ePorady24.pl Prawo obce Prawo niemieckie Podział majątku, umowa rozwodowa, alimenty w prawie niemieckim
Zadaj pytanie ›

Biuletyn

Prenumerata biuletynu
Zadaj pytanie ›

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Opublikowane: 21.10.2010

Podział majątku, umowa rozwodowa, alimenty w prawie niemieckim

Proszę o poradę dotyczącą prawa niemieckiego. Problem bowiem dotyczy mojego brata (obywatela polskiego), który na stałe mieszka w Niemczech. Przed trzema laty rozstał się z żoną (obywatelką Niemiec). Wyprowadził się z ich wspólnego domu, dziecko zostało przy niej. Dom ten jest jeszcze obciążony kredytem. Oboje są też właścicielami mieszkania własnościowego, które ona zaczęła wynajmować, czerpiąc z tego dochody. Przed rozwodem doradzano im w banku, aby dom sprzedać, ale bratowa się na to nie zgodziła, zapewniając, że sama będzie spłacać kredyt. Wtedy ustalili, że brat zostawi jej cały majątek: częściowo spłacony dom z wyposażeniem i mieszkanie, w zamian za to będzie płacił nieco mniej na dziecko. W zeszłym roku u notariusza te ustalenia zostały spisane, następnie odbył się rozwód (listopad 2009 r.). Na rozprawie oboje potwierdzili, że sprawy majątkowe zostały rozstrzygnięte. Dwa miesiące później z korespondencji z banku mój brat dowiedział się, że eks-żona ma zaległości w spłatach i że on nadal winien te kredyty spłacać, bo nie zostały dopięte sprawy związane z przepisaniem własności, co miało nastąpić po rozwodzie. Jednak jego eks-żona nadal nie ma zamiaru się wyprowadzić z domu. Czerpie też ciągle korzyści z najmu. Ku zdumieniu mojego brata założyła też sprawę o podwyższenie alimentów. Mój brat chciałby zacząć nowe życie, ale te sprawy wszystko skomplikowały, ma same długi. Przesyłam więc w jego imieniu dokumentację (wyrok rozwodowy i umowę majątkową zawartą u notariusza między małżonkami) i proszę o wyjaśnienie, jak sprawy się mają w świetle prawa.

Jak wynika z opisanego stanu faktycznego i nadesłanej dokumentacji, prawomocnym wyrokiem z dnia 05.10.2009 r. Sąd Rejonowy w K. rozwiązał przez rozwód związek małżeński pana P.K. [Pani brata] – obywatela polskiego i pani A.K. [Pani bratowej] – obywatelstwo niemieckie. Ustalenia majątkowe między małżonkami zostały natomiast dokonane w umowie rozwodowej (Scheidungsfolgenvereinbarung), podpisanej 21.07.2009 r. w formie aktu notarialnego.

 

Podstawą prawną zawarcia umowy rozwodowej jest § 1408 BGB. Umowa ta zawierana jest przed rozwodem lub też w trakcie procesu rozwodowego pomiędzy małżonkami. Umowa ma za zadanie uregulować wszelkie stosunki między małżonkami, w tym:

 

  1. roszczenia z tytułu dostarczania nawzajem środków utrzymania (Anspruch auf nachehelichen Unterhalt);
  2. roszczenia z tytułu wyrównania (Anspruche aus den Versorgungsausgleich);
  3. podział majątku wspólnego (Verteilung des Zugewinnausgleich);
  4. podział gospodarstwa domowego (Verteilung des Hausrats);
  5. własność oraz prawo posiadania wspólnego mieszkania małżonków (Eigentums bzw. Besitzverhaltnisse and der Ehewohnung);
  6. roszczenie alimentacyjne wobec dzieci (Anspruch auf Kindesunterhalt);
  7. roszczenia spadkowe (erblicher Anspruch).

 

Część A (Teil A) aktu zawiera regulacje dotyczące zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości (Uberlassung). Jak wynika z ustalonego stanu ksiąg wieczystych (festgestellter Grundbuchstand), małżonkowie byli współwłaścicielami (Miteigentumer) dwóch nieruchomości w udziałach po 1/2 (Dział I – Abteilung I). Pierwsza nieruchomość to dom, druga – jest to udział we współwłasności nieruchomości wspólnej, z którą związane jest prawo własności lokalu mieszkalnego.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj >>

 

Odnośnie pierwszej nieruchomości to w dziale III (Abteilung III) wpisane są następujące obciążenia:

 

  • dług gruntowy z listem (Grundschuld mit Brief) na rzecz banku X na kwotę 80 000 euro;
  • dług gruntowy bez listu (Grundschuld ohne Brief) na rzecz banku Y na kwotę 70 000 euro;
  • dług gruntowy na rzecz banku Z na kwotę 15 000 euro.

 

Odnośnie drugiej nieruchomości – lokalu, w dziale III wpisany jest dług gruntowy z listem na rzecz banki Z na kwotę 140 000 marek niemieckich.

 

Mocą Tytułu A, Rozdziału II (Verausserung) pan P.K. (zbywca) przenosi na A.K. (nabywca), na jej wyłączną własność, udział we współwłasności wyżej wymienionych nieruchomości wraz ze wszystkimi prawami, częściami składowymi (Bestandteilen) i przynależnościami prawa (Zubehor), w ten sposób, iż po wykonaniu aktu notarialnego (nach Vollzug dieser Urkunde) pani A.K. będzie wyłącznym właścicielem tychże nieruchomości.

 

Jak widać, sam akt notarialny nie przenosi jeszcze własności nieruchomości na Pani byłą bratową. Nieruchomości miały być przeniesione dopiero po wykonaniu wszelkich postanowień aktu notarialnego (nach Vollzug... sein wird). A więc postanowienie to w istocie miało charakter umowy zobowiązującej strony do dokonania określonych czynności, po których to dopełnieniu pani A.K. miała być wyłączną właścicielką nieruchomości.

 

W zamian za zbycie udziału we współwłasności nieruchomości Pani bratu należała się rekompensata (Schuldentlassung). Otóż strony umowy były do tej pory dłużnikami solidarnymi (Gesamtschuldner) zobowiązań (Verbindlichkeiten), które są zabezpieczone niniejszymi długami gruntowymi. Wyżej wymienione długi gruntowe miały być przejęte przez nabywcę w celu dalszej odpowiedzialności rzeczowej (dingliche Haftung) odnośnie przekazywanych udziałów w obu nieruchomościach. Zapis ten ma być wpisany do księgi wieczystej, na co nabywca wyraził zgodę. Nabywca zobowiązał się do doprowadzenia do zwolnienia zbywcy ze współodpowiedzialności z zobowiązań niezwłocznie. Jeżeli zwolnienie ze współodpowiedzialności przez wierzyciela nie zostałoby wypowiedziane, w takim wypadku nabywca zobowiązał się wobec zbywcy w stosunku wewnętrznym, iż wypełni wszystkie zobowiązania tak, aby pozostawić nabywcę wolnym od jakichkolwiek roszczeń wierzycieli. Do momentu zwolnienia z długu nabywca ponosi pełną odpowiedzialność wobec wierzycieli.

 

W sprawie pożyczki (Darlehen) udzielonej przez bank X i bank Z przedłożono pismo, w którym podmioty te wyraziły uzasadnioną gotowość (grundsatzliche Bereitschaft zum Ausdruck bringen), że zwolnią Pani brata z osobistej odpowiedzialności wobec nich. W sprawie pożyczki udzielonej przez bank Y przedłożono analogiczne zobowiązanie. Jak z tego wynika, wierzyciele nie dokonali póki co zwolnienia Pani brata z odpowiedzialności, a jedynie wyrażali taką gotowość.

 

Dalej strony ustaliły, że przepisanie własności na panią A.K. nastąpi po tym, jak wierzyciele zwolnią pana P.K. z odpowiedzialności za wyżej wymienione długi gruntowe (czyli najpierw wierzyciele musieli dokonać zwolnienia, a dopiero potem pan P.K. mógł przepisać udziały w nieruchomości na rzecz pani A.K.). Termin ustalono na 18 grudnia 2009 r. W przypadku, gdyby nie nastąpiło to do tej daty, każdej ze stron przysługiwało prawo odstąpienia od umowy (Fur den Fall, dass dies nicht bis zum 18 Dezember 2009 erfolg sein sollte, gilt das in Teil D, Abchnitt II, genante Rucktrittsrecht).

 

W Teil D, Rozdziale II, uregulowano Rucktrittsrecht (prawo odstąpienia od umowy rozwodowej). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy zwolnienie pana P.K. z odpowiedzialności, o której mowa w Części A, Rozdziale III.1, ze wspomnianych wyżej zobowiązań nie nastąpi do 18 grudnia 2009 r., każdej ze stron przysługuje prawo odstąpienia od umowy. Prawo to jednak przysługiwało jedynie przez okres 1 miesiąca po upływie tego terminu, wykonywało się je przez oświadczenie w formie pisemnej lub listem poleconym wysłanym drugiej stronie. Ponadto, jeśli zwolnienie z długu zostało wcześniej odrzucone, termin miesięczny do wykonania prawa odstąpienia liczył się od dnia, w którym ta przyczyna została ustalona i stała się znana. Z tego co Pani pisze, nikt nie wykonywał prawa odstąpienia. Tymczasem, jeśli prawo odstąpienia nie zostanie wykonane w terminie, wygasa, a wzajemne roszczenia odszkodowawcze nie powstają (Wird der Rucktritt nicht fristgemass ausgeubt, ist das Recht auf Rucktritt erloschen. Gegenseitige Schadenersatzanspruche bestehen daruber hinaus nicht).

 

Zatem w niniejszym wypadku prawo odstąpienia od umowy z powodu niewykonania zwolnienia z odpowiedzialności w umówionym terminie wygasło.

 

Procedura miała być tutaj generalnie taka:

 

  1. podpisano akt notarialny z warunkowym przeniesieniem własności udziałów w nieruchomości;
  2. pani A.K. miała zwrócić się do wierzycieli o zwolnienie z długu pana P.K.;
  3. wierzyciele mieli zwolnić z długu pana P.K. w formie oświadczenia skierowanego do obu dłużników, miało to nastąpić do 18.12.2009 r.
  4. po zwolnieniu pana P.K. z długów, miało nastąpić przejście własności udziałów w nieruchomości, a wyłączną właścicielką miała być pani A.K.

 

Istotne są ponadto zapisy Rozdziału IV (Auflassung, Vormerkung, Anweisung). Z tego przepisu wynika wyraźnie, iż strony umową nie przenosiły własności nieruchomości. Auflassung oznacza umowę zobowiązującą do przeniesienia własności nieruchomości, zaś Auflassung Vormerkung – ostrzeżenie w księdze wieczystej o umowie zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości.

 

Strony wyraziły zgodę na umowę zobowiązującą do przeniesienia własności nieruchomości. Natomiast sam wniosek o wpis do księgi wieczystej przeniesienia własności nieruchomości miał nastąpić, jeśli spełniony zostanie któryś z dwóch warunków:

  1. pan P.K. zostanie zwolniony od zobowiązań (der Verausserer die Entlassung aus den Verbindlichkeiten bestatigt) albo
  2. nabywca udowodni, iż takie zwolnienie nastąpiło (der Erwerber dieser Entlassung nachweist).

 

A więc wpis do księgi wieczystej miał być dokonany dopiero po zwolnieniu z długu.

 

Do księgi wieczystej nie zostało wpisane ostrzeżenie o powyższych uprawnieniach pana P.K. i pani A.K., zgodnie z zapisem strony upoważniły notariusza do złożenia takiego wniosku (w trybie § 883 BGB), natomiast nie wnioskowały o taki wpis (Die Eintragung einer entsprechenden Auflassungsvormerkung nach § 883 BGB im Grundbuch wird bewillig, aber vorerst nicht beantragt).

 

Podsumowując – jak wynika z opisanego stanu faktycznego, pani A.K. nie zwolniła pana P.K. z długu, nie doszło do przepisania nieruchomości. Zasadne byłoby jednak jeszcze sprawdzenie treści obu ksiąg wieczystych, w celu pełnego wyjaśnienia, jaki jest aktualnie stan prawny. Jeśli natomiast nie doszło do przeniesienia własności (umowa rozwodowa nie została wykonana), to de facto istnieje stan taki, iż Pani brat nadal jest współwłaścicielem spornych nieruchomości, nadal jest także dłużnikiem wierzycieli. Przysługuje mu więc prawo do rozporządzania udziałem w tej nieruchomości, ma prawo także przebywania i korzystania z tej nieruchomości w takim zakresie, w jakim daje się to pogodzić z posiadaniem i korzystaniem przez drugą współwłaścicielkę, o ile umowa nie stanowi inaczej.

 

Istotny jest w związku z tym Rozdział V – Ubergang von Nutzen und Lasten (przejście korzyści i ciężarów). Zawiera on następujące regulacje:

 

  1. Posiadanie, prawa i korzyści na przenoszonej części jak i ryzyko i obowiązek należytej staranności przechodzi na nabywcę z dniem podpisania aktu notarialnego. Jest to niezmiernie istotne, ponieważ, o ile nie dokonano jeszcze przeniesienia własności, to strony ustaliły, że posiadanie jak i wszelkie korzyści z części nieruchomości pana P.K przeszły na panią A.K. już z chwilą podpisania aktu notarialnego (Besitz, Rechte, Nutzungen aus den uberlassenen Halftanteilen sowie die Gefahr und die Verkehrssicherungspflicht gehen auf den Erwerber ab heute uber).
  2. Okresowe zobowiązania płatnicze takie jak podatki i opłaty jakiegokolwiek rodzaju przeszły na nabywcę z tymże terminem.
  3. Jednorazowe ciężary publiczne, takie jak koszty uzbrojenia terenu (Erschliessungskosten), opłaty właścicieli sąsiednich nieruchomości (Anliegerbeitrage), włączając w to przedpłaty (Vorausleistungen) przechodzą na nabywcą niezależnie od terminu wydania nieruchomości.

 

Skutek jest więc taki, iż niezależnie od przeniesienia własności już od chwili podpisania aktu wszelkie pożytki z tytułu najmu nieruchomości przeszły na panią A.K. Jednocześnie przeszły na nią także wszelkie koszty związane z nieruchomością. Co ważne, na panią A.K. przeszło również także posiadanie całej nieruchomości. Posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawnym i jest niezależne od własności. Strony więc umówiły się tak, iż od momentu podpisania aktu wyłączną posiadaczką nieruchomości jest pani A.K., zaś pan P.K. zrezygnował z posiadania spornych nieruchomości.

 

W każdym razie proszę o dokładne wyjaśnienie, jaki jest obecnie stan prawny spornych nieruchomości, czy były jakiekolwiek pisma kierowane od wierzycieli, lub korespondencja pomiędzy byłymi małżonkami, czy były również jakieś wpisy do ksiąg wieczystych.

 

Jeśli chodzi o alimenty na rzecz małoletniego dziecka, to strony uregulowały tę kwestię w Teil B, Rozdziale VII (Kindesunterhalt). Uznano, że obowiązek alimentacyjny zgodnie z Tabelą Dusseldorf wynosi 350 euro, z czego pani A.K. zwolniła pana PK z obowiązku w części 150 euro. Ustalono, iż pan P.K. będzie w każdym wypadku płacił 200 euro alimentów, chyba że z powodu okoliczności przez siebie niezawinionych utraci zdolność, by podołać temu obowiązkowi (es bleibt jedoch auf jeden Fall bei der Zahlung von 200 euro es sei dem Herr P.K. ware hierzu unverschuldet nicht leistungsfahig). Wysokość tę obliczono na podstawie miesięcznych przychodów pana P.K. Miał on płacić 200 euro za każdy miesiąc z góry, do 3-ciego każdego miesiąca poczynając od 03.08.2009 r. za miesiąc sierpień do rąk matki pani A.K.

 

Co do pozwu o podwyższenie alimentów, nadmienić należy, że zmiana wysokości alimentów wymaga wykazania zmiany stosunków – tj. potrzeb uprawnionego dziecka lub możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. W omawianej sprawie strony ponadto ustaliły wysokość alimentów w umowie zgodnie z tabelą Dusseldorf, w związku z czym pojawia się pytanie, na jakiej podstawie pani A.K. domaga się podwyższenia alimentów. Dodatkowo, od zawarcia umowy upłynął dopiero nieco ponad rok. Kolejna sprawa – skoro w umowie podano zarobki pana P.K., to pojawia się pytanie, czy zarobki te uległy zmianie.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

wersja do druku

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII plus 4 =

 

»Podobne materiały

Umowa o alimenty w formie aktu notarialnego

Mój były partner dobrowolnie płaci alimenty na nasze dziecko. Dowiedziałam się, że można zawrzeć umowę alimentacyjną i nadać jej klauzulę wykonalności, na wypadek gdyby ojciec dziecka przestał płacić te alimenty. Czy w świetle prawa jest jakaś różnica między wyrokiem sądowym a umową notarialną? Czy taka umowa jest respektowana przez sąd, np. gdyby ojciec przestał płacić lub chciałabym wystąpić o podwyższenie alimentów? Czy jeśli założę sprawę w sądzie, to mogę liczyć na akceptację przez sąd kwoty, którą uzgodniliśmy z ojcem dziecka?

Opinie naszych Klientów ››

Zadane pytania:

  • 0
  • 3
  • 2
  • 0
  • 7
  • 5
  • 8
wizytówka