Autor: Jakub Bonowicz

Szkoła prywatna i koszty utrzymania małoletniej córki

Za pośrednictwem komornika płacę alimenty na moją córkę z nieformalnego związku. Wyrokiem sądu dziecko zostało przy matce, ale ja nadal mam prawa rodzicielskie. Bez mojej wiedzy i zgody była partnerka wraz z córką mieszkają od 2006 r. w Niemczech (ja obecnie pracuję we Francji). Dostałem niedawno wezwanie do wniesienia opłaty za prywatną szkołę, do której najwidoczniej uczęszcza moja córka (nie mamy kontaktu). Nie stać mnie na takie obciążenie finansowe. Czy matka zgodnie z prawem wskazuje mnie jako płatnika, skoro i tak przekazuję jej alimenty? Otrzymałem też wezwanie do alimentowania dziecka z niemieckiego urzędu (w załączniku). Jak ustosunkować się do tych pism? Co zrobić, bym nie musiał ponosić takich kosztów utrzymania dziecka?

Z opisanego stanu faktycznego i nadesłanej dokumentacji wynika, że pozostawał Pan w nieformalnym związku z opisywaną kobietą, z którą ma Pan małoletnie dziecko. Dziecko urodziło się w Polsce, Pan obecnie mieszka we Francji, natomiast matka z dzieckiem zamieszkiwali w Polsce, a od 2006 r. zamieszkują w Niemczech.

Sąd rejonowy w wyroku ustalił, że będzie Panu przysługiwała władza rodzicielska, zasądził też alimenty,

Alimenty płaci Pan regularnie przez komornika (co wraz z kosztami egzekucyjnymi oznacza dla Pana wydatek rzędu 800 zł miesięcznie).

W 2011 r. otrzymał Pan z niemieckiego Unterhaltsabrechnung Jugendamt rachunek opiewający na kwotę 500 euro tytułem kosztów pobytu córki w prywatnej szkole.

Obecnie nie ma Pan kontaktu z córką. Nie wyrażał Pan nigdy zgody na pobyt córki w Niemczech.

Zgodnie z § 6 ustawy Unterhaltsvorschussgesetz UVG – z 23.07.1979 r. (BGBI.I S. 84) in der jeweils gutigen Fassung:

„§ 6 (1) – Der Elternteil, bei dem der Berechtigte nicht lebt ist verpflichtet, der zustandigen Stelle auf Verlangen die Auskunfte zu erteilen, die zur Durchfuhrung dieses Gesetzes erforderlich sind”, a więc: Rodzic, z którym uprawniony nie mieszka, obowiązany jest udzielić właściwym władzom informacji niezbędnych do wykonywania praw wynikających z tejże ustawy.

§ 6(2) – Der Arbeitgaber des in Absatz 1 bezeichneten Elternteils ist verpflichtet, der zustandigen Stelle auf Verlangen uber die Art. Und Dauer der Beschaftigung, die Arbeitsstatte und den Arbeitsverdienst des in Absatz 1 bezeichneten Elternteils Auskunft zu geben, soweit die Durchfuhrung dieses Gesetzes es erfordert”, w tłumaczeniu: pracodawca osoby wymienionej w § 1 zobowiązany jest udzielić właściwemu organowi państwowemu na jego żądanie informacji o naturze i długości zatrudnienia, miejscu pracy oraz zarobkach w takim zakresie, w jakim jest to konieczne do wykonania prawa zagwarantowanych ustawą.

Zgodnie zaś z § 6 (2) zdanie drugie zakłady ubezpieczeń są również zobowiązane udzielić właściwym władzom państwowym na ich żądanie informacji o miejscu zamieszkania oraz wysokości zarobków, o których mowa wyżej w zakresie, w jakim jest to konieczne do wykonania praw zagwarantowanych ustawą.

Oznacza, to, iż przepis ten daje właściwemu organowi państwowemu prawo do przeprowadzenia postępowania ustalającego fakty niezbędne do wykonywania praw wynikających z ustawy o zaliczkach na alimenty. Ma możliwość domagania się tych informacji od:

1. rodzica, z którym dziecko nie mieszka – i tutaj mogą to być wszelkie informacje niezbędne do wykonywania praw zagwarantowanych ustawą;
2. pracodawcy – informacje o naturze i długości zatrudnienia, miejscu pracy i wynagrodzeniu za pracę, w takim zakresie, w jakim jest to konieczne do wykonywania praw zagwarantowanych ustawę
3. instytucji ubezpieczeniowych – informacje o miejscu zamieszkania oraz wysokości dochodów, jeśli jest to konieczne do wykonania praw zagwarantowanych ustawę.

Wysłane zostało do Pana pismo z niemieckiego urzędu miasta, wydziału ds. nieletnich i rodziny, działu pomocy materialnej i wsparcia.

W piśmie tym znajduje się informacja, że obciążają Pana na rzecz dziecka świadczenia alimentacyjne wynikające z ustawy o zaliczce alimentacyjnej (Unterhaltsvorschussgesetz – UVG), jako rodzica zobowiązanego do alimentacji dziecka. W związku został Pan poproszony o wykazanie wysokości wynagrodzenia z Pańskiego wynagrodzenia za pracę.

Jak pisze urząd, nie udzielił Pan informacji, o które był Pan proszony, w związku z tym poproszono o wypełnienie załączonego kwestionariusza dotyczącego Pana zarobków (Verdienstbescheinigung).

Jednocześnie urząd prosił Pana o wskazanie, czy jest Pan gotowy ponieść zaległy dług z pensji. Zaproponował także rozłożenie tego na raty Jeśli jest Pan gotów ponieść niższy wydatek, poproszony Pan został o kontakt telefoniczny lub pisemny.

W związku z tym moje pytanie: czy w ogóle informował Pan urząd niemiecki o tym, iż zapadł wyrok sądu rejonowego obciążający Pana obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości jednie 800 zł miesięcznie? Czy załączał Pan ten wyrok do akt sprawy (w tłumaczeniu przysięgłym)?

Kolejna sprawa to płacenie alimentów przez komornika. Otóż moim zdaniem jest to zbędny wydatek. To, że płaci je Pan za pośrednictwem komornika, oznacza, iż toczy się przeciwko Panu postępowanie egzekucyjne, co powoduje zwiększone koszty. W praktyce dość często zdarza się, że alimenty są egzekwowane przez komornika, chociaż zupełnie nie ma ku temu podstaw, bo dłużnik płaci w terminie. Zwykle bierze się to stąd, że np. są niezapłacone terminowo pierwsze raty, wierzyciel alimentacyjny składa wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji i następnie komornik już stale ją prowadzi (mając w tym oczywiście interes, bo uzyskuje opłaty), egzekwując stałe świadczenia alimentacyjne w terminie. W tej sytuacji co do zasady niestety dłużnik nie może doprowadzić w żaden sposób do zawieszenia lub umorzenia egzekucji. Jeśli matka dziecka złożyła u komornika wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów zaległych i bieżących, to nie ma Pan środków prawnych, aby to postępowanie, jako dłużnik, wstrzymać, nawet na tej podstawie, że regularnie płaci Pan zasądzone alimenty i wyrównuje np. zaległości. Spłata zaległych alimentów i bieżące ich uiszczanie samo przez się nie powoduje zawieszenia czy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Egzekucja będzie prowadzona, dopóki wierzyciel (konkubina) nie złoży wniosku o umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego lub jeżeli np. tytuł wykonawczy (wyrok, ugoda) nie zostanie pozbawiony wykonalności. Może Pan oczywiście jeszcze próbować wpłynąć na byłą konkubinę, aby złożyła wniosek u komornika o umorzenie postępowania. Jeżeli to zrobi, komornik będzie miał obowiązek umorzyć postępowanie (art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego – w skrócie K.p.c.). Jeśli będzie się Pan opóźniał z wpłatą alimentów, matka dziecka w każdej chwili może ponownie złożyć u komornika wniosek o wszczęcie egzekucji.

Natomiast jest pewien patent na doprowadzenie do umorzenia egzekucji. Zgodnie bowiem z art. 883 § 2 K.p.c. może Pan żądać umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości (alimentów przyszłych), jeśli złoży Pan do depozytu sądowego sumę równającą się alimentom za 6 miesięcy, z równoczesnym umocowaniem komornika do podejmowania tej kwoty. Jeśli komornik stwierdzi, że popadł Pan w zwłokę z uiszczaniem alimentów, skorzysta z tego umocowania – będzie pobierał pieniądze z depozytu, a jednocześnie spowoduje ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Aby w ten sposób umorzyć egzekucję bieżących alimentów, należy:

1. wpłacić na rachunek sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego do alimentów (miejsce wykonania zobowiązania) do depozytu sądowego kwotę stanowiącą równowartość 6-miesięcznych alimentów, czyli w tym przypadku 3600 zł,
2. jednocześnie umocować komornika do podejmowania tej sumy,
3. potwierdzenie wpłacenia depozytu złożyć u komornika prowadzącego egzekucję wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 883 § 2 K.p.c.

Z jednej strony zaoszczędzi Pan część kosztów miesięcznie, z drugiej musi Pan niestety zamrozić 3600 zł – ta kwota pozostanie w depozycie do czasu uchylenia obowiązku alimentacyjnego (potem będzie mógł ją Pan odzyskać, o ile będzie Pan regularnie płacił.) Co do złożenia świadczeń wymaganych w przyszłości, ważna jest uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27.02.2008 r., sygn. akt III CZP 153/07 – „do złożenia należności do depozytu sądowego na podstawie art. 883 § 2 kpc, nie jest wymagane zezwolenie sądu przewidziane w art.  93(2) § 1 kpc”. Ponadto – ze względu na umiejscowienie przepisu w art. 883 K.p.c. (dział II, Tytuł II, część III – egzekucja z wynagrodzenia za pracę) – przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku egzekucji z wynagrodzenia za pracę, jednakże istnieją poglądy, że może on mieć również zastosowanie w każdym przypadku egzekucji.

Może Pan jeszcze starać się w takiej sytuacji o nieobciążanie Pana kosztami egzekucji. Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 09.09.1987 r., sygn. akt III CRN 233/87, Lex Polonica Nr 311425, wierzyciel, który bez potrzeby powoduje wszczęcie egzekucji w sytuacji, gdy dłużnik zgodnie z tytułem wykonawczym dobrowolnie świadczy alimenty w wymaganej wysokości i ustalonym terminie, sam powinien ponieść wywołane tym postępowaniem koszty egzekucyjne, przysługujące organowi egzekucyjnemu.

To tyle o kwestii samego prowadzenia egzekucji.

Natomiast wracając do Pańskiej sprawy, to przede wszystkim wystosowałbym do urzędu oficjalne pismo, w którym zadałbym następujące pytania:

1. Jaka jest podstawa prawna wszczęcia przez urząd postępowania w zakresie ustalenia wysokości Pańskich dochodów, skoro jest wyrok sądu rejonowego, w którym ustalono wysokość alimentów, a matka dziecka nie występowała o ich podwyższenie?
2. Gdzie w chwili obecnej przebywa córka?  Ma Pan pełne prawo się tego dowiedzieć, ponieważ zgodnie z wyrokiem sądu rejonowego przysługuje Panu władza rodzicielska nad dzieckiem (i władza ta nie została przecież ograniczona).

Potem można podjąć dalsze kroki, bo wiele spraw budzie tutaj wątpliwości.

Po pierwsze – na jakiej podstawie w ogóle toczy się postępowanie w sprawie ustalenia kosztów utrzymania dziecka. Być może rzeczywiście jest tak, iż dziecko w tej chwili pozbawione jest opieki matki, przebywa w jakiejś placówce opiekuńczo-wychowawczej i kierownik tej placówki wszczął postępowanie alimentacyjne w celu obciążenia kosztami pobytu rodziców dziecka. Podobnie jest u nas np. przy domach pomocy społecznej – jeśli starsza osoba zostanie umieszczona w DPS, a najbliższa rodzina zobowiązana do alimentacji nie płaci za jej utrzymanie lub odmawia podpisania umowy o ponoszenie kosztów utrzymania, to wówczas kierownik DPS wytacza przeciwko tym osobom do sądu pozew o alimenty (tak by zasądzone świadczenia alimentacyjne były przeznaczone na finansowanie pobytu). Tutaj może być podobnie, ale tego do końca nie wiemy, bo nie wiadomo, gdzie znajduje się dziecko.

Jeśli uda się to Panu ustalić, to trzeba wystąpić do sądu w Polsce o pozbawienie władzy rodzicielskiej matki (jeśli rzeczywiście przestała interesować się dzieckiem).

Ponadto warto, aby Pan porozmawiał z komornikiem (chociażby telefonicznie), próbując dowiedzieć się, co się dzieje z przekazywanymi przez Pana alimentami i na jakie konto są płacone (czy do rąk matki dziecka) oraz jakie jest w tej chwili miejsce pobytu matki dziecka i dziecka. Komornik też powinien to wiedzieć, gdyż jako organ prowadzący postępowanie egzekucyjne dysponuje tymi informacjami.

Po uzyskaniu tych informacji można dalej działać w sprawie. Jeśli potrzebuje Pan pomocy przy zredagowaniu pisma do urzędu niemieckiego w języku niemieckim, to oczywiście możemy pomóc.

poleć pytanie znajomemu     wersja do druku