Opublikowane: 05.02.2010

Jaką kwotę komornik może wziąć dla siebie?

Gdy dłużnik porozumie się z wierzycielem, zapłaci mniej komornikowi.

Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji za prowadzenie egzekucji i inne czynności wymienione w ustawie komornik pobiera opłaty egzekucyjne.

Opłaty te stanowią znaczną dolegliwość dla dłużnika, który co do zasady musi je ponosić. Dolegliwość ta jest znaczna, gdyż opłaty egzekucyjne pobierane przez komorników są wysokie, a nieraz w praktyce, zwłaszcza przy egzekucji długów szpitali, daje się słyszeć głosy, że nawet rażąco wygórowane. Przykładowo, zgodnie z art. 49 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji:

1. w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych (czyli w praktyce zdecydowana większość spraw) komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż trzydziestokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego;
2. tylko w przypadku wyegzekwowania świadczenia wskutek skierowania egzekucji do wierzytelności z rachunku bankowego lub wynagrodzenia za pracę (czyli w istocie najprostszych form egzekucji) komornik pobiera od dłużnika niższą opłatę stosunkową w wysokości 8% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

W obu ww. przypadkach komornik ściąga opłatę od dłużnika proporcjonalnie do wysokości wyegzekwowanych kwot.

Ponadto wyjątkowo w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 823 Kodeksu postępowania cywilnego (bezczynność wierzyciela):

1. komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
2. a w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/10 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z innych przyczyn niż wskazane wyżej komornik nie pobiera opłaty od tej części świadczenia, która nie została wyegzekwowana.

Na tle przywołanych wyżej regulacji prawnych powstała wątpliwość: opłaty w jakiej wysokości może żądać komornik w sytuacji, gdy dłużnik wpłacił wierzycielowi pieniądze bezpośrednio, a nie poprzez komornika, w szczególności czy kwoty takie można traktować jako wyegzekwowane przez komornika i w związku z tym czy komornik może naliczyć wyższą opłatę egzekucyjną?

Odpowiedzi udzielił Sąd Najwyższy w wyroku sprzed kilku tygodni, oznaczonym sygnaturą: III CZP 82/09. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi komornik ma prawo pobrać tylko niższą opłatę egzekucyjną w wysokości 5% wartości uregulowanego wierzycielowi świadczenia, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Karol Jokiel