Opublikowane: 22.07.2009

Autor: Jakub Bonowicz

Skutki wyroku nakazującego wyrejestrowanie nazwy domeny i jego zaskarżanie

Jakie są skutki orzeczenia sądu powszechnego lub sądu polubownego nakazującego wyrejestrowanie nazwy domeny?

Zgodnie z art. 24 regulaminu NASK prawomocne orzeczenie sądu polubownego lub sądu powszechnego stwierdzające naruszenie przez abonenta praw osoby trzeciej stanowi podstawę do wypowiedzenia przez NASK umowy z tym abonentem bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Kiedy orzeczenie jest prawomocne?

Orzeczenie jest prawomocne, jeśli nie przysługuje od niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia (art. 363 § 1 K.p.c.). Jeśli powód wystąpił do sądu powszechnego, to – jeśli strona wniosła apelację – będzie to wyrok sądu II instancji, jeśli nie wniosła – wyrok sądu I instancji (po upływie terminu do jej skutecznego wniesienia). Powód, którego prawa zostały naruszone przez abonenta nazwy domeny w wyniku rejestracji lub korzystania z nazwy, doręcza NASK prawomocny wyrok sądu powszechnego, stwierdzający takie naruszenie. Wówczas NASK wypowiada umowę z pierwotnym abonentem i składa powodowi ofertę zawarcia umowy o utrzymywanie nazwy domeny (zwycięzca procesu „odzyskuje” czy „przejmuje” więc sporną nazwę domeny). NASK po otrzymaniu prawidłowo wypełnionego i podpisanego formularza oferty rozpoczyna utrzymywanie nazwy domeny na rzecz strony, której prawa naruszył poprzedni abonent. Momentem zawarcia umowy jest rozpoczęcie utrzymywania nazwy domeny przez NASK.

Jeśli strony zawarły ugodę w postępowaniu przed sądem powszechnym, to sąd nie wydaje wyroku, tylko zatwierdza ugodę i wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Co w sytuacji, gdy abonent odmawia wykonania postanowień ugody? Komunikat NASK milczy na ten temat, ale przyjąć należy, że NASK powinien przeprowadzić powyższą procedurę po przesłaniu mu odpisu prawomocnego postanowienia sądu.

Orzeczenie sądu polubownego – jeśli już nie przysługuje od niego odwołanie – jest prawomocne z chwilą doręczenia go stronom (postępowanie przed Sądem Polubownym ds. Domen jest jednoinstancyjne). Zgodnie zaś z art. 1212 § 1 K.p.c.: „Wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta mają moc prawną na równi z wyrokiem sądu lub ugodą zawartą przed sądem po ich uznaniu przez sąd albo stwierdzeniu ich wykonalności”. Tak więc jeśli mamy już prawomocne orzeczenie sądu polubownego, to najpierw musimy wystąpić do sądu powszechnego o uznanie orzeczenia arbitrażowego. Do wniosku należy załączyć oryginał lub poświadczony przez sąd polubowny odpis wyroku lub ugody, jak również oryginał zapisu na sąd polubowny lub urzędowo poświadczony jego odpis. Jeśli wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta albo zapis nie są sporządzone w języku polskim (np. jeśli postępowanie toczyło się przed organami WIPO – ang. World Intellectual Property Organization – Światowa Organizacja Własności Intelektualnej), należy dołączyć uwierzytelniony ich przekład na język polski (art. 1213 K.p.c.). Gdy sąd powszechny wyda postanowienie uznające wyrok sądu polubownego (ugodę), stwierdzający takie naruszenie, należy przesłać – z chwilą uprawomocnienia się – odpis takiego postanowienia do NASK i dalej procedura przebiega tak jak opisana wyżej.

Warto wskazać, że mamy tu znów do czynienia ze specyficzną konstrukcją. Zwykle jest bowiem tak, że powód, który wygrywa proces, może żądać od pozwanego wykonania wyroku sądowego (tj. wyrejestrowania spornej domeny). Nieraz jest jednak tak, że pozwany nie wykonuje wyroku i wówczas trzeba by było przeprowadzać całe postępowanie egzekucyjne, co oczywiście doprowadziłoby do tego, że sporna domena przez pewien czas pozostawałaby jeszcze niedostępna dla zwycięzcy procesu. Aby więc uniknąć takich sytuacji, NASK ma prawo natychmiast po doręczeniu prawomocnego orzeczenia od razu wypowiedzieć umowę z abonentem, który prawa naruszył, bez zachowania terminów wypowiedzenia. Można więc powiedzieć, że to NASK wykonuje orzeczenie sądowe za pozwanego...

Czy mogę zaskarżyć niekorzystny dla mnie wyrok sądu polubownego?

Tak. Od prawomocnego wyroku sądu polubownego wydanego w Polsce przysługuje nadzwyczajny środek zaskarżenia: skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego (art. 1205–1211 K.p.c.). A jeśli strony zawarły ugodę (w takim wypadku nie wydaje się wyroku, tylko postanowienie o umorzeniu postępowania)? Wówczas można jedynie wytoczyć powództwo o stwierdzenie jej nieważności, powołując się np. na wady oświadczenia woli, jednakże szansa na uwzględnienie powództwa będzie bardzo niewielka. Nie ma możliwości wyłączenia przez strony sporu arbitrażowego prawa do wniesienia skargi.

W jakim terminie mogę wnieść skargę?

Skargę wnosi się w terminie 3 miesięcy od doręczenia wyroku (art. 1208 § 1). Wyjątkowo skargę można wnieść w terminie 5 lat od doręczenia stronie wyroku, jeśli zarzuca się mu uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa albo wydanie na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo naruszenie powagi rzeczy osądzonej – w takim wypadku nie później jednak niż 3 miesiące od dnia, w którym strona dowiedziała się o tej podstawie (art. 1208 § 2 K.p.c.). Pytanie tylko, jaki sens ma skarżenie wyroku nakazującego wyrejestrowanie domeny np. po 4 latach...

Co musi zawierać skarga?

Skarga musi spełniać ogólne wymogi pisma procesowego oraz pozwu (art. 1207 § 1 w zw. z art. 187). Powinna więc zawierać:

• dokładne wskazanie zaskarżanego wyroku sądu polubownego,
• przyczynę żądania jego uchylenia ze wskazaniem podstawy,
• uzasadnienie podstawy,
• wniosek o uchylenie wyroku arbitrażowego w całości lub w części,
• wskazania dotyczące zachowania terminu do wniesienia skargi.

Skargi nie musi sporządzać adwokat lub radca prawny.

Na jakich podstawach mogę oprzeć skargę?

Skargę można oprzeć jednak jedynie na określonych podstawach (wymienione w art. 1206 K.p.c.), co powoduje, że nie tak łatwo obalić skarżony wyrok. Podstawy te to:

1. Brak zapisu na sąd polubowny, jego nieważność lub bezskuteczność albo utrata mocy według prawa właściwego.
2. Brak możliwości obrony swoich praw przez stronę przed sądem polubownym (np. gdy strona nie była należycie zawiadomiona o wyznaczeniu arbitra albo o samym postępowaniu, gdy sąd nie wysłuchał strony albo uniemożliwił złożenie oświadczenia czy wniosków dowodowych).
3. Gdy wyrok dotyczy sporu nieobjętego zapisem na sąd polubowny lub wykracza poza zakres tego zapisu, chyba że w tym drugim wypadku strona, która brała udział w postępowaniu, nie zgłaszała zarzutów co do rozpoznania roszczeń wykraczających poza zakres zapisu – powód żądał np., aby pozwany wyrejestrował jedynie dwie nazwy domen, a sąd nakazał wyrejestrowanie także innych, nieobjętych zapisem.
4. Nie zachowano wymagań co do składu sądu polubownego.
5. Nie zachowano wymagań co do podstawowych zasad postępowania przed sądem, wynikających z ustawy lub z woli stron.
6. Gdy wyrok uzyskano za pomocą przestępstwa albo podstawą wydania wyroku był dokument podrobiony lub przerobiony (powód przedstawił np. fałszywe dokumenty, z których wynika, że ma określone prawa do np. oznaczeń słownych wykorzystywanych w nazwie spornej domeny).
7. Gdy w tej samej sprawie między tymi samymi stronami zapadł już prawomocny wyrok.
8. Gdy wyrok sądu polubownego jest sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP, choć w przypadku tak fachowych sądów, jak wyżej opisywane, trudno sobie taką sytuację wyobrazić.

Do jakiego sądu wnoszę skargę?

Skargę wnosi się do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy, gdyby strony nie sporządziły zapisu na sąd polubowny (art. 1158 § 1). Będzie to więc sąd okręgowy (ponieważ sprawa dotyczy prawa na dobrach niematerialnych – art. 17 pkt 4 K.p.c.). Ponieważ roszczenie opiera się na czynie niedozwolonym, będzie to sąd, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (art. 35 K.p.c.). Zdarzeniem tym będzie, jak się wydaje, zawarcie umowy rejestracji spornej nazwy domeny z NASK. Ponieważ taką umowę zawiera się za pomocą elektronicznych środków komunikacji, a oferta jest składana w postaci elektronicznej, miejscem zawarcia umowy jest miejsce zamieszkania albo siedziba składającego ofertę w chwili zawarcia umowy (art. 70 § 2 K.c.). Składającym ofertę jest abonent, zatem będzie to sąd właściwy dla jego miejsca zamieszkania lub siedziby (co wynika także z ogólnych przepisów art. 27 i 30 K.p.c.).

Czy wnosząc skargę, wstrzymam wyrejestrowanie spornej nazwy domeny?

To chyba najważniejsze pytanie, zważywszy, że w internecie liczy się przede wszystkim czas. Otóż przede wszystkim sąd powszechny może na wniosek którejkolwiek ze stron zawiesić postępowanie i umożliwić sądowi polubownemu podjęcie postępowania w celu usunięcia podstaw do uchylenia wyroku sądu polubownego (art. 1209 K.p.c.). Celem jest doprowadzenie do wydania prawidłowego wyroku sądu polubownego, który może wydać wyrok uzupełniający (art. 1202 K.p.c.). Wówczas od tego wyroku nie przysługuje skarga – strony mogą albo zaakceptować jego treść, albo też podnieść zarzuty przeciwko niemu (sąd powszechny podejmuje wówczas zawieszone postępowanie i rozpoznaje zarzuty).

Zgodnie z art. 1210 K.p.c. sąd na posiedzeniu niejawnym może wstrzymać wykonanie wyroku sądu polubownego. Wydaje się, że w tym wypadku wstrzymanie powinno polegać właśnie na tym, że NASK odłoży w czasie ewentualne wypowiedzenie umowy rejestracyjnej i wyrejestrowanie spornej domeny, zatem NASK nie powinno wykonać obowiązku z art. 24 Regulaminu NASK. Sąd może jednak uzależnić wstrzymanie wyroku sądu polubownego od złożenia zabezpieczenia. Abonent może być więc zmuszony do wpłacenia odpowiedniej sumy, jeśli będzie chciał zapobiec usunięciu domeny na czas postępowania. Na postanowienia sądu (zarówno co do wstrzymania wykonalności, jak i zabezpieczenia) przysługuje zażalenie.

Jakie jest rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu ze skargi?

Jeśli sąd powszechny skargę uwzględnia, to uchyla wyrok sądu polubownego w całości lub w części, a jeśli uznaje ją za bezzasadną – skargę oddala. Sąd powszechny nie ma natomiast możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Przykład

Powód domagał się zaprzestania używania przez abonenta spornej nazwy domeny. Sąd Polubowny oddalił powództwo, powód złożył skargę, a następnie sąd państwowy uchylił wyrok sądu polubownego oddalający powództwo. Nie oznacza to jednak w żadnym wypadku, że powództwo zostało uwzględnione. Powód będzie mógł jeszcze raz wystąpić do sądu polubownego, poprzedni bowiem wyrok nie ma powagi rzeczy osądzonej (został uchylony).

Od wyroku sądu państwowego przysługują środki odwoławcze na ogólnych zasadach (apelacja, później ewentualnie skarga kasacyjna).

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu:

Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu:

Ocena zrozumienia tekstu:

poleć artykuł znajomemu     wersja do druku