Emerytura policyjna a działalność gospodarcza

Kiedy funkcjonariuszowi przysługuje emerytura policyjna?

Emerytura policyjna jest świadczeniem z zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy. W klasycznym systemie, dotyczącym funkcjonariuszy przyjętych do służby przed 1 stycznia 2013 r., przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia ma co najmniej 15 lat służby. Od 2025 r. osoby z tej grupy zachowały możliwość przejścia na emeryturę po 15 latach służby, a przy dłuższym stażu mogą w określonych przypadkach korzystać z prawa wyboru korzystniejszego sposobu obliczenia świadczenia.

Inaczej ocenia się sytuację funkcjonariuszy przyjętych po raz pierwszy po 31 grudnia 2012 r. W ich przypadku stosuje się odrębne zasady przewidziane dla nowszego systemu emerytalnego służb mundurowych. Dlatego przy ocenie prawa do emerytury zawsze trzeba ustalić datę pierwszego przyjęcia do służby, przebieg służby i podstawę wymiaru świadczenia.

Czy emeryt policyjny może prowadzić działalność gospodarczą?

Tak. Samo założenie lub prowadzenie firmy nie pozbawia emeryta policyjnego prawa do emerytury. Przepisy przewidują jednak mechanizm zmniejszenia świadczenia, gdy emeryt osiąga przychód z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, w tym z pozarolniczej działalności gospodarczej.

W praktyce oznacza to, że emeryt mundurowy może prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą, spółkę albo inną formę aktywności zarobkowej, ale powinien pilnować progów przychodu. Jeżeli równolegle pojawia się praca na etacie, zlecenie albo inny tytuł do ubezpieczeń, trzeba zsumować przychody objęte zasadami rozliczenia. W szerszym ujęciu podobne problemy pojawiają się także przy zawieszeniu emerytury przy wysokich dochodach, choć w systemie policyjnym skutki przekroczenia 130% są inne niż w powszechnym systemie ZUS.

Jaki przychód z firmy liczy się do limitów?

Przy działalności gospodarczej kluczowe jest to, że do limitów nie przyjmuje się zwykłego przychodu podatkowego, obrotu z faktur ani dochodu po kosztach. Dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Ma to duże znaczenie praktyczne. Firma może osiągać wysokie obroty, ale dla rozliczenia emerytury istotna będzie podstawa wymiaru składek, a nie sama kwota sprzedaży. Jeżeli emeryt z racji posiadania prawa do emerytury nie opłaca obowiązkowych składek społecznych z działalności, nie oznacza to automatycznie, że działalność jest obojętna dla rozliczenia świadczenia. W razie wątpliwości trzeba ustalić, jaka podstawa powinna zostać wykazana organowi emerytalnemu.

Limity dorabiania do emerytury policyjnej w 2026 r.

Limity są powiązane z przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem ogłaszanym przez Prezesa GUS i zmieniają się w trakcie roku. Dla 2026 r. aktualne oraz najbliższe ogłoszone progi wyglądają następująco:

Progi na okres od 1 września 2026 r. oraz od 1 grudnia 2026 r. będą zależały od kolejnych komunikatów. Dlatego przy stałej działalności gospodarczej warto sprawdzać limity co kwartał, szczególnie gdy podstawa składek jest bliska granicy 70% albo 130%.

Jak przekroczenie limitów wpływa na emeryturę policyjną?

Jeżeli przychód rozliczany na potrzeby emerytury nie przekracza 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, świadczenie powinno być wypłacane w pełnej wysokości. Jeżeli przychód mieści się między 70% a 130% tego wynagrodzenia, emerytura może zostać zmniejszona o kwotę przekroczenia, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów o emeryturach i rentach z FUS oraz szczególnego limitu dla świadczeń policyjnych.

Najważniejsza różnica w stosunku do powszechnego systemu ZUS dotyczy przekroczenia 130% przeciętnego wynagrodzenia. W przypadku emerytury policyjnej przekroczenie tego progu nie powinno prowadzić do zawieszenia całej emerytury na zasadach ZUS. Zgodnie z art. 41 ustawy zaopatrzeniowej emerytura lub renta inwalidzka ulega wtedy zmniejszeniu o 25% jej wysokości.

Trzeba jednak pamiętać o wyjątkach. Przepisów o zmniejszeniu emerytury z powodu dodatkowego przychodu nie stosuje się między innymi wobec osób, których emerytura stanowi co najmniej 75% podstawy jej wymiaru, bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą. Jeżeli emeryt pobiera świadczenie w części albo korzysta ze szczególnych zasad zbiegu świadczeń, rozliczenie wymaga odrębnej analizy.

Obowiązek zawiadomienia organu emerytalnego

Osoba uprawniona do zaopatrzenia emerytalnego powinna zawiadomić właściwy organ emerytalny o podjęciu działalności, wysokości osiąganego z niej przychodu oraz każdej zmianie, która może powodować ustanie, zawieszenie albo zmniejszenie świadczenia. W sprawach emerytur policyjnych właściwy będzie co do zasady Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA albo inny właściwy organ zaopatrzenia emerytalnego, zależnie od formacji.

Po zakończeniu roku kalendarzowego emeryt powinien zawiadomić organ emerytalny o łącznej kwocie przychodu osiągniętego w poprzednim roku. Ustawa zaopatrzeniowa przewiduje termin do końca pierwszego kwartału roku kalendarzowego. Rozliczenie może nastąpić w stosunku rocznym albo, na wniosek osoby uprawnionej, miesięcznym.

Obowiązki informacyjne są istotne również wtedy, gdy przychód jest osiągany za granicą. Dotyczy to zwłaszcza zatrudnienia, usług lub firmy prowadzonej w państwach UE, EOG, Szwajcarii albo w Wielkiej Brytanii. Więcej o takim wariancie opisuje sprawa dotycząca pracy za granicą emeryta policyjnego.

Czy działalność gospodarcza może podwyższyć emeryturę policyjną?

Prowadzenie firmy po zwolnieniu ze służby nie zawsze wpłynie na wysokość emerytury policyjnej. Doliczenie do wysługi emerytalnej okresu prowadzenia działalności gospodarczej po 31 grudnia 1998 r. jest możliwe tylko w sytuacjach przewidzianych przepisami i co do zasady wymaga opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz złożenia odpowiedniego wniosku.

Jeżeli emeryt prowadzi działalność i nie opłaca dobrowolnych składek społecznych, ponieważ jako emeryt nie ma takiego obowiązku, sama aktywność gospodarcza najczęściej nie zwiększy wysługi emerytalnej. Osobnej analizy wymaga też sytuacja, w której emeryt mundurowy ma lub może mieć prawo do świadczenia z systemu powszechnego, czyli tzw. zbieg emerytury mundurowej z ZUS.

FAQ

Czy emeryt policyjny może mieć jednoosobową działalność gospodarczą?

Tak. Przepisy nie zakazują prowadzenia firmy przez emeryta policyjnego. Trzeba jednak sprawdzić, czy przychód z działalności przekracza progi powodujące zmniejszenie świadczenia oraz czy trzeba zawiadomić organ emerytalny.

Czy do limitu liczy się dochód firmy po kosztach?

Nie. Przy pozarolniczej działalności gospodarczej do limitów dorabiania przyjmuje się zasadniczo podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a nie dochód podatkowy, obrót ani kwoty widoczne na fakturach.

Ile może zarobić emeryt policyjny bez zmniejszenia emerytury w 2026 r.?

Od 1 marca do 31 maja 2026 r. próg 70% przeciętnego wynagrodzenia wynosi 6438,50 zł miesięcznie. Od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 r. próg ten wynosi 6694,10 zł. Kwoty te zmieniają się kwartalnie, dlatego trzeba je sprawdzać na bieżąco.

Czy przekroczenie 130% przeciętnego wynagrodzenia zawiesza emeryturę policyjną?

Co do zasady nie. W systemie policyjnym przekroczenie 130% przeciętnego wynagrodzenia powoduje zmniejszenie emerytury lub renty inwalidzkiej o 25% jej wysokości. To odróżnia emeryturę policyjną od wielu świadczeń z powszechnego systemu ZUS.

Czy każdy emeryt policyjny musi zgłaszać działalność?

Zasadą jest obowiązek zawiadomienia organu emerytalnego o podjęciu działalności, wysokości przychodu i zmianach wpływających na świadczenie. Wyjątki dotyczą między innymi osób, których emerytura stanowi co najmniej 75% podstawy wymiaru, bez uwzględnienia szczególnego podwyższenia z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą.

Do kiedy trzeba rozliczyć przychód z poprzedniego roku?

W przypadku emerytur i rent policyjnych ustawa przewiduje obowiązek zawiadomienia organu emerytalnego do końca pierwszego kwartału roku kalendarzowego o łącznej kwocie przychodu osiągniętego w poprzednim roku.

Czy opłacanie składek z firmy podwyższy emeryturę policyjną?

Nie zawsze. Doliczenie okresu prowadzenia działalności do wysługi emerytalnej zależy od spełnienia ustawowych warunków, w tym od opłacania składek emerytalnych i rentowych oraz od tego, czy dana osoba należy do grupy funkcjonariuszy, którym takie okresy mogą być doliczone.

Źródła

• Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, SKW, SWW, CBA, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, SOP, PSP, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin – w szczególności art. 12, art. 18a, art. 41, art. 41a i art. 41b.
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – w szczególności art. 104.
• Progi zarobkowe publikowane przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA – progi na 2026 r.
• Informacja ZER MSWiA o przychodach emerytów i rencistów osiąganych za granicą.
• Informacja ZER MSWiA o doliczaniu do wysługi emerytalnej okresów aktywności zawodowej po zwolnieniu ze służby.