Autor: Kamilla Stefaniuk-Borówka

Nienależne świadczenie – była żona otrzymuje alimenty na dziecko z funduszu alimentacyjnego i od ojca dziecka

Z byłą żoną mamy syna, rozwiedliśmy się przed 3 laty. Zasądzono mi na niego alimenty w wysokości 600 zł. To był dla mnie trudny czas, musiałem wszystko sobie poukładać, wyjechałem z kraju, szukałem pracy, dlatego na początku nie miałem z czego płacić. Po siedmiu miesiącach zacząłem regularnie wysyłać zasądzoną kwotę. Jednak była żona założyła mi sprawę u komornika, zapłaciłem jej tyle, ile chciała, a ona zapewniła, że sprawę wycofała, od tamtej pory na bieżąco płacę. Rok temu założyłem rodzinę, mam narzeczoną, urodziło nam się dziecko. W grudniu zeszłego roku moja matka otrzymała pismo z funduszu alimentacyjnego, że byłej żonie przyznano zasiłek alimentacyjny na rok, a w styczniu tego roku z inicjatywy żony odbyła się sprawa w sądzie o przyznanie naszemu synowi paszportu, bo była żona zeznała, że nie ma ze mną kontaktu (co jest nieprawdą!). Na rozprawę wezwano moją matkę. Rzeczywiście wtedy nie mogłem przylecieć do Polski, żeby sprawę wyjaśnić, gdyż obowiązki w pracy na to nie pozwoliły. Nie wiem, co robić, nadal regularnie płacę, mam kontakt z byłą żoną, ale nie sposób się z nią porozumieć i czegokolwiek dowiedzieć, powiedziała mi tylko ostatnio, żebym nie wysyłał im pieniędzy, bo ich nie będzie odbierać.

Na podstawie treści Pańskiego listu, należy sądzić, że, mimo obietnicy, była żona nie wycofała wniosku od komornika i w dalszym ciągu toczyło się przeciwko panu postępowanie egzekucyjne.

Fakt, że żona otrzymała prawo do zaliczki alimentacyjnej na dziecko, świadczy o tym, że komornik uznał, iż egzekucja jest bezskuteczna.

Otóż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 19 października 2007 r.) bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:

1. braku podstawy prawnej do pojęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,
2. braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.

Natomiast na podstawie art. 3 ustawy, w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.

Tak więc, aby była żona mogła otrzymywać środki z funduszu alimentacyjnego, musiałaby zaistnieć bezskuteczność egzekucji, a więc taka sytuacja, kiedy w ciągu 2 miesięcy nie wyegzekwowano by pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych lub nie było możliwości wskazania przez byłą żonę miejsca Pana zamieszkania za granicą. Tak mogło się zdarzyć w Pana sytuacji. Komornik wydał zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji, co było podstawą do przyznania żonie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Fakt, że otrzymał Pan pismo (za pośrednictwem mamy), że była żona otrzymała świadczenie alimentacyjne z funduszu, świadczy o tym, że posiada Pan zaległości alimentacyjne.

Tak więc w pierwszej kolejności proszę zorientować się, jak wygląda Pana sytuacja u komornika i na jaką kwotę opiewają Pańskie zaległości i proponuję uregulować ewentualne zaległe alimenty.

Egzekucja będzie prowadzona dopóki wierzyciel (była żona) nie złoży wniosku o umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego lub jeżeli np. tytuł wykonawczy (wyrok, ugoda) nie zostanie pozbawiony wykonalności.

Jeżeli matka dziecka złożyła u komornika wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów zaległych i bieżących, to nie ma Pan możliwości, aby to postępowanie, jako dłużnik, wstrzymać. Spłata zaległych alimentów i bieżące ich uiszczanie samo przez się nie powoduje zawieszenia czy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Może Pan poprosić byłą żonę, aby złożyła u komornika wniosek o umorzenie postępowania. Jeżeli to zrobi, komornik będzie miał wtedy obowiązek je umorzyć. Jeżeli będzie się Pan opóźniał z wpłatą alimentów, matka dziecka w każdej chwili może ponownie złożyć u komornika wniosek o wszczęcie egzekucji.

Przepisy prawa dają Panu jeszcze jeden sposób na to, aby doprowadzić do umorzenia egzekucji komorniczej.

Stosownie do art. 883 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego może Pan żądać umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości (alimentów przyszłych), jeżeli złoży do depozytu sądowego sumę równającą się alimentom za sześć miesięcy, z równoczesnym umocowaniem komornika do podejmowania tej kwoty. Jeżeli komornik stwierdzi, że popadł Pan w zwłokę z uiszczaniem alimentów, skorzysta z tego umocowania – będzie pobierał pieniądze z depozytu, a jednocześnie spowoduje ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Tak więc, jak wspomniałam, powinien Pan skontaktować się z komornikiem i zapłacić zaległe alimenty. Powinien Pan też przedstawić mu dowody wpłat alimentów, jakich Pan dokonał, a także dowody niepodjęcia tych kwot przez byłą żonę. Te dowody wpłat mogą mieć wpływ na kwotę zaległości oraz na ewentualne obciążenie Pana kosztami egzekucji alimentów zaległych.

Najlepiej gdyby posiadał Pan wszystkie potwierdzenia powyższych wpłat. Jeśli bowiem co miesiąc wpłaca Pan alimenty, a żona jednocześnie pobiera świadczenie alimentacyjne, to wypłacone z funduszu środki będą nienależnie pobranym świadczeniem.

Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenie z funduszu alimentacyjnego:

• wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części,
• przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia,
• wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty.

Jeżeli Pana była żona pobierze lub pobierała nienależne jej świadczenia, to będzie zobowiązana do ich zwrotu, a wobec Pana nie powstanie zadłużenie w funduszu alimentacyjnym.

Pana była żona bowiem jest zobowiązana do informowania organu wypłacającego świadczenie z funduszu alimentacyjnego o wszystkich okolicznościach, które mają wpływ na pobieranie świadczenia z funduszu.

Jeżeli nie będzie Pan miał zaległości alimentacyjnych i będzie Pan na bieżąco płacił zasądzone alimenty, a Pana była żona nadal będzie pobierała świadczenie z funduszu alimentacyjnego, to powinien Pan, we własnym interesie, powiadomić organ wypłacający świadczenie (właściwy miejscowo ośrodek pomocy społecznej) o tym, że matka dziecka pobiera nienależne jej świadczenia.

Ponadto, w związku z faktem, iż założył Pan nową rodzinę i urodziło się Panu drugie dziecko, może Pan się starać o obniżenie alimentów.

Otóż, na postawie art. 135 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964, Nr 9, poz. 59 – dalej K.r.o.) można stwierdzić, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego, a w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (art. 138 K.r.o.).

Omawianym w tym przepisie zagadnieniem zajął się między innymi Sąd Najwyższy w powołanej już wyżej uchwale pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej z dnia 16 grudnia 1987 r. W uchwale tej stwierdzono, że „potrzeby uprawnionego oraz możliwości zobowiązanego ulegają zmianie; tym samym może ulegać zmianie wysokość alimentów. Dlatego w razie zmiany stosunków zarówno uprawniony, jak i zobowiązany mogą żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (art. 138 K.r.o.). Zmiana stosunków może prowadzić do uchylenia obowiązku alimentacyjnego bądź do podwyższenia lub obniżenia alimentów”.

Tak więc być może te uregulowania prawne mają odniesienie do Pana sytuacji życiowej. Jeżeli od ostatniego zasądzenia alimentów na syna:

• zmniejszyły się Pana dochody,
• zwiększeniu uległy wydatki,
• do utrzymania doszli nowi członkowie rodziny (urodziło się Panu drugie dziecko)
  
  – może Pan wystąpić o obniżenie alimentów.

Jeśli chciałby Pan zmniejszyć wysokość płaconych przez siebie alimentów, musiałby Pan wnieść do sądu pozew o ich obniżenie na podstawie wspomnianego wyżej art. 138 K.r.o.

Jeżeli chodzi o paszport wydany dla dziecka bez Pana zgody: Pana mama została wezwana na sprawę o wyrażenie zgody na wydanie paszportu, gdyż prawdopodobnie została ustalona kuratorem w Pana zastępstwie.

Jak przypuszczam, termin do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu minął, jedyna możliwość unieważnienia paszportu, to stosownie do art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych, dokument paszportowy podlega unieważnieniu na wniosek sądu prowadzącego postępowanie w sprawie o wykonywanie władzy rodzicielskiej. Unieważnia się wtedy dokument paszportowy małoletniego, w stosunku do którego ma zostać wydane orzeczenie w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej.

Następuje to jednak tylko w sytuacji wszczęcia postępowania o przyznanie, ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Jednak mimo ewentualnego wyjazdu dziecka za granicę, może Pan utrzymywać z nim kontakt. Gwarantują to Panu odpowiednie przepisy. W art. 113 K.r.o. i nast. zdefiniowano, na czym mają polegać kontakty z dzieckiem. Otóż niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności: przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Otóż, jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy (art. 1131 K.r.o.). Tak więc proszę najpierw z żoną spróbować ustalić, jak mają wyglądać kontakty z dzieckiem, czy mają to być konkretne dni w tygodniu, czy weekendy itp.

Jeżeli jednak żona nie będzie chciała na ten temat z Panem rozmawiać, albo nie będzie respektowała waszych wspólnych ustaleń, pozostaje Panu tylko droga sądowa. Proszę złożyć w tym celu do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka wniosek o uregulowanie z nim kontaktów.

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu:

Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu:

Ocena zrozumienia tekstu:

poleć pytanie znajomemu     wersja do druku