Mamy 7240 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

Mieszkanie w spadku po rodzicach – jak wygląda postępowanie spadkowe?

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 28.10.2009

Nasi rodzice niedawno zmarli (najpierw mama, pół roku później – tata) zostawili mieszkanie i dwa testamenty – każdego z nich. W jednym zapisali wszystko sobie nawzajem, a w drugim nam, swoim dwóm córkom – mieszkanie. Po śmierci mamy niczego więc nie załatwiałyśmy, albowiem wszystko zapisała swojemu mężowi – naszemu ojcu. Po jego śmierci postanowiłyśmy przeprowadzić postępowanie spadkowe. Sprawę komplikuje trochę brak aktu notarialnego, są natomiast różne dokumenty, w jednym z nich zawiadamia się rodziców o odłączeniu lokalu od pierwotnej księgi wieczystej i urządzeniu dla tego lokalu oddzielnej księgi i przypisaniu obojgu rodzicom prawa użytkowania wieczystego na zasadach wspólności ustawowej. Jak zatem sprawnie i możliwie tanio przeprowadzić postępowanie spadkowe? Jak wygląda cała procedura?

Iryna Kowalczuk

W tej sprawie przede wszystkim należy wskazać art. 1026 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach oraz poświadczenie dziedziczenia nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku po rodzicach.

 

Z uwagi na powyższy przepis należy wskazać, iż aby uzyskać postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialne poświadczenie dziedziczenia przed upływem 6 miesięcy od chwili śmierci ojca, muszą Panie złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku wprost lub o jego przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza.

 

Moim zdaniem, jeżeli chcą Panie jak najszybciej przeprowadzić postępowanie spadkowe po swoich rodzicach, to powinny Panie złożyć w sądzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po swojej mamie i po ojcu. Sprawa sądowa nie będzie skomplikowana i zapewne przebiegnie sprawnie.

 

Jeżeli chodzi o notarialne poświadczenie dziedziczenia, to wskażę przepis art. 95b ustawy Prawo o notariacie, zgodnie z którym przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz spisuje protokół dziedziczenia przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi.

 

Jako że ojciec Pań zmarł, nie jest możliwa obecność u notariusza wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi Pań mamy (ojciec był jej spadkobiercą testamentowym).


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Aby przeprowadzić postępowanie spadkowe i uzyskać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po rodzicach, należy złożyć stosowny wniosek w sądzie. Należy do niego dołączyć testamenty, akty zgonu mamy i ojca, akty urodzenia Pań (córek spadkodawców) lub akty małżeństwa, jeżeli są Panie zamężne.

 

Jak już wskazałem, aby sąd przeprowadził postępowanie spadkowe i wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu przed upływem 6 miesięcy od daty jego śmierci, konieczne jest złożenie oświadczeń spadkobierców o przyjęciu spadku po ojcu. Dlatego we wniosku, jako kolejny punkt, mogą Panie wskazać, iż wnoszą o przyjęcie od Pań – jako spadkobierczyń ojca – oświadczeń o przyjęciu spadku lub przyjęciu tego spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

 

Do wniosku nie trzeba dołączać dokumentów związanych z mieszkaniem. Gdy trwa postępowanie spadkowe, sąd nie bada, co jest przedmiotem spadku po rodzicach. Sąd w toku postępowania spadkowego ustala wyłącznie, kto jest spadkobiercą, w jakim udziale spadkobiercy dziedziczą spadek po rodzicach, na jakiej podstawie (ustawa czy testament).

 

Jeżeli jednak testament po ojcu zawiera stwierdzenie, że jego wolą jest, aby Panie odziedziczyły mieszkanie, sąd może wezwać Panie do złożenia księgi wieczystej (koszt odpisu z księgi wieczystej to 30 zł).

 

Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł. Jako że wniosek Pań będzie dotyczył spadkobrania po mamie i ojcu, opłatę należy wnieść w wysokości 100 zł (po 50 zł od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po mamie i 50 zł po ojcu).

 

Jako że wniosek będzie zawierał również wnioski o przyjęcie od Pań oświadczeń o przyjęciu spadku po ojcu, to i te wnioski należy opłacić. Opłata wynosi 50 zł. Zatem łącznie opłata sądowa od wniosku będzie wynosiła 200 zł.

 

Jeżeli poczekają Panie ze złożeniem wniosku do 22 stycznia 2010 r., to wówczas nie będą Panie musiały wnosić o przyjęcie od Was oświadczeń o przyjęciu spadku (przyjmuje się, że jeżeli spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia o stwierdzeniu nabycia spadku w ciągu 6 miesięcy od chwili dowiedzenia się o powołaniu do spadku, to spadkobierca przyjął spadek po rodzicach wprost) i za postępowanie spadkowe po mamie i ojcu zapłacą Panie 100 zł.

 

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składa się do sądu rejonowego ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Z opisu wynika, że oboje rodzice zamieszkiwali w chwili śmierci w tym samym miejscu, dlatego wnioski o stwierdzenie nabycia spadku po nich obojgu można złożyć w jednym piśmie.

 

Po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (co następuje, jeżeli nie zostaną złożone wnioski o pisemne uzasadnienie postanowienia lub apelacja od postanowienia), po 21 dniach od wydania postanowienia powinny Panie złożyć stosowne deklaracje podatkowe w urzędzie skarbowym.

 

Aby skorzystać ze zwolnienia od podatku od spadku, należy zgłosić nabycie spadku w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się stwierdzenia nabycia spadku.

 

Po uprawomocnieniu się stwierdzenia nabycia spadku, na podstawie tegoż postanowienia będą Panie mogły dokonać wpisu prawa własności w księdze wieczystej założonej dla nieruchomości lokalowej, a także w księdze wieczystej założonej dla nieruchomości budynkowej, w której jest położony lokal, oraz w tej założonej dla prawa użytkowania wieczystego.

 

Do wniosku o wpis do księgi wieczystej należy dołączyć postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po mamie i ojcu zaopatrzone w klauzulę prawomocności. Opłata kancelaryjna od wydania odpisu orzeczenia sądu wraz z klauzulą prawomocności wynosi 6 zł za każdą stronicę tego orzeczenia.

 

Od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności na podstawie dziedziczenia pobiera się jedną opłatę stałą w wysokości 150 zł niezależnie od liczby udziałów w tych prawach.

 

Również od wniosku o wpis do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego, a także księgi wieczystej własności nieruchomości budynkowej, w której znajduje się mieszkanie, opłata wynosić będzie po 150 zł.

 

W postanowieniu z dnia 27 lipca 2007 r. (I CSK 235/2007, niepubl.) Sąd Najwyższy przyjął, że od wniosku o wpis do księgi wieczystej prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz własności posadowionych na nim budynków pobiera się opłatę od żądania wpisu każdego z tych praw oddzielnie. Stanowisko to jest trafne, ponieważ wniosek – w przedstawionej sytuacji – obejmował żądanie wpisu dwóch odrębnych praw. Każde z wymienionych w art. 42 ust. 3 ustawy o opłatach i kosztach w sprawach cywilnych praw (własności, użytkowania wieczystego i własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu) jest „innym” prawem i od wpisu do księgi wieczystej każdego z nich należy pobrać oddzielną opłatę, chociażby żądanie ich wpisu zamieszczone zostało w jednym wniosku. 

 

Na koniec przypomnę, że do dokonania wpisu konieczne będzie postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po rodzicach wraz z klauzulą prawomocności. To wystarczy do wpisania Pań w księdze wieczystej w miejsce rodziców, którzy w niej już są wpisani. Akt notarialny, na podstawie którego wyodrębniono lokal mieszkalny jako nieruchomość i który był podstawą założenia księgi wieczystej dla mieszkania, nie będzie konieczny. Znajduje się on w aktach związanych z księgą wieczystą – musiał być dołączony do wniosku o założenie księgi wieczystej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Komentarze (2):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 9 minus I =

12.11.2012

Jestem przekonany, że każda osoba czytająca odpowiedzi prawników nie czeka na cytaty z ustaw, ale czeka na normalne potoczne odpowiedzi.
Język prawniczy bardzo odbiega od języka polskiego. Jest niezrozumiały dla większości obywateli.

wojfot

19.10.2012

Szkoda, że Pan Łukasz już z wami nie pracuje. Nikt tak dobrze nie wyjaśniał jak on.

Kasia

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

»Podobne materiały

Podział spadku po rodzicach

Moja mama zmarła w 2002 r., natomiast tata – w 2006 r. Rodzice posiadali działkę i znajdujący się na niej dom (był to ich majątek wspólny). Nie sporządzili testamentu. Dom rodzinny wraz z gruntem nie został jeszcze notarialnie podzielony (dzieci jest czworo: ja, moi dwaj bracia i siostra). Aktualnie w domu rodziców mieszka jeden z moich braci, który sprzedaje kolejno wszystkie drogocenne rzeczy, aby mieć pieniądze na używki. Chciałbym, aby został dokonany podział spadku po rodzicach. Zaznaczam, że moja siostra jeszcze za życia rodziców otrzymała działkę i zrzekła się roszczeń do spadku. Jakie kolejne kroki należy podjąć w tej sprawie? Czy powinienem powiadomić policję o kradzieżach mojego brata? Czy to coś da?

Jak założyć sprawę spadkową po obojgu rodzicach?

Mama zmarła 4 lata temu, nie pozostawiła po sobie testamentu, mieszkałyśmy razem, dom i działka były naszą współwłasnością. Po jej śmierci nie przeprowadzałam sprawy spadkowej. Dwa miesiące temu zmarł ojciec, również nie pozostawiając dyspozycji co do spadku. Chciałabym teraz załatwić formalności i przeprowadzić dział spadku. Oprócz mnie jest jeszcze brat, który deklaruje zrzeczenie się swojego udziału na moją korzyść.

W jakiej formie przeprowadzić całą procedurę przy minimalnych kosztach? Jaki podatek przyjdzie mi zapłacić w urzędzie skarbowym? Z jakimi opłatami należy się jeszcze liczyć? Czy da się założyć sprawę spadkową po obojgu rodzicach?

Scheda spadkowa

W 1993 r. w formie darowizny otrzymałam od brata działkę z domem (brat wcześniej otrzymał je od rodziców). W 1998 r. zrzekłam się jej na rzecz brata, on zaś podarował mi ok. 1 ha ziemi. W 2002 r. brat zmarł. Wyrokiem sądu matka odziedziczyła 3/8 całości (ojciec już nie żył), a ja i każdy z mojego rodzeństwa otrzymaliśmy po 1/8 całości. Po śmierci mamy każde z nas otrzymało 1/5 całości. Teraz jedna z sióstr mówi, że czas podzielić się schedą spadkową i znieść współwłasność. Niestety siostra uważa, że ponieważ brat już wcześniej podarował mi działkę, to należy mi się tylko niewielka część spadku, bo od chwili darowania do momentu śmierci nie upłynęło 5 lat. Czy moja siostra ma rację? Rodzeństwo chce mnie z domu wyrzucić, a ja uważam, że mnie też należy się 1/5 spadku.

Zmiana postanowień aktu notarialnego

We wrześniu 2007 r. wraz z żoną spisaliśmy akt notarialny dotyczący przekazania naszej działki córce w momencie osiągnięcia przez nią pełnoletności. Rok później jednak rozwiedliśmy się, a żona na początku 2009 r. złożyła do banku wniosek o przyznanie jej sporego kredytu pod zastaw hipoteczny wspomnianej nieruchomości. Nie wyraziłem na to zgody w związku z wcześniejszą decyzją przekazania jej córce. Czy mogę zmienić lub anulować zapis z aktu notarialnego w celu zabezpieczenia działki przed oddaniem jej bankowi? Co powinienem zrobić?

Sądowe zabezpieczenie spadku przed przeprowadzeniem działu spadku

Wraz z bratem jesteśmy spadkobiercami po zmarłych rodzicach – każdy z nas w 50% (mamy na to postanowienie sądu). Chciałbym doprowadzić do cywilnego działu spadku, ponieważ zaistniał między nami konflikt w tym względzie. Przedmiotem sporu jest trzypokojowe mieszkanie, w którym obecnie mieszka brat. Ostatnio wymienił zamek w drzwiach i zabronił mi tam wstępu. Przeprowadza też jakieś remonty, nie informując mnie o tym. Twierdzi, że nie ma zamiaru sprzedać tego mieszkania. Mówi, że mnie spłaci. Ja tymczasem wiem, że ma poważne problemy finansowe (komornik) i niskie pobory, więc nie uzyska kredytu na tę spłatę. A mnie nie interesuje spłacanie po 100 zł przez niewiadomo ile lat. Chcę złożyć wniosek do sądu, ale nie wiem, jaką opłatę powinienem wnieść oraz jak szybko mogę spodziewać się pozytywnego zakończenia sprawy. Wiem, że brat będzie wszystko utrudniał. Jak więc powinienem postępować i jak zabezpieczyć spadek?

Mieszkanie spółdzielcze w spadku

Możliwość dziedziczenia mieszkania w spółdzielni uzależniona jest od rodzaju mieszkania, jakie przysługiwało spadkodawcy. Nie zawsze takie mieszkanie można nabyć w spadku, nie oznacza to jednak, że spadkodawcy pozostają bez jakichkolwiek praw do lokalu po zmarłym członku rodziny.

Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku

Niedawno zmarli moi dziadkowie (najpierw dziadek, później babcia, w niedużym odstępie czasu). Mieli oni dwoje dzieci: syn to mój ojciec, córka – moja ciotka – ma dwoje dzieci. Dziadkowie nie spisali testamentu, jednak przekazali mi w umowie darowizny swój dom. Po śmierci babci pozostał także spadek – spora suma pieniędzy na koncie bankowym, z czego zgodnie z wyrażoną ustnie wolą babci 8000 zł zostało przeznaczone na nagrobek dla dziadków (nagrobek jeszcze nie powstał; pieniądze przechowuje mój ojciec), a pozostała kwota – podzielona pomiędzy troje wnuków (mnie oraz dwoje dzieci ciotki). W dniu śmierci babci ojciec, jako osoba upoważniona za jej życia do korzystania z rachunku, pobrał te pieniądze z jej konta. Czy mogą mu za to grozić jakieś konsekwencje?

 

Moja ciotka wytoczyła sprawę o stwierdzenie nabycia spadku. Wniosła o podział wszystkich rzeczy znajdujących się w domu (są to stare, zniszczone sprzęty) oraz pieniędzy z konta bankowego. Wiemy też, że będzie chciała domagać się części wartości domu jako zachowku albo prawa do zamieszkania w nim. Czy ma do tego prawo i czy może to zrobić w ramach sprawy sądowej, którą założyła? Czy w sprawie spadkowej istotna jest sytuacja osobista ciotki (jest alkoholiczką, znęcała się nad rodziną i bardzo długo była bezrobotna, dopiero niedawno podjęła pracę)? Dodam, że to wyłącznie mój ojciec opiekował się dziadkami, a ciotka była z nimi w otwartym konflikcie (istnieje pamiętnik dziadka z kilku ostatnich lat życia, który potwierdza jej niegodne zachowanie – czy może on stanowić dowód w sądzie?). W dodatku teraz ciotka nie ponosi kosztów postępowania sądowego, a więc wszystkie spoczywają na ojcu. Czy powinno tak być, jeśli chodzi np. o opłacenie rzeczoznawcy powołanego na jej wniosek? Czy ta sytuacja może się zmienić, skoro ciotka podjęła pracę?

 

Mój ojciec chce oddać siostrze wszystko, co jest w domu (umawialiśmy się na kolejne terminy, aby to zrobić, ale to ona ich nie dotrzymywała). W jaki sposób skutecznie załatwić tę sprawę? Czy sędzia wyznaczy jakiś termin odbioru rzeczy, a jeśli ciotka go nie dotrzyma, będzie można pozbyć się tych przedmiotów? Co z pieniędzmi z konta (przypomnę, że większość z nich została już podzielona pomiędzy wnuki)? Ciotka złożyła też do sądu wniosek o podział biżuterii po babci, która dla mojego ojca ma olbrzymią wartość sentymentalną, ale z obawy przed kosztami postępowania postanowił się jej zrzec. Czy słusznie? Ponadto babcia przekazała ojcu w darowiźnie akcje przedsiębiorstwa, w którym pracowała; zrobiła to w tajemnicy. Czy powinniśmy ujawnić ich istnienie?

Sprawa spadkowa

Chciałbym razem z siostrą przeprowadzić sprawę spadkową po zmarłej matce, która w ramach rekompensaty za mienie pozostawione na Wschodzie otrzymała kawałek ziemi na Litwie. Matka zmarła w Krakowie trzy lata temu. Według testamentu, który pozostawiła w ambasadzie litewskiej, spadkobiercami jesteśmy ja i moja siostra; żyje jeszcze także mąż mamy. Do którego sądu powinniśmy się zwrócić i jakie dokumenty przygotować?

Zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku

Po śmierci mojego ojca ja i mój brat nabyliśmy spadek po nim po połowie (na mocy dziedziczenia ustawowego). Było to w 2011 r. Dwa miesiące temu żona brata wniosła o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, ponieważ rzekomo odnalazła własnoręczny testament ojca, w którym zapisał on wszystko bratu i bratowej. Istnienie takiego dokumentu wydaje mi się nieprawdopodobne – miałam kontakt z ojcem aż do jego śmierci i zawsze twierdził, że jego majątek powinien zostać podzielony po równo. W dodatku od jakiegoś czasu jestem z bratem w konflikcie – myślę, że chce ze złośliwości pozbawić mnie spadku. Co mogę zrobić w takiej sytuacji, jak się bronić?

Procedura złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku

Nabycie spadku przez spadkobiercę stwierdza co do zasady sąd, chociaż możliwe jest również uzyskanie potwierdzenia spadkobrania u notariusza na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia. Razem z wnioskiem o stwierdzenia nabycia spadku można również złożyć wniosek o dział spadku.

Elementy wniosku o stwierdzenie nabycia spadku

Stwierdzenie nabycia spadku przez sąd następuje na podstawie wniosku złożonego przez uprawnioną do tego osobę. Wniosek taki powinien spełniać wymogi przewidziane dla pism procesowych oraz zawierać pewne elementy szczególne.

Kto może wnosić o stwierdzenie nabycia spadku?

Mam gospodarstwo rolne. Moja działka graniczy z posesją sąsiadów, którzy kilka lat temu zmarli. Ewentualni spadkobiercy rozproszeni są po całej Polsce i dotąd nie zainteresowali się przeprowadzeniem postępowania spadkowego. W domu sąsiadów pomieszkuje lokator, który za ich życia wynajmował tam pokój. Zabudowania niszczeją. Byłabym zainteresowana kupnem tej nieruchomości, ale trzeba ustalić spadkobierców. Kto może wnosić o stwierdzenie nabycia spadku? Czy ja, potencjalnie zainteresowana kupnem tej nieruchomości, mam prawo złożyć taki wniosek do sądu?

Zmiana postanowienia o nabyciu spadku

Postanowienie o nabyciu spadku może zostać zmienione przez sąd, jeżeli osoba, która je uzyskała, nie jest spadkobiercą, lub jeżeli udział w spadku któregoś ze spadkobierców powinien być inny niż stwierdzony przez sąd. Zmiana postanowienia o nabyciu spadku następuje na wniosek osoby zainteresowanej, chociaż w pewnych przypadkach może to nastąpić również z urzędu.

Charakter prawny orzeczenia dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku

Postanowienie dotyczące stwierdzenia nabycia spadku to orzeczenie kończące postępowanie co do istoty sprawy. Wydawane jest ono w postępowaniu spadkowym, czyli w trybie nieprocesowym.

wizytówka Szukamy prawników »