|
Opublikowane: 15.07.2008
Autor: Tadeusz M. Nycz
Limit roczny godzin nadliczbowych
W artykule omówiono kwestię ustalania maksymalnego wymiaru czasu pracy w godzinach nadliczbowych, polemizując ze stanowiskiem Arkadiusza Sobczyka zamieszczonym w „Gazecie Prawnej” 7 maja 2008 r. – Akademia prawa pracy, s. 15.
Wybrane Opinie Klientów
Polecam ten serwis, ponieważ oprócz fachowej i wyczerpującej odpowiedzi na moje pytania potrafią zrozumieć ludzkie nieszczęście. Na pewno przy kolejnych sprawach prawnych zwrócę sie do waszego serwisu.
Serdecznie dziękuje i pozdrawiam Krzysztof.
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek
Tak profesjonalnego portalu prawniczego nie spotkałam, mimo szuflowania w necie! Nie musicie się obawiać o dużą konkurencję bo wiarygodność Wasza pozwala w razie potrzeby tylko TUTAJ kliknąć! Sposób informowania klienta poprzez maile, to przykład jak serio podchodzicie do załatwienia sprawy, zaangażowanie się paru prawników do jednej kwestii problemu to również zasługuje na "piec z plusem". Jesteście WIELCY! nikt Wam do tej pory dorównać nie jest w stanie! Pozdrowienia dla całej ekipy tego portalu.
Iwona
Cóż ja mogę napisać. Jedynie chwalić w niebiosa, wszystkich Prawników którzy na łamach tego portalu, pomagają, za dość niską cenę, zwykłym „Kowalskim” w ich problemach Zwłaszcza wielkie dzięki dla Pani Elizy - PROFESJONALISTKA W PEŁENEJ KRASIE!!!
Stały klient Tomasz.
Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Chodziło o jedną sprawę - zadałem w sumie 5 pytań. Myślałem że odpowiedź to będzie kilka zdań tymczasem dostałem kilka stron naprawdę fachowej porady - każdy problem został dokładnie opisany. Teraz praktycznie nie muszą wynajmować prawnika - dostałem gotowe rozwiązanie. Mało tego prócz porady dosłałem kilkadziesiąt innych źródeł (książki internet) których znalezienie i zweryfikowanie zajęło by mi pewnie bardzo dużo czasu. A co do ceny to muszę bez wahania przyznać że usługa była za pól darmo w porównaniu do ilości wiedzy jaką dostałem.
Krzysztof
Serdecznie dziękuję za szybką i wyczerpującą opinię. Szczerze mówiąc, korzystałam z porad kilku prawników. Zdecydowanie jesteście najbardziej solidni, widać w opinii, że przygotowana jest dla konkretnej sprawy, a przygotowujący ją prawnik wnikliwie przeanalizował konkretną sytuację, a nie tylko cytował fragmenty prawa autorskiego. Pozdrawiam i dziękuję.
Anna
Super profesjonalna porada!!!! Polecam wszystkim fachowców którzy na łamach tego portalu pomagają zwykłym „Kowalskim” w sprawach dla Nich trudnych i niezrozumiałych. Starannie z wielką dokładnością opisany problem został wytłumaczony i zaproponowany tok załatwienia problemu za co, z całego serca DZIĘKUJE!!!!
Tomasz
Chciałbym podziękować za wyczerpujące informacje. Zakres, sposób i terminowość udzielonych informacji nie pozwalają wystawić innej opinii, jak tylko bardzo, bardzo pozytywną. Zdaję sobie sprawę, że inne możliwości są w trakcie rozmowy na żywo, a inne w kontakcie medialnym. Dziękuję, pozdrawiam i życzę dalszej owocnej i na równie wysokim poziomie działalności (wolałbym jednak za często nie mieć okazji wystawiania Państwu opinii i korzystać z Państwa usług w podobnych tematach, co nie zmienia faktu, że jeśli będę musiał, na pewno skorzystam z nich bez namysłu).
Jeszcze raz pozdrawiam, Kazimierz
Chciałam bardzo podziękować panu Karolowi Jokielowi za wyczerpującą poradę w mojej sprawie. To naprawdę godny polecenia portal. Odpowiedzi są szybkie, tanie i naprawdę proste w odbiorze. Każdy zrozumie polskie prawo, jeśli zwróci się do tego portalu o pomoc :)
Izabela
Odpowiedź niemal błyskawiczna, pełna i wyczerpująca, a jednocześnie napisana prostym i zrozumiałym dla laika językiem. Wielkim plusem jest możliwość bezpłatnego zadawania dodatkowych pytań. Na pewno będę wszystkim polecała ten portal. Dziękuję i pozdrawiam.
Zofia
Porada bardzo rzetelna i wyczerpująca temat. Miałem pewne wątpliwości co do takiej formy. Po otrzymaniu i po przeanalizowaniu odpowiedzi (i to wszystko „czarne na białym” z podstawą prawną) stwierdziłem, że należy częściej korzystać z Waszych usług.
Jacek
Jestem bardzo zadowolona ze współpracy z Waszą firmą, poradę otrzymałam szybko i kompetentnie, dostałam także odpowiedzi na wszystkie dodatkowe pytania. Wasza porada w istotny sposób pomogła mi podjąć ważną życiową decyzję.
Magda
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Mecenasie, pomimo swego kalectwa i znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan uzdolnionym dydaktykiem o wielkiej wiedzy praktycznej – potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. Strona dodana do ulubionych. Eporady24.pl to jest to :-)) Wielkie podziękowania dla wszystkich pracowników.
Wszystkiego dobrego w nowym roku życzy Mietek
Bardzo profesjonalna obsługa i naprawdę fachowe doradztwo. Odpowiedź mi wiele wyjaśniła i dalej będę korzystać z tych usług, bo sprawa, o którą pytałam, nie była prosta, więc wolę, by prowadził tą sprawę specjalista, więc sukces murowany.
Pozdrawiam, Krzysztofa
Jestem wdzięczna za uzyskane informacje. Przede wszystkim odpowiedzi pojawiają się bardzo szybko i nawet w sobotę i w niedzielę informacje przesyłane, co mnie bardzo, bardzo cieszy. Skorzystałem z usług portalu i tego nie żałuję, informacje są przejrzyste. Jestem mądrzejsza, douczona, tylko żeby moja sprawa została pozytywnie rozpatrzona – byłabym happy. Zaryzykowałam i dobrze, że skorzystałam z tego portalu, polecam!!!
Irena
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Dariuszu, chcę podziękować za cierpliwość – pomimo znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan nadzwyczajnym człowiekiem <<SIŁA SPOKOJU>>. Potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. EPORADY24.PL – TO JEST TO. Na pewno skorzystam z Pańskich porad w dalszym postępowaniu. WIELKIE SŁOWA UZNANIA DLA CAŁEGO ZESPOŁU – LUDZI, KTÓRZY ZWIĄZANI SĄ Z PORTALEM EPORADY24.PL.
PS Panie Mirku, tak dalej.
Mietek
Nie będę ukrywał, że taka forma porad prawnych zawsze na początku budzi pewne wątpliwości. Jednak po otrzymaniu odpowiedzi na moje pytania mogę stanowczo stwierdzić, że ta forma daje większe korzyści dla klienta, gdyż po otrzymaniu pytania prawnik ma czas, aby w sposób rzetelny przygotować się do odpowiedzi, a nie zdawkowo odpowiedzieć na pytanie. Przede wszystkim dziękuję Pani Irenie, która była ze mną, a nie przeciwko mnie. Pozdrawiam i do „następnego problemu”.
Radosław
Korzystam drugi raz z usług i ponownie jestem zadowolony. Cena naprawdę niska (sądzę, że gdybym poszedł do prawnika, to zapłaciłbym co najmniej 5 razy więcej). Odpowiedź szczegółowa i rzetelna. Chciałem jeszcze zaznaczyć, że pytanie zadałem w weekend (w sobotę), a w niedzielę otrzymałem odpowiedź.
Krzysztof
Odpowiedź na moje pytanie była wyczerpująca i jasna. Udzielenie odpowiedzi nastąpiło bardzo szybko. Zaufano mi. Przed otrzymaniem potwierdzenia wpłaty należności na Państwa konto udzielono mi (w ramach kredytu zaufania) odpowiedzi. Już rozreklamowałam Państwa firmę wśród moich znajomych. Jeszcze raz bardzo dziękuję za szybką i bardzo fachową, uprzejmą obsługę.
Z pozdrowieniami, Jolanta
Dziękuję za szybką i rzetelną pomoc. Do porad prawnych udzielanych internetowo podchodziłam raczej ostrożnie. Jednak po kilku wizytach w kancelariach prawnych, w których prawnik rezerwuje sobie czas ok. 15 min na klienta, a ponadto udziela odpowiedzi z głowy, bez żadnego wcześniejszego przygotowania, mówiąc: „prawdopodobnie”, z żalem stwierdziłam, że straciłam tylko czas i pieniądze. W związku z tym po przestudiowaniu kilku porad w interesującym mnie temacie postanowiłam spróbować skorzystać z serwisu ePorady24.pl. Opisałam jak najdokładniej zaistniałą sytuację i w ciągu 2 dni otrzymałam wyczerpującą i jasną odpowiedź. Byłam bardzo mile zaskoczona. Tutaj prawnik ma czas, aby przetrawić problem, zajrzeć gdzie trzeba, aby pomóc w rozwiązaniu sytuacji, i to jest WIELKI PLUS tego portalu. Polecam wszystkim taka formę!
Małgosia
Na początku miałam pewne obawy do porad udzielanych przez internet. Nie słyszałam nigdy o czymś takim, przypadkowo się natknęłam, szukając czegoś. Zaryzykowałam, nie żałuję, a nawet polecam wszystkim. Podoba mi się możliwość zadawania kolejnych pytań, bo nie wszystko od razu przyjdzie do głowy (u radcy lub adwokata trzeba kolejny raz zapłacić za poradę dotyczącą tej samej sprawy). Tu odpowiedzi na nurtujące mnie pytania dostałam nawet po 5 miesiącach w ramach tej samej opłaty. Z czystym sumieniem polecam jeszcze niezdecydowanym. Ja na pewno będę jeszcze korzystać, jeśli tylko zajdzie taka potrzeba.
Jola
Dziękuję za bardzo profesjonalną poradę i okazaną cierpliwość. Odpowiedź nadeszła bardzo szybko, a wszelkie niezrozumiałe dla mnie informacje szybko zostały wyjaśnione przy pomocy opcji pytań dodatkowych. Pan Łukasz jest osobą szalenie kompetentną i z pełną odpowiedzialnością mogę polecić jego, jak i sam portal eporady24 innym osobom z rozterkami prawnymi. Gdy zgłosiłam się do prawniczki wcześniej, była zniecierpliwiona moimi „głupimi” pytaniami, a połowy z jej wywodów nie zdołałam zapamiętać. Tutaj mam wszystko na piśmie i mogę powracać do wiadomości, gdy zapomnę, „jak to szło”. Polecam serdecznie – zawsze jest to kontroopinia i do tego poparta przepisami i paragrafami, które przydają się później w sądzie. Polecam i pozdrawiam cały zespół eporady24.
Jolanta
W wyjaśnieniu zamieszczonym w „Gazecie Prawnej” z 7 maja 2008 r. – Akademia prawa pracy, s. 15. pt. Ile maksymalnie można pracować w godzinach nadliczbowych, Arkadiusz Sobczyk stwierdza, że z przepisów Kodeksu pracy wynikają:
- 150-godzinna ustawowa granica roczna godzin nadliczbowych,
- około 416-godzinna obliczeniowa norma graniczna godzin nadliczbowych.
Autor wyjaśnia jednocześnie, że wielkość 416 godzin ma charakter niedokładny, ponieważ na rzeczywistą normę graniczną rzutuje wymiar czasu pracy przewidziany do przepracowania w danym roku kalendarzowym.
Na ten wymiar, zgodnie z art. 130 K.p., wpływ mają święta występujące w innym dniu niż niedziela. W konsekwencji – zdaniem A. Sobczyka – liczba 416 godzin nadliczbowych rocznie może być jeszcze powiększona o około 64 godziny i dopiero suma tych liczb stanowi granicę roczną dopuszczalnych godzin nadliczbowych.
Ze stanowiskiem tym zgodzić się nie można. Po pierwsze dlatego, że w braku wyraźnych zapisów normatywnych, wyliczanie zmiennego maksymalnego limitu godzin nadliczbowych jest systemowo niedopuszczalne.
Kłóci się to w szczególności z przyjętym przez ustawodawcę systemem limitu podstawowego ustalonego na 150 godzin w skali roku kalendarzowego. Limit ten ustalony jest w sposób sztywny, co oznacza, że jakiekolwiek okoliczności nie mają na niego żadnego wpływu.
Taki sposób wyliczenia limitu łączy się także z potrzebą jednoznacznego określenia granicy, której pracodawcy przekroczyć nie wolno, gdyż jej przekroczenie wyczerpie znamiona wykroczenia z art. 281 pkt 5 K.p.
Przy istnieniu tzw. blankietowego wykroczenia za naruszenie przepisów o czasie pracy, systemowo nie do pogodzenia byłaby sytuacja, polegająca na akceptacji limitu godzin nadliczbowych ustalanego – jak twierdzi A. Sobczyk – około jakiejś wielkości liczbowej.
Po drugie, limit godzin nadliczbowych, czyli granica, do której wolno legalnie zatrudniać pracownika, nie może być, jak chce A. Sobczyk, podawany w liczbie przybliżonej.
Powołany przepis Kodeksu pracy gramatycznie wyraźnie wskazuje na ustalenie innej niż 150 liczby godzin nadliczbowych. Nie dopuszcza natomiast tworzenia jakiejś formuły obliczeniowej limitu godzin nadliczbowych.
Nie jest zatem dopuszczalne wprowadzanie do źródeł prawa pracy, (a za takie, zgodnie z art. 9 K.p., uznaje się zarówno układ zbiorowy pracy, jak i regulamin pracy), czy też do umowy o pracę zapisów nieostrych, konstruowanych przy pomocy jakiejś formuły obliczeniowej.
Proponowany przez Arkadiusza Sobczyka sposób wyliczania limitu rocznego pracy w godzinach nadliczbowych, niezależnie od naruszania literalnej treści art. 151 § 4 K.p., byłby ponadto zupełnie nieczytelny zwłaszcza dla pracownika.
Taki sposób obliczeniowy formułowania limitu pracy w godzinach nadliczbowych stanowiłby de facto źródło konfliktów między stronami stosunku pracy, a także naruszałby zasadę informowania pracownika o jego podstawowych obowiązkach pracowniczych, wśród których limit pracy w godzinach nadliczbowych odgrywa istotne znaczenie.
Zważywszy na zasadę ochrony życia prywatnego pracownika, zapisaną w art. 47 Konstytucji RP i chęć skorzystania przez pracownika z tego prawa w postaci odmowy pracy w godzinach nadliczbowych wykraczających poza wskazany limit, wielkość ta musi być jednoznacznie liczbowo sprecyzowana.
Po trzecie, z art. 151 § 4 K.p. gramatycznie wynika, że układ zbiorowy pracy, regulamin pracy lub umowa o pracę mogą przewidywać inny niż ustawowy limit roczny godzin nadliczbowych – wyrażony w formie liczbowej. Takie jednoznaczne, liczbowe ustalenie tej wielkości wyklucza możliwość różnicowania z uwagi na rozkład czasu pracy i dni świąteczne wolne od pracy występujące w danym roku kalendarzowym.
Po czwarte, forsowana przez A. Sobczyka wykładnia prowadziłaby do dalej idących negatywnych skutków w postaci podnoszonego poglądu przez niektórych komentatorów, jakoby pracownicy zatrudnieni w obniżonej normie dobowej czasu pracy mogą być zatrudniani w godzinach nadliczbowych w odpowiednio wyższym rocznym rozmiarze godzin nadliczbowych.
Na przykład, w razie normy dobowej wynoszącej 7 godzin, dopuszczalna byłaby rzekomo liczba godzin nadliczbowych takich grup pracowniczych zwiększona o 5 godzin tygodniowo, czyli łącznie z 8 godzin (48 minus 40 wynosi 8 godz.) do 13 godzin tygodniowo (48 minus 35 wynosi 13 godz.).
Tego rodzaju kierunek wykładniowy jest oczywiście z gruntu błędny, gdyż prowadzi do bezpodstawnego różnicowania pracowników w zakresie dopuszczalnej liczby godzin nadliczbowych w skali roku kalendarzowego, co w świetle art. 183a K.p. jest niedopuszczalne.
Brak jest także podstawy prawnej do tego, aby u jednego pracodawcy wprowadzać do układu zbiorowego pracy, czy też do regulaminu pracy kilku limitów godzin nadliczbowych dla różnych grup pracowniczych, gdyż art. 151 § 4 K.p. dopuszcza jedynie jeden liczbowo sprecyzowany wyższy limit, przekraczający w skali roku 150 godzin.
Liczbowo określony limit powinien być przewidziany w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy. Gdy chodzi o pracodawcę, który nie musi posiadać regulaminu pracy i chce wprowadzić taki limit w treści umowy o pracę, to oczywiście w takim przypadku mogą się zdarzyć sytuacje różnicowania limitu pracy w godzinach nadliczbowych, ale jedynie w granicach tej wielkości, która poprawnie powinna być zapisana w źródle prawa pracy, gdyby takie u danego pracodawcy istniało.
Nie jest oczywiście wykluczone umowne ustalenie limitu pracy w godzinach nadliczbowych w przypadku, gdy taki limit został dla ogółu pracowników wprowadzony w regulaminie pracy i wynosi 416 godzin w skali roku kalendarzowego.
Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie, aby – w drodze umowy – strony stosunku pracy, z inicjatywy pracownika, ograniczyły ten limit np. do 200 godzin w skali roku kalendarzowego. W takiej sytuacji, owo dwustronne postanowienie staje się istotnym elementem umownym i tym samym ma pierwszeństwo stosowania przed zapisami regulaminu pracy w przypadku tego konkretnego pracownika.
Precyzowanie limitu pracy w godzinach nadliczbowych w umowie o pracę niczego więc w sprawie poprawnej wykładni omawianego zagadnienia nie zmienia, gdyż rozwiązanie to może jedynie prowadzić do ewentualnego ograniczenia dopuszczalnej liczby godzin nadliczbowych, nie może natomiast przekraczać maksymalnej liczby tych godzin w skali roku wynoszącej 416.
Po piąte, limit roczny pracy w godzinach nadliczbowych musi być wielkością stałą i uniwersalną dla zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, gdyż rzutuje odpowiednio na obowiązki pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, w szczególności w sytuacji, gdy nie doszło między stronami do uzgodnień w trybie art. 151 § 5 K.p.
W takim bowiem przypadku, poprawnie każda godzina przekraczająca pracownicze normy czasu pracy ustalone dla np. 1/2 etatu, powoduje zatrudnienie w godzinach nadliczbowych i może być takie zatrudnienie stosowane tylko poprzez pryzmat przesłanek zapisanych w art. 151 § 1 K.p.
W razie zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy – zarówno w przypadku gdy doszło między stronami do uzgodnienia w trybie art. 151 § 5 K.p., jak i w razie braku tego uzgodnienia – pracownika powinien obowiązywać limit godzin nadliczbowych proporcjonalny do rozmiaru zatrudnienia.
Pozostaje to w zgodzie z równym traktowaniem pracowników w zatrudnieniu, a w tym przypadku z proporcjonalnymi uprawnieniami pracownika w stosunku do rozmiaru zatrudnienia, którym muszą odpowiadać także proporcjonalnie rozłożone obowiązki.
Reasumując, analiza przepisów Kodeksu pracy prowadzi do wniosku, że maksymalna liczba godzin nadliczbowych w skali roku kalendarzowego nie może przekraczać dla pracowników zatrudnionych na pełnym etacie – 416 godzin i jest to wielkość stała przyjęta dla wszystkich systemów czasu pracy, które objęte są limitami pracy w godzinach nadliczbowych.
Limit ten ma charakter maksymalny i nie może być w żadnym razie przekroczony, bez względu na obowiązującą pracownika podstawową normę dobową czasu pracy.
Pracodawcy nie objęci w tym zakresie postanowieniami układu zbiorowego pracy lub legalnie nieposiadający regulaminu pracy, mogą uzgadniać z pracownikiem limit roczny pracy w godzinach nadliczbowych w treści umowy o pracę, w granicach nieprzekraczających w skali roku kalendarzowego 416 godzin.
Nieuzgodnienie umowne tego limitu między stronami stosunku pracy, przy braku układu zbiorowego pracy i regulaminu pracy, prowadzi do tego, że pracownika i pracodawcę obowiązuje ustawowy limit pracy w godzinach nadliczbowych w skali roku kalendarzowego wynoszących 150 godzin (art. 151 § 3 K.p.).
Lubię To!
Oceń przydatność tekstu:
 Ocena przydatności tekstu:
|
Oceń zrozumienie tekstu:
Ocena zrozumienia tekstu:
|
poleć artykuł znajomemu  wersja do druku 
|
Tadeusz M. Nycz – wybitny specjalista z zakresu prawa pracy, autor 15 komentarzowych książek z tej dziedziny prawa, w tym 6 wydań komentarza do Kodeksu pracy napisanego indywidualnie. Od 20 lat czynnie współpracuje z Katedrą Prawa Pracy i Polityki Społecznej UJ, będąc uczestnikiem zebrań naukowych. Przez kilka lat był wykładowcą... więcej informacji »
|
|
ilość pytań: 2557
ilość artykułów: 790
ilość orzeczeń: 20042
ilość opinii: 1102
