ePorady24.pl Prawo podatkowe Prawo karne skarbowe Wybrane wykroczenia i przestępstwa skarbowe przeciwko...
Zadaj pytanie ›

Biuletyn

Prenumerata biuletynu
Zadaj pytanie ›

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Opublikowane: 05.09.2009

Wybrane wykroczenia i przestępstwa skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym

Podatnicy, którym zdarza się popełniać błędy – co jest normalne, gdyż nie myli się tylko ten, kto nic nie robi – martwią się konsekwencjami podatkowymi i nie są na ogół świadomi, że poza tego rodzaju następstwami mogą spotkać ich również przykre konsekwencje wynikające z ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.). Poniżej wskazane zostaną najważniejsze przestępstwa i wykroczenia skarbowe popełniane przeciwko obowiązkom podatkowym wraz z sankcjami – bez uwzględnienia problematyki związanej z podatkiem akcyzowym.

Kodeks karny skarbowy (K.k.s.) w art. 54 stanowi, iż podatnik, który uchylając się od opodatkowania nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, sprawca podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych, gdy kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, sprawca podlega jedynie karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

 

Zgodnie z art. 56 podatnik, który składając organowi podatkowemu albo innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, sprawca podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Podobnie jak w art. 54 ustawodawca stanowi, że gdy kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

 

Warto pamiętać, że pod wpływem orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2002 r. (sygn. V KKN 305/00) ugruntowała się interpretacja przepisów wskazująca, iż: „Z upływem terminu przedawnienia wymiaru danego rodzaju należności przedawnia się karalność przestępstwa polegającego na narażeniu na uszczuplenie tych należności. (...) W prawie karnym skarbowym, przy narażeniu na uszczuplenie podatku lub innej należności państwowej, czas popełnienia przestępstwa skarbowego ustala się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności”.

 

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

 

Bardzo częstą podstawą ukarania podatnika, w związku z niezłożeniem deklaracji, jest § 4 art. 56 K.k.s., który jasno stanowi, iż karze grzywny za wykroczenie skarbowe podlega także ten podatnik, który mimo ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania nie składa w terminie organowi podatkowemu lub płatnikowi deklaracji lub oświadczenia.

 

Jak słusznie wskazuje w wyroku z dnia 30 października 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Katowicach (sygn. I SA/Ka 1630/01): „Złożenie przez podatnika rocznego zeznania podatkowego po terminie przewidzianym w art. 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 161 Ordynacji podatkowej nie powoduje jego bezskuteczności, jednak może podlegać sankcjom przewidzianym w Kodeksie karnym skarbowym, w szczególności podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe na podstawie art. 56 § 4 Kodeksu karnego skarbowego.”

 

Innym naruszeniem przepisów jest niewpłacanie podatku w terminie, kodeks odróżnia „zwykłe” opóźnienie i tzw. „uporczywe niewpłacanie”. Podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o uporczywe niewpłacanie wpłacono w całości należny podatek na rzecz właściwego organu.

 

Czym jest owo uporczywe niewpłacanie? Czy jest to stan, gdy podatnik nie wpłaca zaliczki na podatek dochodowy w terminie, czy może z uporczywością mamy do czynienia, gdy mimo posiadania środków podatnik w ogóle nie płaci podatków? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na te pytania, gdyż „uporczywość” jest pojęciem nieostrym, nieokreślonym przez ustawodawcę, a intuicyjnie rozumianym przez organy stosujące prawo. Praktyka wykształciła pogląd, iż z uporczywym niewpłacaniem w terminie podatku mamy do czynienia, gdy jest to czynność:

 

  • powtarzalna oraz
  • wynikającą ze złej woli podatnika.

 

Ustawodawca sankcjonuje również nieprowadzenie ksiąg, art. 60 § 1 stanowi, iż kto wbrew obowiązkowi nie prowadzi księgi, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu – kto wbrew obowiązkowi nie przechowuje księgi w miejscu wykonywania działalności lub w miejscu wskazanym przez podatnika jako jego siedziba, przedstawicielstwo lub oddział, a jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone biuru rachunkowemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi – w miejscu określonym w umowie z biurem rachunkowym lub w miejscu wskazanym przez kierownika jednostki, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych (tej samej karze podlega także ten podatnik lub płatnik, który nie zawiadamia w terminie właściwego organu o prowadzeniu księgi przez doradcę podatkowego lub inny podmiot upoważniony do prowadzenia ksiąg w jego imieniu i na jego rzecz).W wypadku mniejszej wagi sprawca powyżej przedstawionych czynów podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

 

Zgodnie z wolą ustawodawcy każdy kto nierzetelnie prowadzi księgę podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych (w wypadkach mniejszej wagi podlega się karze grzywny za wykroczenie skarbowe, również karze grzywny podlega ten, kto wadliwie prowadzi księgę). Przypomnieć w tym miejscy należy, iż księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty, księga niewadliwa to księga prowadzona zgodnie z przepisami prawa.

 

Podstawą do ukarania podatnika często jest również art. 62, który stanowi, iż każdy kto wbrew obowiązkowi nie wystawia faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia, wystawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych; wystawienie w sposób nierzetelny faktury i rachunku podlega zaostrzonej karze tak jak i posługiwanie się takim dokumentem, tj. podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych. Karze grzywny do 180 stawek dziennych podlega także ten, kto wbrew obowiązkowi nie przechowuje wystawionej lub otrzymanej faktury lub rachunku, bądź dowodu zakupu towarów, jak i każdy kto wbrew przepisom ustawy dokona sprzedaży z pominięciem kasy rejestrującej albo nie wyda dokumentu z kasy rejestrującej, stwierdzającego dokonanie sprzedaży. Za wymienione powyżej naruszenia w wypadkach mniejszej wagi sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

 

Warto pamiętać, iż w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie (sygn. II AKa 65/04) uznał, iż „nierzetelna faktura z art. 62 § 2 K.k.s. to zarówno faktura nieodzwierciedlająca rzeczywistego przebiegu zdarzenia, jak i faktura fikcyjna, dokumentująca czynność nieistniejącą. Wystawienie tej ostatniej (fikcyjnej) faktury godzi w prawidłowość ustalenia i wykonania zobowiązań podatkowych wobec Państwa, zwłaszcza gdy podatnik nieświadomy jej fikcyjności wypełnia swe zobowiązania finansowe. Faktura nieprawidłowo stwierdzająca fakty, w szczególności pomniejszająca podatek poprzez bezpodstawność stwierdzenia powinności zwrócenia podatku VAT albo obniżenia podatku należnego o podatek obliczony – godzi w obowiązek podatkowy i przyczynia się do zwiększenia zysku sprawcy o wartość podatku mu zwracanego”.

 

Reasumując, prowadząc działalność gospodarczą pamiętać należy, iż niektóre działania powodują nie tylko konsekwencje podatkowe, lecz mogą czasem wywoływać nawet bardziej dotkliwe konsekwencje karnoskarbowe.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

 

wersja do druku

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć plus IV =

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

 

 

 

»Podobne materiały

Kara za przestępstwo skarbowe

Dostałem wezwanie do urzędu celnego w charakterze osoby podejrzanej w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 110a Kodeksu karnego skarbowego. Co mi grozi? Jak uniknąć kary za przestępstwo skarbowe? Czy można sprawdzić, jak toczyły się podobne sprawy w przeszłości?

 

Utrata zwolnienia z VAT-u i niezgłoszenie tego faktu w urzędzie

W 2012 r. założyłam działalność. W grudniu miałam przychód ponad 60 tys. zł. Nie zgłosiłam się jednak do urzędu skarbowego, mimo że straciłam zwolnienie z VAT-u. Zrobiłam to z nieuwagi. Obecnie wszczęto wobec mnie kontrolę skarbową. Jaka kara mnie czeka? Co robić, by uniknąć konsekwencji?

Opinie naszych Klientów ››

Zadane pytania:

  • 0
  • 3
  • 2
  • 0
  • 9
  • 0
  • 5
wizytówka