ePorady24.pl Prawo spadkowe Spadek Koszty pogrzebu
Zadaj pytanie ›

Biuletyn

Prenumerata biuletynu
Zadaj pytanie ›

Opublikowane: 14.10.2007 | Zaktualizowane: 26.09.2012

Koszty pogrzebu

Moja babcia postanowiła zapisać mi w testamencie swoje mieszkanie (54 m2). Wiem, że wujek ma prawo do zachowku. Obawiam się, iż nie będę w stanie go spłacić. Dlatego zastanawiamy się nad zawarciem umowy dożywocia. Czy to dobry pomysł? Z jakimi kosztami powinnam się liczyć? Mam męża i jestem ciekawa, czy mieszkanie od babci wejdzie do majątku wspólnego. W art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego jest napisane, że zbywcy nieruchomości trzeba wyprawić pogrzeb na własny koszt. Co to znaczy? Czy ZUS nie wypłaci zasiłku pogrzebowego?

 

Poniżej wyjaśniam interesujące Panią kwestie dotyczące pokrycia kosztów pogrzebu dożywotnika oraz samej umowy dożywocia.

 

W chwili obecnej umowa dożywocia traktowana jest jak umowa, na podstawie której dochodzi do przeniesienia prawa własności. Nie jest ona jednak uważana za darowiznę w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Przedmiot umowy dożywocia nie jest doliczany do spadku dla potrzeb zachowku i jego obliczenia.

 

Według Kodeksu cywilnego:

 

„Art. 908. § 1. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

 

§ 2. Jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj >>

 

§ 3. Dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości”.

 

Jak wynika z przepisów, w zamian za przeniesienie prawa własności nieruchomości (mieszkania) druga strona zobowiązuje się do opieki nad właścicielem, dostarczania środków utrzymania, mieszkania itd.

 

Umowa dożywocia nie jest bezpłatnym przysporzeniem (darowizną) i jeżeli zostanie zawarta, to spadkobiercy babci nie będą mogli żądać zachowku od wartości mieszkania zbytego na Pani rzecz ww. umową (jak miałoby to miejsce w przypadku darowizny czy dziedziczenia testamentowego).

 

Ponieważ jest to mieszkanie (nieruchomość), zawarcie takiej umowy wymaga formy aktu notarialnego. Są z tym związane koszty notarialne zależne od wartości umowy.

 

Maksymalna stawka wynosi od wartości:

 

  1. do 3000 zł – 100 zł;
  2. powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  3. powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  4. powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  5. powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,5% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  6. powyżej 1 000 000 zł – 5710 zł + 0,25% od nadwyżki ponad 1 000 000 zł, nie więcej jednak niż sześciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszanego do celów emerytalnych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, stosowanego poczynając od drugiego kwartału każdego roku przez okres jednego roku.

 

Odpis aktu notarialnego – 6 zł za jedną stronę.

 

Wpis nowego właściciela do księgi wieczystej – 200 zł.

 

Podatek od czynności cywilnoprawnych – 2% od wartości umowy.

 

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności nieruchomości. Podatek PCC pobiera notariusz przy zawarciu umowy.

 

Nieruchomość nabyta na podstawie umowy dożywocia w czasie trwania małżeńskiej wspólności ustawowej stanowi majątek wspólny obojga małżonków. Jak wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Nie jest to umowa darowizny (o czym wspomniałem wcześniej), więc nie jest możliwe wskazanie przez babcię, że mieszkanie ma wejść do majątku osobistego tylko jednego małżonka, a nie do majątku wspólnego.

 

W uchwale z dnia 18 września 1989 r. (III CZP 80/89, OSP 1990, nr 10, poz. 357) Sąd Najwyższy uznał, że udział we współwłasności nieruchomości nabyty przez jedno z małżonków w zamian za dożywocie ze wspólnie osiąganych dochodów w czasie trwania wspólności ustawowej wchodzi do dorobku małżonków. Pogląd ten ma zwolenników wśród przedstawicieli doktryny, którzy zasadnie dodają, że trudno sobie wyobrazić, żeby ze względu na charakter świadczeń, do spełnienia których zobowiązany jest nabywca udziału we współwłasności nieruchomości względem dożywotnika, przedmiot nabycia nie był objęty ustawową wspólnością majątkową.

 

Tym bardziej dotyczy to całej nieruchomości.

 

Sprawienie pogrzebu na koszt własny oznacza, że osoba stająca się właścicielem mieszkania w zamian za dożywocie powinna pokryć koszty pogrzebu dożywotnika.

 

Nie oznacza to, że takiej osobie w razie pokrycia kosztów pogrzebu nie przysługuje zasiłek pogrzebowy – jest to zagadnienie całkowicie odmienne i niemające związku z umową dożywocia oraz wynikającymi z niej obowiązkami.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

wersja do druku

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa plus trzy =

 

»Podobne materiały

Zasiłek pogrzebowy

Artykuł przedstawia zasady przyznawania zasiłku pogrzebowego oraz objaśnia stronę formalną ubiegania się o niego.

Emerytura niemiecka a zasiłek pogrzebowy

Moja niedawno zmarła mama pobierała emeryturę niemiecką, ale chorowała i zostanie pochowana w Polsce. Ja mieszkam w Polsce i jestem emerytką. Czy przysługuje mi zasiłek pogrzebowy, jeśli ponoszę koszty pogrzebu?

Komu należy się zasiłek pogrzebowy?

Nasz brat zmarł dwa miesiące temu. Od dziesięciu lat był w separacji z żoną. Wraz z bratem pokryliśmy koszty pogrzebu (trumna, ubrania, nagrobek). Uznałam, że zasiłek pogrzebowy z ZUS powinna odebrać wdowa (zgodziła się) i oddać nam – skoro to my za wszystko zapłaciliśmy. Bratowa oddała nam jednak tylko ok. 30% kwoty z ZUS, resztę zostawiając dla siebie. Zignorowała wezwanie do oddania reszty pieniędzy. Czy mamy prawo odzyskać pozostałą część zasiłku?

 

Kto może dostać zasiłek pogrzebowy?

Jestem ubezpieczona w ZUS. Czy mogę otrzymać zasiłek pogrzebowy na pochowanie matki mojego konkubenta? Jeśli nie, to kto może go dostać? Zmarła nie była ubezpieczona, tylko zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Mojemu konkubentowi skończył się natomiast zasiłek dla bezrobotnych i pozostaje on bez pracy. Ja oczywiście pokryłabym rachunki za pogrzeb.

Zapytaj prawnika ›

Opinie naszych Klientów ››

Zadane pytania:

  • 0
  • 2
  • 8
  • 0
  • 4
  • 4
  • 7
wizytówka