Jeżeli nie znajdziesz odpowiedzi na swoje pytanie – zapytaj naszego prawnika

Przeczytaj opinie klientów, którzy już skorzystali z naszej pomocy (otworzy się nowe okno) ››

Opublikowane: 06.03.2008

Autor: Karol Jokiel

Wykonanie zapisu

Moja mama zmarła w roku 2001. Byłem jedynym spadkobiercą, jednakże w testamencie dokonano zapisu, iż mam wydać działkę znajomemu. Mama nie była właścicielką działki pozostałej po rodzicach, a jedynie jej posiadaczką. W styczniu tego roku doprowadziłem sprawę do końca i stałem się właścicielem przedmiotowej działki. Jeśli w chwili otwarcia testamentu nie mogłem wykonać zapisu, czy muszę to zrobić teraz? Czy zapisobiorca może zrzec się swojego uprawnienia?

 

Jeśli masz problem prawny – kliknij tutaj >>

 

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że przedmiotem zapisu było „wydanie działki” osobie trzeciej, a spadkodawca był jedynie jej posiadaczem. Spadkobierca nabył własność działki objętej zapisem dopiero od 31.01.2008 r. Pytanie dotyczy istnienia obowiązku wykonania zapisu.

 

Zgodnie z art. 968 Kodeksu cywilnego spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis). Stosownie zaś do art. 981 K.c. roszczenie z tytułu zapisu przedawnia się z upływem pięciu lat od dnia wymagalności zapisu. Tymczasem po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

 

Początek biegu upływu terminu przedawnienia ustawa łączy z dniem wymagalności zapisu. Natomiast art. 970 K.c. dosyć nieprecyzyjnie wskazuje, że zapisobierca może żądać wykonania zapisu niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu. W uwagach do art. 970 wskazano, że z chwilą wezwania obciążonego przez zapisobiercę do wykonania zapisu staje się on wymagalny. Od tej też chwili rozpoczyna bieg pięcioletni termin przedawnienia przewidziany w cytowanym art. 981 K.c.

 

Jeśli jednak zapisobierca w ogóle nie zażądał wykonania zapisu, wówczas wydaje się, że znajdzie tutaj zastosowanie ogólna reguła zawarta w art. 120 § 1 K.c. Zgodnie z nią, jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. W odniesieniu do zapisu oznaczać to będzie, że bieg terminu rozpoczyna się od dnia następnego po dniu ogłoszenia testamentu.

 

Wbrew twierdzeniom zawartym w pytaniu – zapis, polegający na obowiązku wydania działki, znajdującej się w posiadaniu spadkodawcy, był możliwy do realizacji przed jego śmiercią, czyli jeszcze przed uzyskaniem prawa własności tej działki przez spadkobiercę. Bowiem posiadanie polega na władaniu rzeczą, choć bez formalnego tytułu prawnego. Uprawniony z zapisu mógł więc domagać się wydania działki, znajdującej się w posiadaniu spadkobiercy, nawet gdy ten nie był jej właścicielem, a skoro od ogłoszenia testamentu upłynęło już 7 lat, jego roszczenie uległo przedawnieniu.

 

Oczywiście uprawniony z zapisu może zrzec się przysługującego mu prawa, nic nie stoi temu na przeszkodzie. Nie domagając się realizacji zapisu już dopuścił do przedawnienia swojego roszczenia i przed sądem nie będzie mógł doprowadzić do jego realizacji.

 

Jeśli nadal masz problem prawny – kliknij tutaj >>