Autor: Jakub Bonowicz

Ustawa hazardowa – co zrobić, skoro ustawa hazardowa zabrania reklamy zakładów bukmacherskich?

Prowadzę indywidualną działalność gospodarczą w Polsce, ale ustawa hazardowa podcięła mi skrzydła. Jestem operatorem serwisu poświęconego internetowym zakładom bukmacherskich (mam też linki do serwisów bukmacherskich), a teraz ustawa hazardowa zabrania reklamy zakładów. Moje pytania to: jakie są sankcje karne za złamanie tego zakazu? Czy ustawa hazardowa pozwala mi w jakikolwiek sposób prowadzić dalej tę działalność? Czy np. jako spółka zagraniczna będę mógł dalej prowadzić ten serwis?

Definicja zakładu wzajemnego nie uległa istotnej zmianie w stosunku do poprzedniej ustawy (art. 2 ust. 2) – są to zakłady o wygrane, pieniężne lub rzeczowe, polegające na odgadywaniu:

1. wyników sportowego współzawodnictwa ludzi lub zwierząt, w których uczestniczy wpłacają stawki, a wysokość wygranej zależy od łącznej kwoty wpłaconych stawek (totalizatory);
2. zaistnienia różnych zdarzeń, w których uczestnicy wpłacają stawki, a wysokość wygranych zależy od umówionego, między przyjmującym zakład a wpłacającym stawkę, stosunku wpłaty do wygranej (bukmacherstwo).

Zakaz reklamy zakładów wzajemnych nie jest niczym nowym. Istniał on już w poprzedniej ustawie o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27) – art. 8: „Zabrania się reklamowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: wideoloterii, gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych”.

Pojęcie reklamy było definiowane bardzo szeroko: zachęcanie do udziału w nich, przekonywanie o ich zaletach, informowanie o miejscach, w których są urządzane, i możliwościach uczestnictwa. Jedynym wyjątkiem była możliwość reklamy i informacji w ośrodkach gier i punktach przyjmowania zakładów (art. 8 ust. 2). To natomiast, co było najbardziej istotne, to fakt, że nie było żadnej sankcji za złamanie tego zakazu.

Brak było przepisu w Kodeksie karnym skarbowym, który mówiłby, że takie zachowanie stanowi przestępstwo lub nawet wykroczenie. Co prawda reklama taka, jako sprzeczna z przepisami prawa, mogła być uznana za czyn nieuczciwej konkurencji oraz praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów (za co Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mógł wymierzyć karę pieniężną w wysokości do 10% przychodu osiągniętego w roku poprzednim), jednakże w praktyce sankcje te były rzadko egzekwowane – przede wszystkich nie było w interesie bukmacherów nawzajem pozywać się o czyny nieuczciwej konkurencji, w sytuacji gdy reklamowali się wszyscy.

Nowa ustawa hazardowa nieco rozszerza ten zakaz, co jest mniej ważne – znacznie ważniejsze jest to, że ustawa hazardowa wprowadza sankcję karnoskarbową.

Otóż, po pierwsze, art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych mówi, że zabrania się reklamy i promocji m.in. zakładów wzajemnych, a także – wg ust. 2 – zabrania się informowania o sponsorowaniu przez podmiot prowadzący działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych. Zakres przedmiotowy obejmuje więc:

1. Reklamę – przez którą rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie zakładów wzajemnych, a także informacji o miejscach, w których takie zakłady są urządzane, z możliwością uczestnictwa (ust. 6). To ostatnie sformułowanie obejmuje zatem także podanie linka do strony internetowego zakładu bukmacherskiego, gdyż niewątpliwie informuje ono właśnie o miejscu w sieci, gdzie można zagrać.
2. Promocję – jest to publiczna prezentacja zakładów, rozdawanie rekwizytów z nimi związanych, wręczanie żetonów lub dowodów uczestnictwa w tych grach albo ich sprzedaż w miejscach publicznych, a także inne formy publicznego zachęcania do uczestnictwa w nich lub przekonywania o ich zaletach bądź zachęcania do wstępu do punktów przyjmowania zakładów (ust. 7).
3. Ponadto także reklamę i promocję produktów i usług, których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych (to przepisano żywcem z ustawy antyalkoholowej – słynna „łódka Bols”).
4. Reklamę i promocję podmiotów, których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem zakładów wzajemnych lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń (ust. 9).
5. Informowanie o sponsorowaniu – prezentowanie informacji zawierającej nazwę lub innego oznaczenia indywidualizującego sponsora w związku ze sponsorowaniem (ust. 11). Sponsorowanie oznacza bezpośrednie lub pośrednie finansowanie lub współfinansowanie działalności osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, niemających osobowości prawnej, w celu upowszechniania, utrwalania lub podniesienia renomy zakładów wzajemnych, podmiotów prowadzących działalność w zakresie tych zakładów lub innego oznaczenia indywidualizującego podmiot prowadzący działalność w zakresie tych zakładów, w zamian za informowanie o sponsorowaniu (ust. 10).

Od zakazu przewidziano dwa wyjątki:

1. zgodnie z ust. 5 zakaz nie obejmuje reklamy i promocji prowadzonej wewnątrz punktu przyjmowania zakładów wzajemnych oraz oznaczenia nazwą, na zewnątrz budynku, miejsca, w którym znajduje się punkt przyjmowania zakładów wzajemnych (bez tego bukmacher nie byłby w stanie nawet informować o swej działalności);
2. ponadto dozwolone jest prezentowanie informacji zawierającej nazwę lub innego oznaczenia indywidualizującego sponsora (ust. 3).

Kogo dotyczy zakaz?

Zgodnie z ust. 1 są to osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej (np. spółka jawna, komandytowa), które:

1. zlecają czynności polegające na reklamie, promocji, informacji o sponsorowaniu;
2. prowadzą czynności polegające na reklamie, promocji, informacji o sponsorowaniu;
3. umieszczają reklamę lub informację;
4. czerpią korzyści z takich czynności.

Z pewnością Pan kwalifikuje się do co najmniej jednego z tych punktów: do pkt 3 (umieszcza Pan link w swoich serwisach) oraz do pkt 4 (czerpie Pan z nich korzyści). Tak więc zakaz obejmuje również Pana.

Druga ważna sprawa: ustawa hazardowa wprowadza sankcje karnoskarbowe w ustawie z 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 z późn. zm.). Wprowadzono art. 110a – zgodnie z § 1 tego przepisu: „Kto, wbrew przepisom ustawy, zleca lub prowadzi reklamę lub promocję (...) zakładów wzajemnych, umieszcza reklamę zakładów lub informuje o sponsorowaniu przez podmiot prowadzący działalność w zakresie zakładów, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych”. Zgodnie zaś z § 2 tej samej karze podlega, kto czerpie korzyści z reklamy lub promocji zakładów wzajemnych zlecanych lub prowadzonych wbrew przepisom ustawy, z umieszczenia reklamy wbrew przepisom ustawy albo informowania o sponsorowaniu przez podmiot prowadzący działalność w zakresie takich gier lub zakładów.

Grzywnę wymierza się w stawkach dziennych. Stawka dzienna wynosi od 1/30 części minimalnego wynagrodzenia do jego 400-krotności. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe (art. 23 § 3 K.k.s.).

Ponadto, zgodnie z § 3, w wypadku mniejszej wagi sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 lub § 2 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Oznacza to m.in., że sprawca nie jest wpisywany do rejestru karnego. Żaden przepis nie definiuje, co to jest „wypadek mniejszej wagi” – decyduje o tym sąd ze względu na szczególne okoliczności, niski stopień społecznej szkodliwości, gdy sprawca nie wykazuje lekceważącego stosunku do porządku prawnego, czy też z pobudek zasługujących na szczególne uwzględnienie.

Osobiście wydaje mi się, że na fali obecnej tendencji do zwalczania hazardu raczej mało prawdopodobne jest uznanie czynu sprzecznego z ustawą o grach hazardowych za wypadek mniejszej wagi. W przypadku wykroczenia skarbowego sąd wymierza grzywnę od 1/10 do 20-krotności wysokości minimalnego wynagrodzenia (art. 48 § 1 K.k.s.).

Ponadto – zgodnie z art. 33 § 1 K.k.s – jeśli sprawca osiągnął z popełnienia przestępstwa skarbowego, chociażby pośrednio, korzyść majątkową, sąd orzeka (obowiązkowo) przepadek tej korzyści jako środek karny. W razie niemożności orzeczenia przepadku korzyści majątkowej orzeka się ściągnięcie jej równowartości pieniężnej. Oznacza to, że sąd powinien orzec przepadek pieniędzy, które zarobił Pan na reklamie.

Ponadto pozostają także sankcje prawa cywilnego i sankcje administracyjne (na takich samych zasadach jak w poprzednim stanie prawnym).

Podsumowanie

Jak na razie obejmuje Pana ustawa hazardowa i działalności w dotychczasowym zakresie nie może Pan prowadzić, bo naraża się Pan na poważne konsekwencje karnoskarbowe.

Natomiast rozważyć należy prowadzenie działalności w formie spółki, której siedziba zostanie zarejestrowana w państwie, która dopuszcza zakłady wzajemne on-line i ich reklamę przez internet. Bardzo wątpliwa wydaje się bowiem możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności karnej takiej osoby, które reklamuje zakłady wzajemne przez spółkę zarejestrowaną np. w Wielkiej Brytanii.

Wprawdzie zgodnie z art. 109 Kodeksu karnego ustawę karną polską stosuje się do obywatela, który popełnił przestępstwa za granicą, ale zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu karnego warunkiem odpowiedzialności za czyn popełniony za granicą jest uznanie takiego czynu za przestępstwo również przez ustawę obowiązującą w miejscu jego popełnienia (zasada podwójnej karalności), a tymczasem prawo brytyjskie hazardu nie zakazuje.

Jednakże zgodnie z art. 112 pkt 5 Kodeksu karnego niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia czynu zabronionego ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego w razie popełnienia przestępstwa, z którego została osiągnięta, chociażby pośrednio, korzyść majątkowa na terytorium RP. To jest właśnie sytuacja, kiedy Polak prowadzi np. serwis hazardowy w Anglii (bo to właściciel zasadniczo jest odpowiedzialny karnie – prowadzenie działalności w formie spółki może nie wystarczyć do uniknięcia odpowiedzialności), a korzyści czerpie dzięki polskim graczom.

Tyle że jest jedno „ale”... Przestępstwo nielegalnego urządzenia gier jest przestępstwem karnoskarbowym, a do tego przestępstwa nie stosuje się przepisów Kodeksu karnego, w tym przepisów wskazanych wyżej (art. 20 § 2 Kodeksu karnego skarbowego), natomiast art. 3 Kodeksu karnego skarbowego, normujący kwestię „międzynarodowych przestępstw”, nie zawiera rozwiązania analogicznego do przewidzianego w Kodeksie karnym.

Jak widać, by naprawdę uderzyć w prowadzących gry on-line i reklamujących hazard, wystarczyło po prostu „wrzucić” przestępstwo nielegalnego urządzenia gier i ich reklamy do Kodeksu karnego, ale nasz ustawodawca również o tym w ferworze uchwalania nowej ustawy hazardowej zapomniał...

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu:

Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu:

Ocena zrozumienia tekstu:

Kategoria: IT

poleć pytanie znajomemu     wersja do druku