ePorady24.pl Prawo spadkowe Spadek Szanse na otrzymanie spadku po zmarłym kuzynie
Zadaj pytanie ›

Biuletyn

Prenumerata biuletynu
Zadaj pytanie ›

Opublikowane: 11.01.2010

Szanse na otrzymanie spadku po zmarłym kuzynie

Mój kuzyn zmarł samotnie w swoim mieszkaniu dwa miesiące temu. Przez wiele lat nie utrzymywał kontaktów ze swoją byłą żoną oraz córką. Kontakty utrzymywał tylko ze mną i moimi najbliższymi. Gdy sąsiedzi zgłosili podejrzenie zgonu, policja zwróciła się do córki kuzyna o zajęcie się uporządkowaniem mieszkania oraz formalnościami związanymi z pogrzebem. Ta jednak kategorycznie odmówiła. W związku z tym to ja byłem przy otwarciu mieszkania, potem zająłem się doprowadzeniem go do porządku oraz zadbałem o pochówek zmarłego. Przez ostatnie lata tylko ja zajmowałem się kuzynem. Zmarły nie pozostawił testamentu; posiadał mieszkanie własnościowe spółdzielcze. Czy w tej sytuacji mam jakiekolwiek szanse na otrzymanie spadku po zmarłym? Czy jego majątek może przejąć państwo? Co powinienem zrobić?

Jeżeli Pana kuzyn zmarł, nie pozostawiwszy testamentu, będzie miało miejsce dziedziczenie ustawowe.

 

Stosownie do art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych”.

 

§ 2 art. 931 K.c. wskazuje, że „jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.

 

Jako że Pana kuzyn miał córkę, to jest ona powołana z mocy ustawy do dziedziczenia po swoim ojcu.

 

Rodzeństwo (dzieci rodzeństwa) spadkodawcy powołani są do spadku w sytuacji, jeśli spadkodawca nie miał zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonka i rodziców (art. 932 § 1 oraz art. 932 § 3).

 

Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych, a „jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy”.

 

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj >>

Pan jako zstępny rodzeństwa spadkodawcy mógłby ewentualnie po nim dziedziczyć w następujących sytuacjach:

 

  1. córka spadkodawcy zostałaby uznana za spadkobiercę niegodnego i nie posiada ona dzieci (zstępnych spadkodawcy),
  2. córka kuzyna odrzuci spadek po swoim ojcu i nie posiada ona dzieci lub te dzieci również odrzucą spadek po Pana kuzynie.

 

Według art. 928 § 1 K.c. „spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:

 

  1. dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
  2. podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
  3. umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

 

Jeżeli któraś z powyższych przesłanek została spełniona, wówczas można żądać uznania córki kuzyna za spadkobiercę niegodnego.

 

Powyższy przepis wylicza wyczerpująco okoliczności, które stanowią podstawę uznania za niegodnego. Należy podkreślić, że nie ma możliwości stosowania instytucji niegodności w odniesieniu do sytuacji niemieszczących się w katalogu art. 928 § 1 K.c.

 

To, że córka kuzyna nie utrzymywała z nim kontaktów, nie interesowała się nim, nie pomagała mu i nie zgodziła się zająć jego pogrzebem, nie stanowi podstawy do uznania jej za spadkobiercę niegodnego.

 

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt. II CKN 627/98, zachowanie spadkobiercy, nawet sprzeczne z powszechnie przyjętymi obyczajami i z tego względu oceniane ujemnie, nie może stanowić przyczyny uznania za niegodnego, jeżeli nie wyczerpuje dyspozycji art. 928 § 1 K.c.

 

Dalsi niż córka krewni spadkodawcy mogliby dojść do dziedziczenia po nim również w sytuacji, gdy córka kuzyna odrzuciłaby spadek po nim, składając stosowne oświadczenie przed sądem lub notariuszem w terminie 6 miesięcy od chwili, w której dowiedziała się o śmierci swojego ojca.

 

Według art. 1012 K.c. „spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić”.

 

Jeżeli w powyższym terminie córka kuzyna nie złoży żadnego oświadczenia dotyczącego spadku, zgodnie z art. 1015 § 2 K.c. będzie to jednoznaczne z prostym przyjęciem spadku.

 

Według art. 1020 K.c. „spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku”.

 

Jeżeli więc córka kuzyna odrzuciłaby spadek, ale ma dzieci, to one stałyby się spadkobiercami ustawowymi kuzyna, stosownie do art. 931 § 2 K.c.

 

Jeżeli córka spadkodawcy nie ma dzieci, to w przypadku odrzucenia przez nią spadku do dziedziczenia doszliby dalsi krewni, w następującej kolejności:

 

  1. rodzice,
  2. rodzeństwo (zstępni rodzeństwa, którzy nie dożyli otwarcia spadku).

 

Podobna sytuacja miałaby miejsce, jeżeli córka kuzyna zostałaby uznana za spadkobiercę niegodnego. Zgodnie bowiem z art. 928 § 2 K.c. „spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku”.

 

Nabędzie Pan spadek po kuzynie, jeżeli jest Pan synem brata/siostry spadkodawcy, a jego córka i jej dzieci odrzucą spadek po nim (jeżeli natomiast jest Pan dalszym krewnym, to nie nabędzie Pan spadku, nawet jeżeli córka spadkodawcy odrzuci spadek).

 

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że ma Pan bardzo małe szanse na to, aby dziedziczył Pan po swoim kuzynie. Stanie się to jedynie wtedy, gdy zstępni kuzyna (córka, jej dzieci) zostaną wykluczeni z dziedziczenia.

 

Córka kuzyna może też zbyć swój udział w spadku na Pana rzecz. W przypadku gdyby córka kuzyna zbyła na Pana rzecz udział spadkowy w drodze darowizny, to po Pana stronie pojawiłby się obowiązek zapłaty podatku od darowizny.

 

Stosownie do art. 1026 K.c. „stwierdzenie nabycia spadku oraz poświadczenie dziedziczenia nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku”.

 

Co więcej, składając wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po kuzynie, musiałby Pan wykazać, że ma Pan interes prawny w tej kwestii. W stosownym wniosku może Pan wskazać, że poniósł Pan koszty pogrzebu kuzyna. Koszt pogrzebu jest długiem spadkowym i może Pan domagać się zwrotu tych kosztów od spadkobierców.

 

Natomiast jeżeli córka kuzyna zbyłaby na Pana rzecz udział w spadku w drodze sprzedaży, wówczas byłaby zobowiązana do zapłaty podatku od odpłatnego zbycia nieruchomości (prawa do mieszkania) – zbywając udział w spadku, jednocześnie zbywa ona prawo do mieszkania, a podatek od odpłatnego zbycia prawa do mieszkania należy zapłacić, jeżeli jego zbycie następuje wcześniej niż 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

 

Spadek przeszedłby na gminę ostatniego miejsca zamieszkania w przypadku braku osób bliskich kuzyna, powołanych z mocy prawa do spadku. Spadkobiercą ustawowym jest córka kuzyna. Dopiero zaistnienie sytuacji opisanych powyżej spowoduje, że do spadku będą mogły dojść dalsi krewni Pana kuzyna, w tym Pan.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

wersja do druku

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII plus IV =
Zapytaj prawnika ›

Opinie naszych Klientów ››

Zadane pytania:

  • 0
  • 2
  • 8
  • 0
  • 3
  • 2
  • 7
wizytówka