Mamy 7240 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

Przekazywanie majątków w rodzinie a zachowek

Autor: Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 01.06.2017

Moje pytanie dotyczy przekazywania majątków w rodzinie. Otrzymałam od rodziców darowiznę w postaci mieszkania spółdzielczego własnościowego. W tym roku przekazałam je darowizną mojej córce. Dowiedziałam się jednak, że prawdopodobnie będę musiała zapłacić zachowek mojemu bratu. Kilkanaście lat temu moja mama miała otrzymać darowiznę w postaci domu i ziemi od swojej kuzynki. Postanowiła jednak, aby kuzynka przekazała to wszystko mojemu bratu, i tak też się stało. Chciała uniknąć w ten sposób podwójnych opłat notarialnych. W zamyśle mama miała w późniejszym czasie darowanie mi mieszkania i w ten sposób myślała, że w miarę sprawiedliwie podzieli majątek na swoje dzieci, czyli mnie i brata. Nie znając prawa, popełniła błąd, który będzie prawdopodobnie kosztował mnie, gdyż teraz ja będę musiała bratu przekazać zachowek. Brat na pewno nie zrzeknie się zachowku i o niego wystąpi. Czy mogę w jakiś sposób uchronić się od spłaty zachowku? Rodzice jeszcze żyją.

Iryna Kowalczuk

Niestety, rzeczywiście darowizna na Pani rzecz zostanie uwzględniona do zachowku. a Pana brata nie. Generalnie bowiem zgodnie z treścią art. 993 Kodeksu cywilnego przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

 

Nie będę może skupiała się w odpowiedzi na istocie doliczania tych darowizn, bo widzę, że Pani zna reguły, a mianowicie, iż chodzi tylko i wyłącznie o darowizny dokonane przez spadkodawcę, ale postaram się wskazać Pani możliwe rozwiązania, żeby tego zachowku nie było, precyzyjniej nasuwają mi się 2 rozwiązania w tej sytuacji.

 

Pierwsze jest oparte na treści art. 992 Kodeksu cywilnego, który najpierw Pani zacytuję: „przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni”.

 

Tak więc brat Pani nie będzie miał prawa do zachowku jeśli zrzeknie się dziedziczenia po rodzicach. W myśl art. 1048 Kodeksu cywilnego umowa taka musi być zawarta w formie aktu notarialnego, a więc niestety będzie to wymagało zgody brata.

 

Druga możliwość to wydziedziczenie brata ale wówczas muszą być do tego konkretne podstawy wymienione w art. 1008. Przepis ten mówi, że „można pozbawić w testamencie prawa do zachowku jeżeli uprawniony do zachowku:


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego np. nadużywa alkoholu, narkotyków itp.,

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych np. nie opiekuje się rodzicami.

Jeżeli którakolwiek z przesłanek zachodzi w tym przypadku to Pani rodzice mogą sporządzić testamenty, w których brata wydziedziczą od prawa do zachowku”.

 

I dodatkowo jest jeszcze możliwość rozwiązania darowizny, w wyniku czego nieruchomość wróci do rodziców, a następnie zawarcie z Panią umowy dożywocia, która wyklucza prawo do zachowku. Na mocy umowy dożywocia stanie się Pani jej właścicielką, ale w zamian będzie Pani musiała zapewnić rodzicom  dożywotnie utrzymanie, czyli np. przyjąć każdego z rodziców jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału itd. Jest to dość skomplikowane rozwiązanie, aczkolwiek możliwe.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 + I =

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

»Podobne materiały

Sprzedaż mieszkania otrzymanego od wujka

W 2005 r. wykupiłam mieszkanie wujka, które następnie on notarialnie przepisał na mnie. Po śmierci wujka mieszkanie sprzedałam. Mój ojciec zmarł pół roku temu, a ja mam przyrodniego brata. Czy muszę dzielić się z bratem pieniędzmi ze sprzedaży mieszkania? Czy czeka mnie sprawa o zachowek w związku ze śmiercią ojca?

Zachowek od spadku, który został wcześniej przekazany darowizną

Mój ojciec (mama nie żyje) przekazał dom swojemu bratu (darowizna aktem notarialnym – służebność dożywotnia), jestem jedynym dzieckiem. Czy w przypadku śmierci ojca mam prawo do zachowku? Jeżeli pozostawi testament, ustanawiając mnie spadkobiercą, a dom jest darowany jego bratu, to czy będę miała jakieś prawa do tego domu? Czy jeżeli w akcie darowizny zaznaczono, iż dom nie wchodzi do masy spadkowej, będę miała jakieś prawa? 

Roszczenie o zachowek w sytuacji braku dowodów na poczynioną darowiznę

Rodzice podarowali mi 20 lat temu pół domu, a pięć lat później drugą połowę z zapisem służebności. Dom był stary, więc do tego czasu wykonałam w nim generalne remonty. Drugiej siostrze darowali działkę, na której się pobudowała. Wcześniej jeszcze rodzice wybudowali za własne pieniądze dom dla mojego brata – niestety, nie ma na to żadnych formalnych dowodów. Dom był budowany tzw. „systemem gospodarskim” przez jakąś ekipę budowlaną z prowincji.

Ojciec żyje, mama zmarła w 1999 r., nie pozostawiając testamentu. Rodzice zawsze uważali, że dokonali sprawiedliwego podziału swojego majątku pomiędzy dzieci. Jednak od kilku lat brat nie utrzymuje kontaktów z ojcem i rodziną i obawiamy się, że jego słowne zapewnienia o braku jakichkolwiek roszczeń co do darowanych nam nieruchomości mogą okazać się gołosłowne. Chciałabym wiedzieć, czy brat ma prawo dochodzić po śmierci ojca jakiś roszczeń finansowych od nas. Jeśli tak, to w jakim zakresie? A może ojciec mógłby jeszcze zabezpieczyć nas w jakiś sposób przed zakusami brata?

wizytówka Szukamy prawników »