Autor: Łukasz Obrał

Uregulowanie kontaktów z dzieckiem, gdy rodzicie mieszkają w dużej odległości od siebie

Czy matka dwumiesięcznego dziecka może zabierać je w podróż na odległość 100 km w celu widzeń z jego ojcem, który, aby do tego spotkania doszło, przebywa odległość trzykrotnie większą? Matka jest przeciwna tym podróżom, wprost trudno oprzeć się wrażeniu, że chce utrudnić ten kontakt. Tłumaczy się, że dziecko nie jest przyzwyczajone do jazdy i jest nerwowe. Co trzeba zrobić, aby udowodnić, że dziecko może podróżować pod opieką matki na tę odległość? Jakie przepisy regulują prawo ojca do widzeń z dzieckiem?

Jako ojciec ma Pan prawo utrzymywania kontaktów ze swoim dzieckiem. Co więcej jest to Pana obowiązek.

Prawo do kontaktów z dzieckiem wynika z ojcostwa i niezależne od tego, czy rodzic ma pełnię władzy rodzicielskiej, ograniczoną władzę, czy też jest pozbawiony tej władzy.

Powyższe wynika wprost z art. 113 § 1 Kodeksu rodzinnego, zgodnie z którym, niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

Kodeks rodzinny w art. 113 § 2 precyzuje, iż kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Według art. 113¹ § 1 Kodeksu rodzinnego, jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Powyższy przepis stanowi, że w pierwszej kolejności to rodzice pomiędzy sobą powinni ustalić sposoby utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Rodzice powinni ustalić kontakty z dzieckiem tak, aby przede wszystkim nie były one uciążliwe dla dziecka. Jest oczywistym, że w przypadku dwumiesięcznego dziecka jego rozsądne życzenia nie mogą być brane pod uwagę.

Ustalenia poczynione przez rodziców powinny być wynikiem kompromisu pomiędzy nimi.

Ustalając kontakty z dzieckiem, rodzice powinni przede wszystkim kierować się jego dobrem. Dobro dziecka nie jest definiowane w przepisach prawa. Przyjmuje się, iż jest to zespół wartości duchowych i materialnych, jakie konieczne są do prawidłowego rozwoju psychicznego i duchowego dziecka, rozwoju fizycznego, w aspekcie intelektualnym i moralnym. Te wartości mają dziecko należycie przygotować również do pracy dla społeczeństwa.

Zgodnym z dobrem dziecka jest utrzymywanie przez nie kontaktów z obojgiem rodziców, chyba że kontakty te zagrażają jego dobru, np. na skutek niewłaściwego zachowania jednego z rodziców dezorganizującego wychowanie dziecka. Tylko kontakty dziecka z obojgiem rodziców są konieczne dla jego harmonijnego i prawidłowego rozwoju.

Utrudniony kontakt dziecka z ojcem czy matką jest oczywiście sprzeczny z dobrem dziecka. Fundamentalnym elementem życia rodzinnego jest łączność i bliskość emocjonalna obojga rodziców z dzieckiem.

Należy pamiętać, iż zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego oboje rodzice mają obowiązek dbałości o rozwój dziecka w imię jego dobra. Ta dbałość polegać powinna w przypadku rodzica, u którego dziecko stale przebywa, na umożliwieniu dziecku kontaktów z drugim rodzicem, ale także z innymi krewnymi.

Jeżeli rodzice nie są w stanie dojść do porozumienia co do sposobu kontaktów z dzieckiem, to władnym do rozstrzygnięcia w tej kwestii jest sąd rodzinny.

Sąd rodzinny, wydając postanowienie w sprawie ustalenia kontaktów rodzica z dzieckiem, również kieruje się dobrem dziecka.

Jeżeli więc nie jest Pan w stanie dojść do porozumienia z matką dziecka odnośnie Pana z nim kontaktów lub gdy matka dziecka, kierując się niechęcią czy złośliwością w stosunku do Pana, utrudnia te kontakty, powinien Pan wystąpić do sądu z wnioskiem o uregulowanie Pańskich kontaktów z dzieckiem.

Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują możliwość ograniczenia rodzicom utrzymywania kontaktów z dzieckiem.

Stosownie do art. 113² § 1 Kodeksu rodzinnego, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy ograniczy utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem.

Sąd opiekuńczy, stosownie do art. 113² § 2 Kodeksu rodzinnego, może w szczególności:

1. zakazać spotykania się z dzieckiem;
2. zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu;
3. zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd;
4. ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość;
5. zakazać porozumiewania się na odległość.

Natomiast jeżeli utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza, sąd zakaże ich utrzymywania (art. 113³ Kodeksu rodzinnego).

Według art. 113⁴ Kodeksu rodzinnego sąd opiekuńczy, orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, w szczególności skierować ich do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń.

Należy też wskazać, iż żaden przepis prawa nie zobowiązuje rodzica, u którego dziecko stale przebywa, aby w celu realizacji kontaktów drugiego rodzica doprowadzał (przywoził) dziecko do jego miejsca zamieszkania. Żaden przepis nie wskazuje również, iż to rodzic, u którego dziecko stale nie przebywa, powinien przychodzić (przyjeżdżać) po dziecko do jego miejsca zamieszkania. W końcu żaden z przepisów prawa nie wskazuje, gdzie mają się odbywać te kontakty i jaki czas mają trwać.

Rodzice, ustalając te kontakty (a także sąd w toku postępowania), powinni kierować się dobrem dziecka.

W ewentualnym wniosku o uregulowanie kontaktów z dzieckiem powinien Pan powołać się na dobro dziecka, a także na Pana prawo i obowiązek do utrzymywania z nim kontaktów.

Powinien Pan również wskazać, w jaki sposób chciałby Pan uregulować kontakty z dzieckiem. W szczególności powinien Pan wskazać terminy tych kontaktów, a także ich miejsce. Może Pan wnioskować, aby kontakty te odbywały się w miejscowości, która znajduje się pomiędzy miejscowościami, w których Państwo zamieszkują. Może Pan również wnioskować o to, aby matka dziecka przywoziła je w ustalone miejsce.

Ten ostatni wniosek może Pan uzasadnić tym, iż matka powinna zrobić wszystko, aby dobro dziecka nie było zagrożone. Ma obowiązek dbania o interes dziecka i jego prawidłowy rozwój. Jednym z przejawów tej dbałości i troski o dziecko jest umożliwienie mu kontaktowania się z ojcem.

Inne istotne okoliczności, które zostaną wzięte pod uwagę przez sąd, to np. wiek dziecka, konieczność karmienia itp.

Również to, jak podróż wpływa na dziecko, sąd weźmie pod uwagę, ustalając z nim kontakty. Jeżeli sąd uzna, że stukilometrowa podróż dziecka nie zagraża jego zdrowiu, to może zgodzić się, aby te kontakty odbywały się poza miejscem zamieszkania dziecka.

Jeżeli matka dziecka będzie upierała się przy swoim twierdzeniu odnośnie tego, że dziecko źle znosi podróże, sąd z pewnością powoła biegłego, który oceni tę okoliczność. Ani Pan, ani matka dziecka, ani sąd nie posiadają zapewne specjalistycznej wiedzy niezbędnej do oceny, czy podróż zagraża dziecku.

Sąd weźmie też pod uwagę, czy matka dziecka jest w stanie jeździć z nim do innej miejscowości w celu kontaktów dziecka z Panem, a także może wydać rozstrzygnięcie, które z rodziców będzie ponosiło koszty tych podróży.

Wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem należy złożyć w sądzie rejonowym – wydziale cywilnym właściwym ze względu na miejsce pobytu dziecka.

Opłata od wniosku wynosi 40 zł. Do wniosku należy również dołączyć odpis aktu urodzenia dziecka (zupełny, jeżeli dziecko nie pochodzi z małżeństwa).

Składając wniosek do sądu, może Pan żądać jego zabezpieczenia poprzez ustalenie Pana kontaktów z dzieckiem na czas trwania postępowania, które może trwać nawet kilka miesięcy.

Ze względu na wiek dziecka nie powinien Pan się spodziewać, że sąd ureguluje kontakty w ten sposób, że będzie Pan mógł się spotykać z dzieckiem bardzo często i przez długi czas.

Jednak proszę pamiętać, iż wraz z rozwojem dziecka będzie Pan mógł na drodze postępowania sądowego domagać się zmiany rozstrzygnięcia w kwestii Pana kontaktów z dzieckiem. Będzie Pan mógł żądać w szczególności, aby kontakty odbywały się częściej, aby dziecko pozostawało u Pana na weekendy czy na wakacje.

Stosownie do art. 113⁵ Kodeksu rodzinnego, sąd opiekuńczy może zmienić rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów, jeżeli wymaga tego dobro dziecka.

Warto pamiętać, iż zgodnie z art. 113⁶ Kodeksu rodzinnego, przepisy niniejszego oddziału stosuje się odpowiednio do kontaktów rodzeństwa, dziadków, powinowatych w linii prostej, a także innych osób, jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.

Jeśli jest Pan zainteresowany dalszą pomocą, to informuję, że świadczymy również usługi w zakresie przygotowania pism (np. wniosków o uregulowanie kontaktów z dzieckiem), reprezentacji przed sądowej oraz sądowej.

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu:

Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu:

Ocena zrozumienia tekstu:

poleć pytanie znajomemu     wersja do druku