Mamy 7223 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

Spadek po wujku kawalerze

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 07.04.2017

Zmarł mój wujek, nie pozostawiając testamentu. Był właścicielem nieruchomości – domu i działki. W tym domu mieszka moja rodzina: ja, mama i brat, wcześniej ojciec (nie żyje od kilku lat). Koszty utrzymania domu spoczywają na nas. Wujek był bezdzietnym kawalerem, rodzice jego zmarli przed nim. Najbliższą żyjącą rodziną są jego dwie siostry i my – brat i ja. Chciałbym się dowiedzieć, jak najsprawniej przeprowadzić sprawę spadkową po wujku. Od jego śmierci nie minęło jeszcze 6 miesięcy.

Iryna Kowalczuk

W pierwszej kolejności, aby uregulować sprawy spadkowe, należy przeprowadzić postępowanie spadkowe po zmarłym, czyli uzyskać potwierdzenie nabycia spadku. Można tego dokonać w sądzie lub przed notariuszem (wtedy otrzymuje się tzw. akt poświadczenia dziedziczenia).

 

Postępowanie przed sądem

 

Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym, właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (czyli wujka), wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

 

Do wniosku należy dołączyć:

 

  1. odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  2. odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  3. odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet zamężnych;
  4. odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  5. testament w oryginale + tyle kopii, ilu jest uczestników postępowania;
  6. oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

 

Generalnie wnosząc do sądu sprawę o ustalenie praw do spadku, trzeba wymienić wszystkich spadkobierców, którzy dziedziczą (czyli rodzeństwo, ewentualnie dzieci nieżyjącego rodzeństwa).

 

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym sąd stwierdzi, kto zalicza się do grona spadkobierców wujka.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł.

 

Jeśli od chwili śmierci spadkodawcy nie upłynęło 6 miesięcy do dnia rozprawy, na rozprawie składa się oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, od którego pobiera się opłatę w kwocie 50 złotych (w znaczku sądowym) od każdej z osób, która je składa. Tak więc jeżeli chce Pan dziedziczyć po wujku i nie wnosi Pan żadnych zastrzeżeń w tej kwestii, to warto te 6 miesięcy poczekać, aby nie ponosić dodatkowych kosztów.

 

Postępowanie przed notariuszem

 

Od marca 2009 r. drugim sposobem na potwierdzenie przez spadkobiercę prawa do spadku jest notarialne poświadczenie dziedziczenia. Taki dokument ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

 

Warto pamiętać, że akt poświadczenia dziedziczenia może sporządzić każdy notariusz i nie ma tutaj znaczenia ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (jak to jest w postępowaniu sądowym).

 

Spadkobiercy nie muszą składać żadnych wniosków oraz pism procesowych. Muszą spełnić następujące warunki:

 

  1. do kancelarii notarialnej przychodzą wszystkie osoby, które mogą być brane pod uwagę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi;
  2. nie może być żadnych sporów między nimi w kwestii podziału spadku – czyli tego, kto jest spadkobiercą (gdy spadkobiercy sprzeczają się w tej sprawie, to spór rozstrzyga się na drodze sądowej);
  3. spadek musi być otwarty po 1 lipca 1984 roku (otwarcie następuje z chwilą śmierci spadkodawcy).

 

Wybór notariusza zapewnia sprawne, szybkie, łatwiejsze, a przede wszystkim mniej sformalizowane przeprowadzenie sprawy spadkowej.

 

Na początek należy umówić się na spotkanie z notariuszem. Można to zrobić osobiście lub telefonicznie. Notariusz informuje o tym, jakie dokumenty trzeba ze sobą zabrać, aby móc poświadczyć dziedziczenie (m.in. akt zgonu spadkodawcy, akty urodzenia i małżeństwa potencjalnych spadkobierców, testament, gdy dziedziczenie jest na podstawie testamentu).

 

W kancelarii notarialnej spotykają się wszystkie osoby, które mogą być brane pod uwagę jako spadkobiercy. Notariusz w obecności wszystkich tych osób sporządza protokół dziedziczenia (będzie to akt notarialny).

 

Stanie się tak tylko wtedy, gdy pomiędzy spadkobiercami nie będzie sporu o spadek (o to, kto jest spadkobiercą, a nie – jak podzielić poszczególne składniki spadku. To rozstrzyga inny akt, dotyczący działu spadku.

 

Gdy spadkodawca pozostawił po sobie testament, to notariusz go otwiera i ogłasza. W przypadku poświadczenia dziedziczenia, które następuje przed upływem sześciu miesięcy od daty śmierci spadkodawcy, spadkobiercy składają oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

 

Notariusz na podstawie protokołu dziedziczenia sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia. Określi on krąg spadkobierców oraz ich udziały w dziedziczonym majątku. Nabierze jednak mocy prawnej dopiero, gdy zostanie zarejestrowany w elektronicznym rejestrze poświadczeń dziedziczenia.

 

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza kosztuje 150 zł (100 zł za protokół dziedziczenia, 50 zł za sporządzenie aktu poświadczenia). Cena jest taka sama bez względu na liczbę osób, które biorą udział w tej czynności. Do tej sumy należy dodać jeszcze 23% podatku VAT.

 

Opłaty nie obejmują jednak kosztów, które są związane z wypisem aktów poświadczenia dziedziczenia. Każdy spadkobierca, którego dotyczy sprawa, może żądać wypisów aktu w dowolnej ilości. Taki wypis kosztuje 6 złotych netto od każdej strony dokumentu.

 

Po uzyskaniu sądowego potwierdzenia nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia powinien każdy ze spadkobierców zgłosić nabycie spadku do urzędu skarbowego.

 

Są zatem do wyboru dwie drogi: notarialna albo sądowa. Postępowanie przed notariuszem jest droższe, ale wszystko można załatwić bardzo szybko, praktycznie w jeden dzień, natomiast postępowanie przed sądem jest tańsze, ale trwa dłużej. Ważne jest również to, że przed notariuszem muszą się stawić wszyscy spadkobiercy osobiście.

 

Dział spadku

 

Gdy już spadkobiercy będą w posiadaniu sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, wówczas mogą przeprowadzić dział spadku, w trakcie którego zostanie dokonany podział rzeczy wchodzących w skład spadku pomiędzy spadkobierców, jak również dokonają się pomiędzy nimi rozliczenia poniesionych wydatków na przedmioty spadkowe.

 

Dział spadku można przeprowadzić albo umownie (wszyscy spadkobiercy zgadzają się na wspólny podział) albo w braku umowy o podziale zadecyduje sąd.

 

Przeprowadzenie umownego działu spadku jest możliwe tylko w sytuacji, kiedy istnieje zgoda wszystkich spadkobierców co do dokonania działu spadku. Wszyscy spadkobiercy muszą się zgodzić co do warunków i sposobu działu. Jeżeli choćby jeden ze spadkobierców nie wyrazi zgody na dokonanie umownego działu spadku, zawarcie umowy nie będzie możliwe i sprawę rozstrzygnie sąd.

 

Jeżeli uczestnicy zgodnie określą wartość przedmiotów wchodzących w skład spadku, sąd nie będzie ustalał wartości przedmiotów spadkowych. W przypadku sporu pomiędzy uczestnikami co do wartości poszczególnych przedmiotów spadkowych sąd powoła biegłego.

 

Postępowanie o dział spadku toczy się w trybie nieprocesowym przed sądem spadku, tj. przed sądem rejonowym ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

 

Wniosek o dział spadku powinien dotyczyć całego spadku. Tylko jeśli istnieją ważne przyczyny, można ograniczyć postępowanie spadkowe do części spadku. Pod względem formy wniosek musi odpowiadać pozwowi, co oznacza, że powinien być sporządzony na piśmie i zawierać treści wymienione w art. 187 Kodeksu postępowania cywilnego. Należy w nim wskazać wszystkich uczestników postępowania tj. spadkobierców bądź ich następców oraz zapisobierców.

 

Sąd może dokonać działu spadku na trzy sposoby:

 

  1. Przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład spadku, co oznacza, że poszczególne przedmioty zostają podzielone i przyznane spadkobiercom według wielkości ich udziałów w spadku. Jeżeli nie doprowadzi to do zniszczenia rzeczy, można również podzielić pojedynczą rzecz wchodzącą w skład spadku. W ramach tego podziału dopuszczalne jest ustalenie dopłat na rzecz niektórych spadkobierców, jeżeli nie da się podzielić spadku tak, aby wartość przedmiotów przyznanych spadkobiercą była równa udziałowi w spadku.
  2. Przez przyznanie niektórych przedmiotów ze spadku jednemu albo kilku spadkobiercom z ustaleniem obowiązków spłat na rzecz pozostałych spadkobierców lub bez takich spłat.
  3. Przez podział cywilny składników majątkowych, co oznacza sprzedaż majątku spadkowego i podział uzyskanych ze sprzedaży środków pomiędzy spadkobierców według wielkości ich schedy spadkowej.

 

Jak zatem widać, po śmierci wujka w pierwszej kolejności musi zostać przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Z kolei w trakcie postępowania o dział spadku spadkobiercy mają praktycznie dowolność co do jego podziału. Jeżeli będzie zgoda, to sprawa powinna zakończyć się w miarę szybko. W trakcie tego postępowania można również zawnioskować o dokonanie wzajemnych rozliczeń pomiędzy spadkobiercami w kwestii ponoszonych opłat za nieruchomość.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 - 5 =

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

»Podobne materiały

Prawo do lokalu – czy jest dziedziczne?

Po śmierci matki (ojciec już nie żył) napisaliśmy pozew do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd przyznał należną każdemu część – po 1/4. Rodzice mieszkali w mieszkaniu spółdzielczym. Najmłodsza siostra wykupiła to mieszkanie i obecnie uważa, że nam się już nic nie należy (rodzice nie mieli żadnego innego majątku). Czy możemy, jako rodzeństwo, domagać się jakiejś rekompensaty? Czy możemy sobie rościć jakieś prawa do tego mieszkania?

Mieszkanie w spadku obciążone kredytem hipotecznym

Po zmarłej matce otrzymałam wspólnie z bratem w spadku mieszkanie (już je przyjęłam). Teraz okazało się, że było ono hipoteką dla kredytu zaciągniętego kilka lat temu przez córkę brata. Nie mogę więc go sprzedać. Czy mogę natomiast żądać jakiś pieniędzy od siostrzenicy?

Dziedziczenie akcji a podwójne opodatkowanie

W 2005 r. odziedziczyłam akcje PKO BP po swoim mężu. Przy wycenie wartości akcji, niezbędnej do obliczenia wysokości podatku z tytułu dziedziczenia, urząd skarbowy stanął na stanowisku, że liczy się nie wartość nominalna, ale giełdowa z dnia wejścia w ich posiadanie (na giełdzie były w obrocie akcje nabyte w normalnym trybie). Taki podatek zapłaciłam. Mam dwa pytania dotyczące sposobu obliczania podatku z tytułu sprzedaży tych akcji: 1. Cena ich nabycia jest określona na 0 zł. Czy obliczając dochód ze sprzedaży, mam prawo odliczyć koszty podatku poniesione z tytułu dziedziczenia? Zakładam, że tak, bowiem w przeciwnym wypadku doszłoby do podwójnego opodatkowania. 2. W 2007 r. sprzedałam cześć tych akcji. Płacąc podatek (kwiecień 2008), nie dokonałam wspomnianego odliczenia. Czy mogę dochodzić zwrotu nadpłaty?

wizytówka Szukamy prawników »