ePorady24.pl Prawo handlowe Spółka jawna Jak rozwiązać spółkę jawną?
Zadaj pytanie ›

Biuletyn

Prenumerata biuletynu
Zadaj pytanie ›

Opublikowane: 23.11.2009

Jak rozwiązać spółkę jawną?

Jest nas dwóch wspólników spółki jawnej z równymi wkładami i udziałami. Chciałbym wystąpić ze spółki i otworzyć własną firmę. Jak zrobić to najkorzystniej, mając również na uwadze fiskusa?

I drugie pytanie: zwróciłem uwagę, że umowa naszej spółki nic nie mówi o podziale zysków, czy wobec tego przypadającą na mnie częścią mogę dysponować według własnego uznania, czy też wspólnik ma prawo ingerować w moje dyspozycje?

O wystąpieniu ze spółki traktuje m.in. art. 65 Kodeksu spółek handlowych, który wskazuje, że w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika albo jego spadkobiercy oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki.

 

Jako dzień bilansowy w przypadku wypowiedzenia należy przyjąć ostatni dzień roku obrotowego, w którym upłynął termin wypowiedzenia. Tak obliczony udział kapitałowy powinien być wypłacony w pieniądzu. Rzeczy wniesione do spółki przez wspólnika tylko do używania zwraca się w naturze.

 

Niemniej jednak, w myśl art. 58 Kodeksu spółek handlowych, skutkiem wypowiedzenia jest przede wszystkim rozwiązanie spółki; co więcej – spółka jawna nie może istnieć, gdy pozostaje w niej jedynie jeden wspólnik. Zatem w Pana przypadku będziemy mieć do czynienia z rozwiązaniem spółki.

 

Jak wskazuje w piśmie z dnia 18 listopada 2008 r. Izba Skarbowa w Katowicach (sygn. IBPBI/1/415-904/08/TK) „należy uznać, że zwrot wniesionych wkładów i rzeczy do spółki osobowej w ramach procesu likwidacji jest zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy tylko do wysokości wniesionego do tej spółki wkładu, a więc wartości wkładu dla potrzeb aportu na moment jego wniesienia. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega więc różnica pomiędzy wypłaconą wartością udziału kapitałowego, a wartością wkładu wniesionego przez wspólnika. (...) W myśl art. 9 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 pkt 50 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni albo wkładów do spółki osobowej. Powyższy przepis zwalnia z opodatkowania wyłącznie wartość wkładu określoną w umowie spółki osobowej. Dyspozycja tego przepisu nie dotyczy natomiast pozostałych należności jakie przysługują wspólnikowi w przypadku wystąpienia ze spółki bądź jej rozwiązania.”

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj >>

 

 

Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej, dochód ustala się przy zastosowaniu do wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, niebędących środkami trwałymi – takiego wskaźnika procentowego, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił – w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja. Za datę likwidacji działalności gospodarczej uważa się datę określoną w zawiadomieniu, o którym mowa w zdaniu poprzednim.

 

Jednakże nie ustala się dochodu na dzień likwidacji, jeżeli:

 

  1. w wyniku zmiany formy prawnej lub połączenia przedsiębiorstw składniki majątku objęte remanentem zostały wniesione w formie wkładu lub aportu do nowo powstałego lub istniejącego przedsiębiorcy,
  2. nastąpiła całkowita lub częściowa zmiana branży,
  3. osoba fizyczna wniosła w formie wkładu lub aportu do spółki cywilnej albo spółki handlowej składniki majątku objęte remanentem,
  4. nastąpiło przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową lub osobowej spółki handlowej w inną osobową spółkę handlową albo w kapitałową spółkę handlową.

 

Zatem dochód nie jest ustalany, jeżeli – pomimo wystąpienia ze spółki – wspólnik wykonuje działalność gospodarczą samodzielnie – a taki właśnie Pan ma zamiar.

 

Jak słusznie wskazuje Radosław Kowalski (Wystąpienie wspólnika ze spółki osobowej, „Vademecum Doradcy Podatkowego”, 21/2009): „Jeżeli wraz z wystąpieniem wspólnika ze spółki przynajmniej jeden ze wspólników kończy wykonywanie działalności gospodarczej, to koniecznym jest ustalenie dochodu przypadającego na każdego ze wspólników (również tych, którzy nie zaprzestają wykonywania działalności gospodarczej).

 

To oznacza, że istnieje w takiej sytuacji obowiązek sporządzenia spisu z natury majątku spółki (o obowiązku sporządzenia spisu też w dalszej części tekstu) i ustalenie dochodu, którego wartość musi być rozdzielona pomiędzy wspólników (w znaczeniu przypisana każdemu wspólnikowi). Obowiązek przypisania dochodu każdemu ze wspólników wynika z art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. Zgodnie z wolą ustawodawcy podatkowego zapisaną w tym przepisie, przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną (w tym w spółce jawnej), ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz – o ile nie są to przychody, wobec których podatnik stosuje liniową metodę opodatkowania – łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali podatkowej. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa wspólników do udziału w zysku są równe.

 

Od tak obliczonego dochodu, wspólnik, który zaprzestaje wykonywania działalności gospodarczej musi opłacić zryczałtowany podatek dochodowy. Stawka takiego podatku określona została w art. 44 ust. 4 u.p.d.o.f. i wynosi 10%. Wpłata podatku musi być dokonana w terminie płatności zaliczki za ostatni miesiąc prowadzenia działalności. Podatnik jest obowiązany złożyć spis pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością w tym także dzieł sztuki, eksponatów muzealnych i aparatury audiowizualnej, jeżeli wydatki na ich nabycie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, nie będących środkami trwałymi, wycenionych według cen zakupu.”

 

 

Inaczej jest na gruncie VAT, co do zasady opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku m.in. rozwiązania spółki handlowej niemającej osobowości prawnej. Dlatego często wskazuje się, że korzystnym jest „wyprzedanie” towarów przed likwidacją.

 

Konsekwencją powyższego jest obowiązek przeprowadzenia spisu z natury towarów na dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Podatnicy są obowiązani załączyć informację o dokonanym spisie z natury, o ustalonej na jego podstawie wartości i o kwocie podatku należnego, do deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

 

Co ważne, od 1 grudnia 2008 r. osobom fizycznym, które były wspólnikami spółek osobowych w dniu ich rozwiązania przysługuje prawo zwrotu różnicy podatku wykazanego w deklaracji podatkowej za okres, w którym odpowiednio te osoby lub spółki były podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni.

 

Co do drugiej części Pana pytania należy przywołać art. 51 § 1 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku bez względu na rodzaj i wartość wkładu.

 

Oczywiście określony w umowie spółki udział wspólnika w zysku odnosi się, w razie wątpliwości, także do jego udziału w stratach, niemniej jednak umowa spółki może zwolnić wspólnika od udziału w stratach.

 

W braku uregulowań -– jak Pan wspomniał – panów udziału w zyskach, są one równe. Każdy wspólnik samodzielnie dysponuje swoim zyskiem.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

wersja do druku

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VIII minus osiem =

 

»Podobne materiały

Zapytaj prawnika ›

Opinie naszych Klientów ››

Zadane pytania:

  • 0
  • 2
  • 8
  • 0
  • 4
  • 4
  • 7
wizytówka