ePorady24.pl Prawo spadkowe Testament Testament – postępowanie spadkowe sposobem na poznanie...
Zadaj pytanie ›

Biuletyn

Prenumerata biuletynu
Zadaj pytanie ›

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Opublikowane: 02.08.2010

Testament – postępowanie spadkowe sposobem na poznanie pełnej treści testamentu

Miesiąc temu zmarł mój ojciec w wieku 70 lat. Ojciec pozostawił żonę, z którą był w związku ok. 25 lat, i dwie córki z pierwszego małżeństwa – ja jestem jedną z nich. Ojciec i macocha nie mieli rozdzielności majątkowej. Tata prowadził firmę, utrzymywał żonę i nabył różnego rodzaju nieruchomości i przedmioty wartościowe w trakcie trwania związku. Macocha posiadała kilka działek po swoich rodzicach. W ostatnich latach ojciec spieniężył większość swojego majątku, lokując środki na kontach oszczędnościowych.

Ojciec pozostawił testament sporządzony w obecności notariusza. Po pogrzebie macocha odczytała mnie i siostrze tylko jego fragment, jak również nie oddała nam go do wglądu. Ze znanego nam fragmentu wynika, że wolą ojca było pozostawienie wdowie domu, a pozostała część majątku ma zostać podzielona na trzy części. Jest też oświadczenie ojca, że wszystkie pieniądze pozostałe na kontach macochy pochodzą ze sprzedaży jej działek. Jednak środki pieniężne, które według macochy pozostały, są o wiele mniejsze niż te, o których informował nas ojciec przed śmiercią. To budzi podejrzenia. Myślę więc, że powinnam przeprowadzić jakieś postępowanie spadkowe. Proszę o objaśnienie, jakie kroki formalne należy przedsięwziąć w tej sprawie.

Zgodnie z art. 926 Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy (dziedziczenie ustawowe) albo z testamentu (dziedziczenie testamentowe).

 

Najpierw należy ustalić, czy zmarły rozrządził całym swoim majątkiem. Jeśli zmarły w testamencie rozrządził całym swoim majątkiem, wówczas dziedziczenie ustawowe w ogóle nie wchodzi w grę. Jeżeli zaś rozrządził tylko jego częścią, pozostała część podlegała będzie regułom dziedziczenia ustawowego.

 

Sąd otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy (akt zgonu). O terminie ogłoszenia i otwarcia nie zawiadamia się zainteresowanych. Mogą oni jednak być obecni przy tej czynności, jeśli powezmą wiadomość o posiedzeniu. Uprawnienie do uczestnictwa w posiedzeniu oznacza, że jeżeli zainteresowani zażądają – w chwili złożenia testamentu – stosownego zawiadomienia, to sąd zobowiązany jest to żądanie spełnić.

 

O dokonanym otwarciu i ogłoszeniu testamentu sąd spadku zawiadamia w miarę możności osoby, których rozrządzenia testamentu dotyczą. Sąd powinien też pouczyć adresata zawiadomienia o prawie do żądania odpisu testamentu oraz innych odpisów z akt sprawy.

 

Osoba, u której znajduje się testament, obowiązana jest złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy.

 

Tym samym o fakcie dokonania otwarcia i ogłoszenia testamentu winna Pani zostać przez sąd zawiadomiona.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj >>

 

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy z mocy prawa (art. 925 K.c.). Jednak nabycie to nie ma charakteru definitywnego. W ciągu 6 miesięcy od chwili dowiedzenia się o swoim tytule do spadku (tzn. o testamencie) spadkobierca może złożyć oświadczenie co do spadku (art. 1015 K.c.).

 

Spadkobierca powołany do spadku może:

 

  • spadek odrzucić,
  • przyjąć w całości (tzw. proste przyjęcie spadku),
  • przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza.

 

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że spadkobierca odpowiada za ewentualne długi spadkowe jedynie do wysokości stanu czynnego spadku, natomiast nie odpowiada on ze swojego majątku osobistego. Takowe oświadczenie składa się przed sądem rejonowym albo przed notariuszem.

 

Proste przyjęcie spadku oznacza, że spadkobierca za ewentualne długi spadkowe będzie odpowiadał nie tylko majątkiem spadkowym, ale i swoim majątkiem prywatnym.

 

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno zawierać:

 

  1. imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania;
  2. tytuł powołania do spadku;
  3. treść złożonego oświadczenia.

 

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku można złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Poświadczenia dokonuje notariusz lub konsul Rzeczypospolitej Polskiej.

 

W oświadczeniu tym winna Pani również podać personalia znanych Pani spadkobierców ustawowych (tj. dzieci zmarłego, jego małżonki, rodzeństwa, rodziców). Oczywiście może Pani przemilczeć rodzeństwo zmarłego, jednakże mogą oni np. sami się zgłosić, bądź ich istnienie wyjdzie na jaw w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, o czym mowa niżej.

 

Niezłożenie żadnego oświadczenia co do spadku w podanym terminie jest jednoznaczne z prostym przyjęciem spadku (art. 1015 § 2 K.c.).

 

Dopiero po złożeniu oświadczeń co do spadku przez wszystkich spadkobierców, bądź po upływie 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy można wszcząć właściwe postępowanie spadkowe, którego celem jest uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

 

Powyższe potwierdza art. 1026 K.c., zgodnie z którym stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku.

 

Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest orzeczeniem sądowym, w którym sąd stwierdza, kto jest spadkobiercą po wskazanym zmarłym i jaki jest jego udział w spadku. Swoje prawa do spadku spadkobierca może udowodnić tylko postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. W myśl art. 1026 § 2 K.c. wymienione orzeczenie korzysta z domniemania, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, jest spadkobiercą. Domniemanie to jest domniemaniem prawnym, skutecznym wobec wszystkich.

 

Z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku należy wystąpić do sądu spadku (czyli sądu rejonowego wydziału cywilnego właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce spadkodawcy). Może to uczynić każdy ze spadkobierców. Sąd spadku zbada z urzędu, kto jest spadkobiercą i w jakiej części.

 

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku musi zostać opłacony – opłatą w wysokości 50 zł.

 

Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku kończy się wydaniem postanowienia, w którym sąd określa, kto jest spadkobiercą i w jakiej części.

 

Z uwagi na to, że nie znam treści testamentu, ciężko mi powiedzieć, czy wszyscy Państwo jesteście spadkobiercami, czy też spadkobiercą jest wyłącznie macocha, a na rzecz dzieci został uczyniony zapis.

 

Podsumowując, należy albo przeczekać te 6 miesięcy od śmierci ojca, albo jeszcze przed upływem tych 6 miesięcy wnieść wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, w którym należy zawrzeć oświadczenie co do spadku. Niemniej, jeśli wszyscy spadkobiercy przed upływem tych 6 miesięcy nie złożą oświadczenia co do spadku, to sąd będzie mógł wydać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku dopiero po tym terminie (sąd nie może zmusić spadkobierców, aby przed upływem 6 miesięcy określili się co do spadku).

 

Wspomniała Pani, że testament ojca sporządził notariusz, zatem w zasadzie on właśnie powinien złożyć go w sądzie, dysponuje bowiem oryginałem. Jeśli wie Pani, u którego notariusza testament został sporządzony, proszę zawiadomić go o śmierci taty, przedstawiając akt zgonu. Nadto we wniosku o stwierdzeniu nabycia spadku bądź w oświadczeniu co do spadku winna Pan wspomnieć o fakcie sporządzenia testamentu i u kogo testament się znajduje.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

wersja do druku

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus 6 =

 

»Podobne materiały

Ogłoszenie testamentu

Artykuł omawia procedurę sądowego otwarcia i ogłoszenia testamentu.

Postępowanie spadkowe w Niemczech

Mój ojciec mieszkał w Niemczech od ponad 20 lat. Niedawno zmarł. Chciałbym zrzec się spadku. Czy wystarczy, jeśli spiszę odpowiednie oświadczenie przed notariuszem w Polsce, czy konieczne będzie przeprowadzenie postępowania spadkowego w Niemczech? Czy muszą to także zrobić moje dzieci (są niepełnoletnie)?

 

Opinie naszych Klientów ››

Zadane pytania:

  • 0
  • 3
  • 2
  • 7
  • 6
  • 4
  • 2
wizytówka