ePorady24.pl Prawo spadkowe Spadek Dziedziczenie bez testamentu po śmierci męża
Zadaj pytanie ›

Biuletyn

Prenumerata biuletynu
Zadaj pytanie ›

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Opublikowane: 23.04.2012

Dziedziczenie bez testamentu po śmierci męża

Niespodziewanie zmarł mój małżonek. Niestety nie sporządził przed śmiercią testamentu. Byliśmy małżeństwem 31 lat i dorobiliśmy się wspólnego majątku (dom, samochód, lokaty pieniężne itp.). Nasze dwie córki są już dorosłe i samodzielne. Jak będzie wyglądało dziedziczenie po moim zmarłym mężu? Czy córki mogą zrzec się spadku, skoro po mojej śmierci i tak dostaną majątek po połowie? Czy mogę korzystać z pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym zmarłego męża?

Zważywszy na fakt, iż Pani mąż nie sporządził testamentu, zastosowanie znajdzie art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego.

 

„Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku”.

 

Powyższe oznacza, iż do dziedziczenia z ustawy zostaną powołane – oprócz Pani – również dzieci zmarłego. Każdy ze spadkobierców odziedziczy zatem po 1/3 spadku.

 

Domniemywam, iż między Państwem istniała tzw. wspólność majątkowa. Tym samym wszelkie przedmioty, które wchodziły do wspólności majątkowej, należą w połowie do Pani. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest fakt, iż dziedziczeniu podlegają tylko przedmioty majątkowe w 1/2 ich wartości. Przykładowo gdyby mieli Państwo 100 tys. zł na rachunku bankowym, to dziedziczeniu podlega tylko 50 tys. zł, z czego 1/3 tej kwoty przysługuje Pani.

 

Zgodnie z art. 31 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie K.r.o.) „do majątku wspólnego należą w szczególności:

 

 1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj >>

 

 2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

 

 3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

 

 4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.)”.

 

Z kolei przedmioty, które nie wchodziły w skład wspólności majątkowej – co oznacza, iż wchodziły do majątku osobistego zmarłego – ulegają dziedziczeniu po 1/3 dla każdego ze spadkobierców od całościowej ich wartości.

 

W myśl art. 33 K.r.o. „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

 

 1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

 

 2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

 

 3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

 

 4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

 

 5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

 

 6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

 

 7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

 

 8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

 

 9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

 

 10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

 

W pierwszej kolejności, aby uregulować stan prawny po zmarłym mężu, należy złożyć do sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Wraz z takim wnioskiem można żądać również dokonania działu spadku, co oznacza, iż wszelkie przedmioty wchodzące w skład masy spadkowej zostaną odpowiednio podzielone, np. kwoty pieniężne w stosunku 1/3 dla każdego spadkobiercy, nieruchomości oraz ruchomości – również w takim samym stosunku. Mając na uwadze ruchomości oraz nieruchomości, należy uwzględnić, iż jeżeli ich fizyczny podział nie jest możliwy, mogą one zostać przyznane jednemu ze spadkobierców z obowiązkiem spłaty pozostałych. Jednakże są to już kwestie procesowe i nie sposób z góry ustalić, jak będzie wyglądał dział spadku.

 

Stwierdzenie nabycia spadku oraz jego dział mogą zostać dokonane zarówno sądownie, jak również notarialnie. Po dokonaniu działu spadku poszczególne części składowe tegoż spadku powinny zostać przekazane pozostałym spadkobiercom. Oczywiście istnieje możliwość, że podczas posiedzenia sądowego – sugerowałbym ten sposób działu spadku – Pani dzieci złożą oświadczenia, iż chcą, aby wszystko, co zostało odziedziczone, przekazać Pani.

 

Należy wyjaśnić, iż obecnie wszystkie przedmioty wchodzące w skład spadku stanowią współwłasność spadkobierców. Złożenie wspomnianego wyżej oświadczenia (tj. o przekazaniu wszystkiego Pani) będzie równoznaczne ze zniesieniem współwłasności. Wraz ze złożonymi oświadczeniami Pani dzieci mogą wskazać, iż zrzekają się jakichkolwiek spłat związanych ze zniesieniem współwłasności.

 

Jeżeli dojdzie do złożenia przez Pani dzieci ww. oświadczeń, nie będzie konieczne określanie wartości przedmiotów wchodzących w skład spadku. W przeciwnym razie wartość ta powinna zostać ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego w drodze opinii prywatnej (przed złożeniem wniosku do sądu) lub w drodze opinii biegłego sądowego (w trakcie toczenia się sprawy spadkowej). Z praktyki wynika, iż biegły sądowy pobiera wyższe wynagrodzenie.

 

Z rachunku bankowego może Pani korzystać, gdyż przypuszczam, iż środki tam zgromadzone wchodzą w skład majątku wspólnego, a więc 1/2 tych środków należy do Pani.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

wersja do druku

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VIII + VI =

 

»Podobne materiały

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Mój ojciec zmarł 31 lat temu. Po jego śmierci mama przekazała mojej siostrze gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 20 ha, natomiast ja i brat dostaliśmy kawałki ziemi po 2 ha. Nigdy nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie spadkowe. Niestety nie wiem dokładnie, na jakiej zasadzie nastąpiło przekazanie siostrze gospodarstwa. Czy w tej sytuacji mnie i bratu nie należy się nic więcej? Czy mamy szansę na spłatę ze strony siostry?

Dziedziczenie spadku i zapłata za podatek

Mój tata odziedziczył w zeszłym roku spadek po swojej siostrze, zapłacił podatek. Pół roku później okazało się, że otrzyma także część pieniędzy z banku w Szwajcarii, w którym siostra trzymała oszczędności. Czy ta kwota też podlega opodatkowaniu?

Dziedziczenie po matce, która w testamencie spadkobiercą uczyniła drugie dziecko

Pod koniec 2004 r. umarła moja mama, pozostawiając testament, w którym spadkobiercą uczyniła mojego brata. Brat obecnie załatwia formalności związane z przejęciem spadku. Jak ten testament ma się do mnie i mojej rodziny? Czy mogę zrzec się całości na rzecz brata?

Spadek bez testamentu

W grudniu ubiegło roku zmarła siostra mojej babci, a kilka miesięcy później jej jedyny, niepełnosprawny syn. Zostawili po sobie nieruchomość w postaci gruntu i budynku. Siostrzeniec obiecywał wielokrotnie babci cały majątek po swojej śmierci, lecz nie zostawił testamentu. Czy ustną deklarację w obecności świadków można uznać za testament? Czy nieruchomość może przejąć gmina? Jaka jest szansa zachowania rodzinnego majątku? Dodam, że wszelkie koszty związane z utrzymaniem nieruchomości ponosi babcia.

Ujawnienie się testamentu po postępowaniu spadkowym

Zmarł mój mąż. Córka zrzekła się swojej części spadku na rzecz mnie. Składając wniosek w sądzie, oświadczyłam, że mąż nie pozostawił testamentu. Teraz dopiero, gdy mój ojciec odzyskał zdrowie, okazało się, że mąż napisał testament w obecności ojca i pozostawił go u niego. W testamencie mąż przekazuje mi cały majątek. Co teraz zrobić?

Dziedziczenie po zmarłym ojcu

Mój ojciec był właścicielem mieszkania od 2008 r. Zmarł półtora roku temu. Moje dwie siostry mieszkają za granicą i nie złożyły oświadczeń o spadku w ciągu pół roku od śmierci taty. Teraz ja i brat nie wiemy, co zrobić, boimy się, że spadek przepadł. Jak rozwiązać ten problem?

Podział majątku po śmierci małżonka

Jestem drugą żoną mojego męża, pierwsza zmarła, osieracając ich jedynego syna, który teraz jest już dorosły. Małżonek prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną w domu. Zanim jeszcze się pobraliśmy, by pomóc mu w prowadzeniu firmy zrezygnowałam z pracy i zostałam jego pracownikiem. Dwa lat temu wzięliśmy ślub – nie została spisana intercyza. Po ślubie stałam się w firmie osobą współpracującą (mąż jest jedynym właścicielem), a moja praca istotnie przyczyniła się do rozwoju firmy i wzrostu zysków. Dom, w którym mieszkamy, i w którym mieści się firma, jest własnością męża uzyskaną jeszcze przed ślubem ze mną poprzez darowiznę i poprzez rozstrzygnięcie sprawy spadkowej po zmarłej żonie. Jego syn za swoją część spadku po matce otrzymał kupione przez męża również jeszcze przed naszym ślubem mieszkanie – zamiana, akt notarialny. Jeśli mąż nie spisze testamentu, jak w świetle prawa będzie wyglądał podział majątku po jego śmierci?

Dziedziczenie składek z subkonta ZUS

Jakiś czas temu zmarła moja matka, która urodziła się w 1960 r. i nie przystąpiła do OFE, nie nabyła praw emerytalnych. Jestem jej jedyną spadkobierczynią. Jak mi się wydaje, z nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach społecznych z maja 2011 r. wynika, że środki zgromadzone przez nią na subkoncie w ZUS podlegają dziedziczeniu na takich samych zasadach jak środki zgromadzone w OFE. W ZUS-ie powiedziano mi jednak, że dziedziczenie składek z subkonta ZUS jest niemożliwe. Czy faktycznie tak jest?

Opinie naszych Klientów ››

Zadane pytania:

  • 0
  • 3
  • 2
  • 8
  • 3
  • 3
  • 9
wizytówka
Pobierz aplikację