Autor: Jakub Bonowicz

Licencja zwykła i rozszerzona – możliwości wykorzystania i rozpowszechniania utworu objętego licencją

Istnieje serwis internetowy, nazwijmy go X, który działa w sposób następujący: ludzie wstawiają swoje prace np. galerię flash i za każdą jej sprzedaż wstawiający otrzymuje prowizję od 40% do 70%. Potencjalny kupujący musi zakupić licencję, może to być licencja zwykła albo rozszerzona. Chciałbym prowadzić serwis internetowy oferujący moim klientom strony internetowe zakupione w serwisie X. Działalność wyglądałaby następująco: Kupiłbym stronę od serwisu X na licencji zwykłej, czyli za ok. 40$, wstawił swoje obrazki, swoją treść, swoją muzykę, a przede wszystkim przerobiłbym, aby widoczne był polskie znaki, dorobił panel administratorski pozwalający na swobodne edytowanie treści i ta strona pełniłaby rolę demonstracyjną, widoczną w moim sklepie internetowym (opłaciłbym licencję, więc wydaje mi się to legalne). Byłaby widoczna, ale nikt by nie miał dostępu do plików, jedynie do panelu administratora, którego byłbym autorem. Gdyby klient zdecydował się kupić taką stronę – ja w jego imieniu (w regulaminie byłby zapis, że klient prosi administrację, by ta kupiła w jego imieniu stronę z serwisu X) kupiłbym stronę na licencji zwykłej, podmieniłbym pliki, dając widoczne polskie czcionki, oraz dodałbym własny panel administratorski. Cena wynosiłaby 40$ + 180 zł netto za moje przeróbki i panel administratora. Opłaciłbym więc licencję w serwisie X, zaś te 180 zł byłoby moim zarobkiem. Czy działalność mojego serwisu byłaby legalna? Dołączam warunki licencji (niestety tylko w języku angielskim) i proszę o jej analizę, tak pod kątem licencji zwykłej jak i rozszerzonej. Jeżeli nie, to na co pozwala mi licencja zwykła i co mógłbym zrobić, aby prowadzić taką działalność?

Po analizie warunków licencji uważam, że nie daje ona Panu prawa do prowadzenia takiej działalności, a już na pewno nie w sytuacji, gdy wykupuje Pan zwykłą licencję (regular license).

Z opisanego przez Pana stanu faktycznego wynika, iż istnieje serwis X, na którym to można zakupić prawo do używania rozmaitych utworów, wyróżniono tutaj: obrazy i galerie (image views and galleries), filmy wideo (video players), utwory muzyczne (music players), szablony stron internetowych (site templates), dodatki (utilities), animacje (animations), menu i przyciski (menu & buttons), pre-loaders, gry (games), felx, czcionki (fonts).

Serwis X działa na zasadzie następującej: użytkownicy wysyłają na serwis swoje prace (obrazy, utwory muzyczne, animacje, szablony stron etc. – zwane dalej: „Utworami” lub „Projektami”), udzielając serwisowi licencji na korzystanie i za każdą ich sprzedaż otrzymują prowizję od 40 do 70% (tantiemy).

Utwory są wyceniane w zależności od złożoności, jakości oraz użyteczności. Jest to generalnie taka baza prac designerskich oraz biblioteka Flash, „giełda utworów”. Osoba, która chce zamieszczać swoje utwory na serwisie, dokonuje rejestracji i następnie wybiera licencję. Może ona wybrać licencję wyłączną, wówczas prowizja waha się w zależności od ilości sprzedanych egzemplarzy od 40 do 70%, albo licencję niewyłączną – wówczas autorowi przysługuje zryczałtowana prowizja w wysokości 25%.

Internauta może pobierać utwory z serwisu po dokonaniu zapłaty. Otrzymuje wówczas licencję na korzystanie z utworu. Warunki licencji są na stronie internetowej. Są dwa rodzaje licencji:

1. licencja zwykła [regular license, Single Use, Limited License, Single Use];
2. licencja rozszerzona [extended license – Single Use Conditional Resale Permitted License (Conditional Resale) and Web Service License (Web Services)].

Jak rozumiem, Pan chce prowadzić działalność polegającą na procederze następującym. Prowadził Pan będzie serwis internetowy oferujący klientom strony internetowe zakupione w serwisie X. Nabędzie Pan licencję na korzystanie ze strony (jak rozumiem chodzi o szablony – site templates) za ok. 40 dolarów oraz dokona przeróbki w ten sposób, iż wstawi Pan obrazki, treść oraz muzykę, wstawi polską czcionkę oraz dorobi panel administracyjny pozwalający na swobodne treści i ta strona będzie się pojawiać na Pana sklepie. De facto prezentuje Pan więc szablon strony wzbogacony o pewne Pańskie elementy. W takim wypadku klient prosi Pana, aby Pan kupił w jego imieniu stronę z serwisu X, Pan kupuje w imieniu klienta stronę na licencji zwykłej, zmienia Pan nieco pliki, daje widoczne polskie czcionki oraz dodaje panel administratorski. Klient płaci 40 dolarów (koszty transakcji – licencja) oraz 150 zł netto za pośrednictwo (de facto). Stroną takiej umowy jest, jak rozumiem, Klient – to on nabywa stronę od serwisu X, a Pan wykonuje pewne usługi polegające na modyfikacji strony i pobiera za to właśnie wynagrodzenie (180 zł).

Jeśli chodzi o licencję zwykłą, to pozwala ona użyć zakupionego szablonu w projekcie własnym lub realizowanym dla klienta. Przykładowo można np. nabyć grafikę na licencji zwykłej i zamieścić ją na stronie internetowej, prezentacji, materiale promocyjnym, posterze lub darmowej grze. Natomiast taka licencja nie zezwala na dalszą odsprzedaż zakupionego produktu i to zarówno produktu jako takiego jak i wtedy, gdy jest on częścią większego projektu. Na przykład można użyć pobranej grafiki w darmowej grze, ale nie w grze, którą chce się sprzedać. Można użyć grafiki na stronie internetowej, ale nie na szablonie strony internetowej, który zamierza się sprzedać!

Dokładniej opisują to warunki licencji. Przede wszystkim licencja na Projekt ma charakter niewyłączny (co oznacza, iż serwis może sprzedawać licencje na projekty dowolnej liczbie użytkowników) oraz niezbywalny – co oznacza, iż nabywca licencji nie może przenosić jej na osoby trzecie. Zatem nie może Pan np. kupić licencji na korzystanie ze strony i następnie przenieść tej licencji na osobę trzecią.

Warunki licencji zwykłej przedstawiają się następująco:

1. licencjobiorca może używać Projektu jako takiego lub też użyć go jako element w swojej pracy (np. wymyślny design znaku, którego użyje na szablonie firmowym);
2. bez pisemnej, wcześniejszej zgody licencjodawcy nie może on bezpośrednio lub pośrednio udzielać licencji, podlicencji lub też odsprzedawać projektu lub też oferować zawarcie którejkolwiek z wyżej wymienionych umów („odsprzedaż”).

Tak więc licencja zwykła zabrania takiego działania. Nie ma przy tym znaczenia, że w końcowym etapie licencję na korzystanie ze strony (Projektu) znajdującej się w serwisie X nabywa klient, a Pan jedynie świadczy określone usługi związane np. z dostosowaniem strony do jego potrzeb. Problem tkwi wcześniej – gdy Pan kupuje licencję na Projekt, to de facto oferuje Pan (zamieszczając zmodyfikowany Projekt na swojej stronie internetowej) jego odsprzedaż (czego robić Panu nie wolno) za wynagrodzeniem (którym faktycznie jest kwota 180 zł). Istotne jest to, iż Pan wykorzystuje Projekt, na którego licencję Pan zakupił, w celu zarobkowym – oferuje Pan klientom pośrednictwo przy nabywaniu takich stron wraz z ich modyfikacją na określone potrzeby Klienta.

Ponadto licencja mówi, iż użycie produktu jest ograniczone do jednego użycia (single application). Oznacza to, że zakupiony w serwisie X Projekt może być użyty tylko w jednym przedsięwzięciu. Krótko mówiąc – może Pan np. zakupić logo i z jego użyciem stworzyć ulotkę reklamową (i w sytuacji gdy zakupi Pan licencję rozszerzoną sprzedać nieograniczoną liczbę egzemplarzy takich ulotek. Natomiast nie może Pan użyć tego samego logo w projekcie innej ulotki (w takim wypadku konieczna jest odrębna, nowa licencja na to samo logo). Jest to tzw. zasada jednorazowego użycia (single application).

Licencja co do zasady daje jedynie prawo użycia Projektu w swojej pracy (lub dla klienta) jako pewnego jej elementu (np. utwór muzyczny czy logo graficzne na stronie internetowej). Co istotne, tworzona przez licencjobiorcę Praca nie może być przeznaczona na odsprzedaż. Przykładowo klient zamawia u Pana wykonanie strony internetowej. Może Pan ściągnąć grafikę i zamieścić ją w stronie internetowej wykonywanej dla klienta, ale klient nie może tej strony internetowej (nawet całej strony, a nie tylko samej grafiki!) sprzedać innej osobie.

Licencja mówi:

You May use the Product in a work which you are creating for your own purposes or for your client who has asked you to create it.

You my not incorporate the Product in a work which is created for Resale by you or your client.

Tak więc zwykła licencja obejmuje jedynie jednorazowe użycie pobranego Projektu (w jednym przedsięwzięciu) i bez możliwości jakiejkolwiek odsprzedaży zarówno samego Projektu jak i nawet Utworu, którego częścią jest ten projekt. Jedynym wyjątkiem jest tu sytuacja, kiedy ktoś sporządza np. utwór dla swojego klienta.

Natomiast również licencja rozszerzona nie daje, moim zdaniem, prawa do prowadzenia działalności, jaką Pan przedstawił. Już zresztą sam fakt ceny licencji rozszerzonej może odstraszać, skoro jest nawet 50 razy wyższa iż zwykła licencja i może uczynić przedsięwzięcie nieopłacalnym. Niemniej licencja ta zezwala na użycie Projektu w takim Utworze, który będzie przeznaczony na sprzedaż. Na przykład ktoś kupuje muzykę, którą zamieści w grze komputerowej, którą to będzie sprzedawał. Albo ktoś kupuje rysunek, który umieszcza następnie na T-shirtach, które będą przeznaczone do sprzedaży. Albo ktoś kupuje szablon strony internetowej, robi własną na jego bazie i oferuje taką stronę (gotową) na sprzedaż. Na coś takiego zezwala licencja rozszerzona. Ale uwaga! Nawet ta licencja nie zezwala na sprzedaż Projektu jako takiego („by itself”). Czyli np. nie może Pan zakupić muzyki i masowo jej dystrybuować, nie może Pan zakupić gotowego szablonu strony WWW czy szablonu dokumentu i odsprzedać taki szablon, czy też zakupić np. projektu logo firmowego i odsprzedawać. Jeszcze raz należy podkreślić, iż licencja rozszerzona daje prawo jedynie do użycia Projektu w jakimś większym Utworze i dopiero taki Utwór można sprzedawać (a nie sam Projekt). Odróżnia to licencję rozszerzoną od licencji zwykłej – bo tam nawet Utworu zawierającego Projekt sprzedawać nie można!

Inny przykład (podany wprost w regulaminie): Ktoś kupuje Projekt (plik muzyczny) i chce go wykorzystać w programie do miksowania dźwięków, który następnie chce sprzedawać klientom. Przy licencji zwykłej w ogóle nie mógłby tego robić. Przy licencji rozszerzonej może to zrobić. Może stworzyć nieograniczoną liczbę kopii takiego programu do miksowania, które to będzie sprzedawał, z tym że Projekt ten (plik) nie może być wykorzystany w więcej niż jednym programie (można jednak sprzedawać nieograniczoną ilość egzemplarzy tego programu – bo cały czas jest to ten sam program) – zgodnie z wyżej wymienioną zasadą jednorazowego użycia. Natomiast nie może Pan oferować na sprzedaż samego pliku muzycznego jako takiego, nie może Pan np. uploadować go na płatny serwis z mp3.

Generalnie zamysł działania serwisu X – po analizach warunków licencji – wydaje się dość oczywisty. Serwis i tylko serwis ma sprzedawać gotowe projekty graficzne, muzyczne, projekty dokumentów. Użytkownik tego serwisu nie ma prawa dalszej odsprzedaży takich projektów, ma jedynie prawo sprzedaży Utworów zawierających takie projekty. Przy czym oczywiście stosunek pobranego ze strony serwisu X „projektu” do „Utworu” będącego dziełem Użytkownika musi pozostawać w odpowiedniej proporcji. Jeśli ktoś np. stworzy obraz, który składa się w 80% z grafiki zakupionej od serwisu X, albo też doda jedynie panel administracyjny do szablonu strony od nich zakupionego, to w istocie sprzedaje cały czas Projekt (lekko zmodyfikowany), łamiąc warunki licencji. Cel tego jest prosty – autorzy zamieszczanych projektów mają otrzymać prowizję od każdej odsprzedaży Projektu. Zatem serwis musi mieć monopol na ich odsprzedać, przynajmniej wtedy, kiedy autorzy udzielają licencji wyłącznej (bo jeśli autorzy udzielą licencji niewyłącznej, to mogą sprzedawać swoje Projekty także innym osobom, z tym że prowizja jest wtedy niższa, bo tylko 25%). W momencie bowiem, gdy kto inny zaczyna odsprzedawać Projekt, traci nie tylko serwis, ale również autorzy – ci bowiem nie dostają przecież prowizji od dalszej odsprzedaży Projektów przez Użytkowników.

Licencja rozszerzona zawiera wiele punktów identycznych jak licencja zwykła. I tak:

1. licencjobiorca nie może bezpośrednio lub pośrednio udzielać licencji, sublicencji, sprzedawać lub odsprzedawać Projektu ani oferować zawarcia jakiekolwiek umowy, chyba że Projekt został inkorporowany do pracy (Utworu), który stworzył licencjobiorca;
2. licencjobiorca może używać Projektu w formie drukowanej, na stronie internetowej, na dokumencie elektronicznym, Power Poincie, ebooku, jako części software, który stworzył, produkcji filmowej lub muzycznej. Ale nie można takiego projektu (jako takiego) odsprzedać!
3. użycie Projektu jest limitowane do pojedynczego zastosowania;
4. licencjobiorca ma prawo inkorporować Projekt do Utworu, który jest przeznaczony na sprzedaż przez licencjobiorcą lub jego klienta, o ile Utwór oferowany na sprzedaż jest kompletny i spełnione są następujące warunki:
   1. ten, kto nabywa Utwór, używać będzie Projektu tylko dla swojego użytku osobistego lub w swej pracy stworzonej dla kolejnego klienta;
   2. wyraźnie zabroniona musi być odsprzedać Projektu jako takiego (as a stan – alone Itemi);
5. licencjobiorca może wyświetlać Projekt i umożliwić dostęp do niego dla nieograniczonej liczby klientów (np. posługiwać się papierem firmowym wykorzystującym zakupione logo). Może tworzyć nieograniczoną liczbę kopii Projektu, ale musi przestrzec swoich klientów, by nie kopiowali Projektu ani nie używali go w innych zastosowaniach. Chodzi o to, by np. klienci nie skopiowali loga z papieru firmowego (skoro prawa autorskie do loga ma cały czas autor lub serwis X).

W mojej opinii, to, co Pan proponuje, nie jest zgodne z warunkami licencji.

Z tego co Pan pisze, dokonuje Pan po prostu korekty szablonu w ten sposób, iż dodaje Pan polskie czcionki, których oryginał szablonu nie ma. Inną rzeczą byłaby sytuacja, gdyby kupował Pan szablon i na szablonie robił gotową stronę internetową, którą Pan następnie by sprzedał lub też kupił szablon w celu wykonania projektu strony internetowej dla konkretnego klienta. Natomiast Pan w istocie dokonuje niczego innego jak sprzedaży produktu z modyfikacjami, natomiast żadna z licencji nie zezwala na sprzedaż Projektu jako takiego („by itself") – co już podkreśliłem. Z punktu widzenia ekonomicznego wygląda to w ten sposób – Pan kupuje licencję na szablon, dokonuje jego drobnej modyfikacji, oferuje klientom, a więc w istocie oferuje Pan projekt jako taki! Choć to klient teoretycznie kupuje licencję od serwisu X, to ekonomicznie efekt jest taki, jakby to Pan kupił licencję, zmodyfikował szablon i następnie sprzedał ją. By to obejść, Pan chciałby wyciąć jedno ogniwo i zrobić to w ten sposób, iż to klient kupi licencję (konkretnie Pan w jego imieniu), a następnie klient „poprosi” Pana o przeróbkę i Pan tej przeróbki dokona, tak by nie było żadnych ogniw pośrednich między serwisem X a klientem (w szczególności Pana). Moim zdaniem, to jest wręcz książkowy przykład obejścia prawa.

A może bezpieczniejszym wyjściem byłoby próbować dogadać się z tym serwisem i uzyskać zgodę na świadczenie takich usług. Przecież w istocie Pan w ten sposób przysparza im klientów dodatkowych z Polski, a wiadomo, że dobrym sposobem na dotarcie do polskich klientów jest oferowanie szablonów z polskimi czcionkami, a nie amerykańskimi. To raczej serwisowi X powinno zależeć na czymś takim. Proponuję więc podjąć odpowiednie rozmowy z tym serwisem, ale nie w formie pytania o interpretację warunków licencji tylko po prostu w formie zapytania o zgodę na świadczenie takich usług z argumentacją, iż jest to bardzo korzystne dla serwisu.

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu:

Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu:

Ocena zrozumienia tekstu:

Kategoria: IT

poleć pytanie znajomemu     wersja do druku