Mamy 7142 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

Służebność gruntowa – jak ją znieść?

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 27.03.2012

W 2002 r. na mojej działce ustanowiono służebność przejazdu i przechodu na rzecz sąsiada. Droga ta przebiega przez środek mojej działki i utrudnia mi korzystanie z nieruchomości. Co istotne – sąsiad nie korzysta z tej drogi, nie jest mu do niczego potrzebna. Czy w tej sytuacji istnieje możliwość zniesienia służebności przejazdu i przechodu?

Eliza Rumowska

Sprawę można załatwić na dwa sposoby. Odnoszą się do nich poniższe artykuły Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.).

 

„Art. 293. § 1. Służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć.

 

§ 2. Jeżeli treść służebności gruntowej polega na obowiązku nieczynienia, przepis powyższy stosuje się tylko wtedy, gdy na nieruchomości obciążonej istnieje od lat dziesięciu stan rzeczy sprzeczny z treścią służebności.

 

Art. 294. Właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności gruntowej za wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej”.

 

W przypadku gdy służebność nie była wykorzystywana, można żądać stwierdzenia jej wygaśnięcia, jeśli zaś stała się zbędna lub uciążliwa – żądać jej zniesienia.

 

Ponadto zgodnie z art. 295 K.c. „jeżeli służebność gruntowa utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności bez wynagrodzenia”.

 

Pojęcie wygaśnięcia odnosi się więc do sytuacji, kiedy ustanie następuje w wyniku sprecyzowanych w ustawie okoliczności, bez konieczności wydania orzeczenia sądu czy podejmowania jakiejś innej czynności. Zajście którejś z podanych okoliczności powoduje więc zawsze koniec istnienia danej służebności, a jeżeli dojdzie do procesu sądowego, wydany w nim wyrok jedynie stwierdzi ten stan rzeczy (będzie tzw. wyrokiem deklaratywnym).


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Jeśli więc służebność gruntowa nie była wykonywana przez 10 lat – proszę zagrodzić nieruchomość i zagospodarować „drogę”.

 

Pojęcie zniesienia dotyczy natomiast sytuacji, kiedy służebność nie jest już konieczna dla prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej. Chodzi więc o przypadki, gdy służebność stała się szczególnie uciążliwa wskutek zmiany stosunków lub utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie.

 

Zniesienie wymaga wówczas inicjatywy właściciela nieruchomości obciążonej, który może wystąpić z odpowiednim żądaniem do właściciela nieruchomości władnącej i dopiero zgoda tego ostatniego na ustanie służebności (wyrażona w jednostronnym oświadczeniu woli o zrzeczeniu się służebności lub w umowie z właścicielem nieruchomości obciążonej, co ma miejsce zwłaszcza, gdy zniesienie następuje za wynagrodzeniem) lub wyrok sądu sprawiają, że służebność ustaje. Orzeczenia sądowe są wtedy konstytutywne.

 

Można sprawę załatwić u notariusza poprzez zniesienie służebności – oświadczenie właściciela nieruchomości władnącej, czyli uprawnionej.

 

Bliskie pojęciu zniesienia jest też zwolnienie nieruchomości od służebności, o którym mowa w art. 290 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego.

 

Sprawy o zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności, jej wygaśnięcie i zniesienie należą zawsze do postępowania procesowego – również gdy dotyczą służebności drogi koniecznej.

 

Jeśli więc sąsiad nie wyrazi zgody na polubowne załatwienie tematu – w przypadku gdyby nie było podstaw do wygaśnięcia służebności – sprawa w sądzie będzie w zasadzie formalnością z uwagi na to, że sąsiad ma dostęp do drogi publicznej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 + X =

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

»Podobne materiały

Służebność przesyłu

Jakie konsekwencje niesie dla właściciela obciążonej nieruchomości służebność przesyłu? Czy nowelizacja Kodeksu cywilnego utemperowała operatorów przesyłowych i ukróciła nieuczciwe praktyki? Czy właściciel nieruchomości jest w stanie skutecznie bronić swoich interesów w sporze z przedsiębiorstwem zatrudniającym wykwalifikowanych prawników? O nierówności sił i o ryzyku zasiedzenia służebności przesyłu – przeczytasz w poniższym artykule.

Problem z drogą dojazdową – służebność gruntowa

Moja działka, na której obecnie buduję dom, ma dostęp do drogi publicznej przez tzw. służebność przez działkę sąsiada (służebność jest wpisana do Księgi wieczystej). Droga ta jest pasem o szerokości 3 metrów i długości około 30 metrów, wytyczonym i zaksięgowanym notarialnie. Sąsiad zażądał ode mnie odkupienia tego pasa, by mogły po nim poruszać się pojazdy wjeżdżające na plac budowy. W wydziale geodezji dowiedziałem się jednak, że to niemożliwe. Sąsiad zaczął więc budować nowy płot tak, by uniemożliwić przejazd ciężarówkom. Co mogę zrobić, by zmusić go do zaprzestania?

Posiadanie nieruchomości a udostępnianie drogi służebnej

W 1995 roku kupiłem od gminnej spółdzielni działkę wraz z zabudowaniami (akt notarialny). Na działce znajduje się droga służebna, z której korzystają lokatorzy wspólnoty mieszkaniowej, którzy nabyli lokale na własność, natomiast działka wokół budynku pozostała własnością gminy. W odpowiedzi na pytanie o możliwość korzystania z wymienionej służebności gruntowej gmina napisała, że w przypadku zbycia działki służebność wygaśnie, natomiast umowa dzierżawy zawarta na działkę z właścicielami lokali mieszkalnych umożliwi im korzystanie z prawa do nieodpłatnego korzystania z przejścia i przejazdu. Czy członkowie wspólnoty nadal mogą nieodpłatnie korzystać z drogi służebnej i czy mogę im to uniemożliwić?

Służebność przejazdu i przechodu

Kilkanaście lat temu został spisany akt notarialny, w którym ustanowiono nieodpłatną służebność przejazdu i przechodu przez moją działkę na rzecz mojej siostry (właścicielki działki sąsiedniej). Od trzech lat mąż mojej siostry prowadzi biuro projektowe w swoim domu. Klienci szwagra stale przejeżdżają przez moją działkę, co utrudnia mi korzystanie z niej. Prosiłem szwagra, żeby jego klienci przechodzili przez moją działkę, zamiast przez nią przejeżdżać, ale on kategorycznie odmówił. Próbowałem zamykać bramę, ale nie „na klucz” – chciałem tylko, żeby obce osoby nie mogły wjeżdżać na moją posesję. Siostra i szwagier zabronili mi tego, argumentując, że nie będą za każdym razem wysiadać z auta, żeby otwierać bramę. Czy  siostra i szwagier mają prawo żądać, żeby brama była otwarta w godzinach pracy jego biura (od 5.30 do 21.00)? Czy mogą wystąpić z wnioskiem o wyznaczenie im nowej drogi koniecznej, skoro już raz została ona wyznaczona?

Możliwość zasiedzenia służebności gruntowej

Moje pytanie dotyczy możliwości zasiedzenia służebności gruntowej. Pokrótce sytuacja przedstawia się następująco: Przedsiębiorstwo przesyłowe w 1970 r. umieściło na gruncie należącym do postronnej osoby dwa słupy linii średniego napięcia. Właściciel nieruchomości – pomimo braku tytułu prawnego przedsiębiorstwa do umieszczenia słupów w tym miejscu – nie czynił przeszkód, aby jego pracownicy zajmowali się konserwacją i remontami urządzeń. Natomiast kolejny właściciel odmawiał im wstępu na należący do niego teren. Wówczas przedsiębiorstwo wystąpiło do sądu o stwierdzenie nabycia służebności przez zasiedzenie. Czy powództwo zostanie uwzględnione?

wizytówka Szukamy prawników »