Opublikowane: 27.10.2005 | Zaktualizowane:

Rozpoznanie apelacji w składzie jednoosobowym

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r. (sygn. akt I KZP 38/05)

Sąd odwoławczy, po wydaniu przez prezesa sądu okręgowego zarządzenia, o którym mowa w art. 476 § 1 zdanie trzecie k.p.k., może rozpoznać apelację w składzie jednego sędziego tylko wówczas, gdy sąd pierwszej instancji wydał w takim składzie wyrok orzekając w postępowaniu uproszczonym.

Uchwała dotyczyła wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o rozstrzygnięcie ujawniających się w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni art. 29 § 1 k.p.k. w związku z brzmieniem art. 476 § 1 zdanie trzecie k.p.k. odnośnie do tego:

Czy w świetle art. 29 § 1 k.p.k. dopuszczalne jest rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, po wydaniu zarządzenia przez prezesa sądu okręgowego na podstawie art. 476 § 1 zdanie trzecie k.p.k., w sytuacji, gdy po przekroczeniu 21 dniowego terminu określonego w art. 484 § 1 k.p.k. sąd pierwszej instancji zmienił tryb postępowania z uproszczonego na zwyczajny i rozpoznał sprawę w dalszym ciągu w tym samym jednoosobowym składzie?

Sad Najwyższy uchwalił, że Sąd odwoławczy, po wydaniu przez prezesa sądu okręgowego zarządzenia, o którym mowa w art. 476 § 1 zdanie trzecie k.p.k., może rozpoznać apelację w składzie jednego sędziego tylko wówczas, gdy sąd pierwszej instancji wydał w takim składzie wyrok orzekając w postępowaniu uproszczonym .

Należy przyjąć, że wynikająca z art. 476 § 1 zdanie trzecie k.p.k. możliwość orzekania na rozprawie apelacyjnej w składzie jednoosobowym jest uzależniona od następujących warunków. Po pierwsze, sąd rejonowy musi orzekać w postępowaniu uproszczonym, a więc musi wydać wyrok orzekając w tym trybie. Po wtóre, musi to uczynić w składzie jednoosobowym. Po trzecie, prezes sąd okręgowego musi wydać zarządzenie o rozpoznaniu przez ten sąd apelacji jednoosobowo.

Przy braku pierwszego z warunków wydanie zarządzenia, o jakim mowa w art. 476 § 1 zdanie trzecie k.p.k. jest prawnie niedopuszczalne, i to choćby sąd rejonowy orzekał jednoosobowo. Nie jest ono także możliwe, jeżeli przy spełnieniu pierwszego z wymogów nie został spełniony drugi warunek, a więc, gdy sąd rejonowy orzekał wprawdzie w trybie uproszczonym, ale w składzie ławniczym. Naruszeniem omawianego przepisu jest także orzekanie przez sąd okręgowy na rozprawie apelacyjnej jednoosobowo przy braku stosownego zarządzenia prezesa tego sądu, i to choćby spełnione zostały dwa pierwsze ze wskazanych wyżej wymogów.

Tym samym sąd odwoławczy może, po wydaniu przez prezesa sądu okręgowego zarządzenia, o którym mowa w art. 476 § 1 zdanie trzecie k.p.k., rozpoznawać apelację w składzie jednego sędziego tylko wówczas, gdy sąd pierwszej instancji wydał w takim składzie wyrok orzekając w postępowaniu uproszczonym.

poleć uchwałę znajomemu     wersja do druku