieruchomości rolnej ma zostać ustanowiona służebność przesyłu – ma to być 6 kabli energetycznych ułożonych w pasie o szerokości 4 m i długości 1500 m, a w czasie budowy, przebudowy itd. żąda się pasa o szerokości 12 m. Powyższy grunt został nabyty od ANR w 2011 r. Jakiej wysokości wynagrodzenia powinienem żądać? Czy można ubiegać się o odszkodowanie z tytułu utraty wartości gruntu?

wizytówka Szukamy prawników »