Autor: Monika Cieszyńska

Pobyt za granicą a inwestycje w Polsce

Jesteśmy małżeństwem, mieszkamy w Wlk. Brytanii. Moje pytania: 1) Kupiliśmy działkę budowlaną w Polsce i jesteśmy w trakcie kupna lokalu użytkowego – czy od tych inwestycji musimy płacić podatek w Polsce? 2) Czy w razie wynajmu lokalu w przyszłości będziemy musieli rozliczać się z takiego dochodu, a jeśli tak, to gdzie? 3) Czy gdybyśmy w razie powrotu do Polski założyli działalność gospodarczą i zainwestowali przywiezione pieniądze, musielibyśmy się z nich rozliczyć w Polsce?

Ad 1)

W aktualnym stanie prawnym, tj. od 1 stycznia 2007 r., jeśli na terenie Rzeczypospolitej Polskiej kupimy nieruchomość, np. właśnie działkę budowlaną czy lokal użytkowy, to musimy zapłacić w Polsce podatek od czynności cywilnoprawnych.

Płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych, dokonywanych w formie aktu notarialnego, są notariusze – to oni zobowiązani są do obliczenia, pobrania oraz wpłacenia organowi podatkowemu ww. podatku. Czynność zbycia (nabycia) nieruchomości według prawa polskiego wymaga bowiem zawsze formy aktu notarialnego.

Od kupna działki, mieszkania, lokalu użytkowego lub domu czy lokalu użytkowego na rynku wtórnym zapłacicie Państwo 2% podatku od czynności cywilnoprawnych. Wysokość podatku oblicza się od wartości nieruchomości.

Jeśli jednak Państwa sprzedającym będzie przedsiębiorca (osoba prowadząca obrót profesjonalny), to zamiast podatku od czynności cywilnoprawnych trzeba będzie zapłacić podatek od towarów i usług, co w praktyce oznacza, że jeśli zapłacimy VAT, nie ma podatku od czynności cywilnoprawnych, i odwrotnie.

Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 4a i 4b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1. opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2. zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

– umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część.

Tym samym, jeśli Państwa sprzedawca jest płatnikiem VAT bądź zwolniony jest z podatku VAT, to z tytułu nabycia nieruchomości gruntowej zapłacicie Państwo zamiast podatku od czynności cywilnoprawnych 7% podatku VAT; podobnie jest w przypadku lokali użytkowych, z tym że podatek VAT wynosi tu 22%. Stawka ta dotyczy zarówno ceny lokalu, jak i ceny gruntu, gdyż – jak stanowi art. 29 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) – w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku.

Właściwym dla podatnika organem podatkowym jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nadto nabywając nieruchomość – czy to w formie nieruchomości gruntowej, czy lokalu użytkowego – stajecie się Państwo podmiotami podatku od nieruchomości, który reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Podatnicy podatku od nieruchomości muszą dopełnić formalności zgłoszeniowych.

Przede wszystkim należy złożyć informację o nieruchomościach w terminie 14 dni od dnia nabycia. Informację należy złożyć na druku określonym przez organ podatkowy właściwy dla miejsca położenia nieruchomości. Zazwyczaj odpowiednie druki dostępne są na stronach internetowych urzędów gmin. Formularz należy wypełnić i złożyć w urzędzie gminy lub miasta. Również zbywca ma obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach.

Jeśli nie zostanie złożona stosowna informacja, można narazić się na odpowiedzialność karnoskarbową. Niezłożenie informacji o nieruchomościach traktuje się bowiem jako wykroczenie skarbowe podlegające karze grzywny. W razie niezłożenia informacji i niezapłacenia podatku od nieruchomości wójt gminy, burmistrz lub prezydent miasta może zwrócić się do urzędu skarbowego o ukaranie podatnika.

Podatek od nieruchomości nie zależy od tego, czy rzecz w ogóle przynosi jakieś dochody. Podatek płaci się od powierzchni działki.

Stawki podatku od nieruchomości ustala corocznie rada gminy, jednak nie mogą one być wyższe od maksymalnych limitów, które ogłasza resort finansów. Na 2009 r. obowiązują następujące stawki:

• podatek od nieruchomości na terenie gminy – maksymalnie 0,62 zł od 1 m²,
• podatek od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – maksymalnie 19,81 zł od 1 m² powierzchni użytkowej.

Ad 2)

Najem jest opodatkowany, także będzie trzeba rozliczyć się z uzyskania przychodów z najmu. Przychody z najmu mogą być opodatkowane na różnych zasadach. Podatnik wybiera, czy rozliczać najem w ramach działalności gospodarczej, czy też w ramach przychodów z najmu prywatnego.

Jeśli wybierzecie Państwo rozliczenie przychodów z najmu w ramach najmu prywatnego, to w grę wejdzie albo opodatkowanie na zasadach ogólnych – opodatkowany zostanie dochód (nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania) według obowiązującej skali podatkowej, czyli na 2009 r. 18% i 32% (PIT-36) – albo ryczałt ewidencjonowany (PIT-28).

Opodatkowanie ryczałtowe polega na tym, że podatek płaci się od uzyskanego przychodu z najmu. Stawka podatku wynosi tutaj 8,5%, o ile przychody z tytułu najmu w danym roku nie przekraczają kwoty 4000 euro. Nadwyżkę ponad tę kwotę trzeba opodatkować według stawki 20%.

Przychody uzyskane z prywatnego najmu można opodatkować ryczałtem pod warunkiem, że podatnik w urzędzie skarbowym (właściwym dla niego z uwagi na miejsce zamieszkania) złoży pisemne oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania. Oświadczenie takie trzeba złożyć do 20 stycznia danego roku podatkowego, a jeżeli podatnik rozpoczyna uzyskiwanie przychodów z najmu w trakcie roku – obowiązek taki powstaje w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Przekroczenie tych terminów jest równoznaczne z tym, że podatnik musi opodatkować dochody z najmu według skali podatkowej. Raz złożone oświadczenie jest ważne także w latach następnych, chyba że podatnik chce zmienić formę opodatkowania – wtedy składa ponownie oświadczenie. Nie może jednak tego zrobić w ciągu roku.

Natomiast jeśli chodzi o opodatkowanie najmu w ramach działalności gospodarczej, to w grę wejdzie albo skala podatkowa (PIT-36) według zasad przedstawionych wyżej, albo podatek liniowy (PIT-36L). Podatek liniowy polega na opodatkowaniu dochodu w jednolitej stawce podatku 19%.

Niemniej musimy pamiętać, że Państwo przebywacie za granicą. Ogólna zasada jest taka, że najem opodatkowany jest w tym państwie, w którym znajduje się wynajmowana nieruchomość. To podstawowa zasada przewidziana w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z tym że jeśli Wy jako obywatele państwa polskiego nie uzyskacie za granicą żadnych dochodów, to nie musicie dochodów z najmu rozliczać w Polsce. Rozlicza się je tylko za granicą.

Ad 3)

Wszystko zależy od tego, czy nadal podlegacie nieograniczonemu obowiązku podatkowemu.

Jeśli macie Państwo miejsce zamieszkania w Polsce, to podlegacie obowiązkowi podatkowemu od całości dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

W przeciwnym razie – tj. jeżeli nie macie miejsca zamieszkania na terytorium Polski– podlegacie obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów z pracy wykonywanej na terytorium Polski na podstawie stosunku służbowego lub stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia, oraz od innych dochodów osiąganych na terytorium RP (np. z najmu). Mowa tu o tzw. ograniczonym podatku dochodowym.

Tym samym, jeśli przez okres pobytu za granicą nie macie miejsc zamieszkania w Polsce, to w ogóle nie musicie się rozliczać w Polsce z dochodów osiąganych za granicą i korzystać z abolicji podatkowej.

W ustawie o PIT znajdziemy definicję miejsca zamieszkania (art. 3 ust. 1a). Zgodnie z tą definicją osobą, która ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest osoba fizyczna, która:

• albo posiada na terytorium RP centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych),
• albo przebywa na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jeśli więc osoba wyjeżdża za granicę jedynie czasowo, bez zamiaru zmiany miejsca swojego zamieszkania, to nadal jest objęta nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w Polsce. Jest więc zobowiązana do rozliczenia dochodów osiągniętych za granicą w zeznaniu rocznym, które powinna złożyć w Polsce.

Niemniej jeśli nawet dotyczy Was jedynie ograniczony obowiązek podatkowy, to po powrocie do kraju urząd skarbowy może wezwać Was i tak na kontrolę. Wówczas warto przedstawić wszelkie dokumenty związane z pracą i pobytem za granicą oraz wykazać, że w danym okresie nie mieliście miejsca zamieszkania w Polsce i przenieśliście swój ośrodek interesów osobistych i gospodarczych do Wlk. Brytanii. Ośrodek interesów życiowych należy rozumieć jako centrum interesów osobistych i gospodarczych podatnika. Ośrodkiem tym będzie ten kraj, z którym osoba ma ściślejsze powiązania osobiste i ekonomiczne. Uwzględnia się stosunki rodzinne, towarzyskie, a także zatrudnienie, działalność polityczną czy kulturalną, wreszcie miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządzacie Państwo swoim majątkiem.

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu:

Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu:

Ocena zrozumienia tekstu:

poleć pytanie znajomemu     wersja do druku