Autor: Kamilla Stefaniuk-Borówka

Dokumenty dla cudzoziemca uprawniające do pobytu w Polsce

Potrzebuję pomocy w określeniu dokumentów, które muszę skompletować dla cudzoziemca – moje narzeczonej z Madagaskaru. Chciałbym załatwić jej wizę, ale nie wiem, gdzie należy złożyć wniosek. A może mógłbym pomóc jej znaleźć pracę, żeby mogła zostać w Polsce dłużej? Czy warto (i jak) wystawić jej zaproszenie?

Interesujące Pana kwestie są uregulowane w ustawie o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r.

W pierwszym rzędzie należy zaznaczyć, że cudzoziemiec (a wiec także obywatelka Madagaskaru) może przekroczyć granicę i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada:

ważny dokument podróży;

ważną wizę.

O wizę cudzoziemiec występuje w polskiej placówce konsularnej za granicą. Musi być przygotowany na podanie swoich danych osobowych, wskazanie deklarowanego terminu pobytu na terytorium Rzeczpospolitej i podanie m.in. celu wizyty. Konsul potwierdzi przyjęcie wniosku wizowego stosowną pieczęcią w paszporcie.

Tak więc każdy cudzoziemiec, który chce legalnie odwiedzić terytorium RP, powinien udać się do polskiej placówki dyplomatycznej w swoim kraju, gdzie uzyska pełne informacje o tym, na jakich zasadach może przebywać w Polsce.

Poniżej podaję adres polskiego konsulatu w Madagaskarze:

Konsulat RP w Antananarivo

Konsul honorowy Zbigniew Kasprzyk (języki: polski, francuski)

LOT II M 47 DA Analamahitsy, Antanetilava

Antananarivo 101

B.P. 3528

Tel.: (00-261 20) 22 428 06

Faks: (00–261 20) 22 428 06

Pańska narzeczona powinna zgłosić się pod podany wyżej adres, gdzie uzyska potrzebne informacje i będzie mogła złożyć wniosek o wydanie wizy.

Wiza może być wydana w różnych celach, m.in.:

1. turystycznym;
2. odwiedzin;
3. wykonywania pracy;
4. odbycia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo studiów trzeciego stopnia;
5. realizacji zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE itd.

Wizy wydaje się jako:

1. Wizy Schengen: wizy wydawane przez państwo Schengen na tranzyt przez terytorium państw Schengen lub planowany pobyt na terytorium państw Schengen nieprzekraczający 3 miesięcy w dowolnym sześciomiesięcznym okresie, licząc od dnia pierwszego wjazdu na terytorium państw Schengen.
2. Wizy krajowe: uprawniają do wjazdu i ciągłego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub kilku pobytów następujących po sobie, trwających łącznie dłużej niż 3 miesiące. Okres ważności wizy krajowej nie może przekroczyć 1 roku.

Organem właściwym do wydawania wiz jest konsul. Organ wydający wizę określa w dokumencie: okres ważności wizy, w którym może nastąpić wjazd na terytorium kraju i musi nastąpić wyjazd cudzoziemca, okres pobytu cudzoziemca w okresie ważności wizy oraz cel wjazdu i pobytu w Polsce.

Wizę krajową wydaje się na wniosek cudzoziemca, tak więc Pańska narzeczona, aby uzyskać wizę, musi sama udać się do Konsulatu RP w Antananarivo.

Jakie dokumenty są niezbędne do złożenia wniosku o wizę Schengen „C”:

1. Dokument podróży:

• ważny minimum trzy miesiące po planowanym wyjeździe z Polski/strefy Schengen;
• posiadający minimum 2 wolne strony;
• wydany w okresie ostatnich 10 lat.

2. Wypełniony i podpisany wniosek wizowy.

3. Biometryczne zdjęcie.

4. Opłata wizowa.

5. Ubezpieczenie medyczne na wysokość minimum 30 tys. Euro i ważne na całym terytorium Schengen.

6. Dokumenty uzupełniające, potwierdzające:

• cel wjazdu;
• posiadanie zakwaterowania;
• posiadanie środków utrzymania na wjazd, pobyt i wyjazd z terytorium Schengen lub Polski;
• gotowość do opuszczenia terytorium Schengen po upłynięciu terminu ważności wizy.

Jakie dokumenty są niezbędne do złożenia wniosku o wizę krajową „D”:

1. Dokument podróży.

2. Wypełniony i podpisany wniosek wizowy.

3. Biometryczne zdjęcie.

4. Opłata wizowa.

5. Ubezpieczenie medyczne.

6. Dokumenty uzupełniające, potwierdzające:

• cel wjazdu;
• posiadanie środków utrzymania na wjazd, pobyt i wyjazd z terytorium Polski;
• konieczność przebywania na terytorium Polski powyżej 90 dni w okresie półrocznym.

Rodzaj oraz ilość dokumentów uzupełniających może różnić się w zależności od urzędu konsularnego; w związku z tym zalecany jest bezpośredni kontakt z właściwym urzędem konsularnym w celu uzyskania pełnej informacji co do dokumentów uzupełniających niezbędnych do złożenia wniosku wizowego. Niestety Konsulat RP w Madagaskarze nie posiada strony internetowej, dlatego też nie podam Panu dokładnie, jakie dokumenty są wymagane akurat w tym konsulacie.

Konsul którego państwa Schengen jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wizę Schengen?

Sama wiza w paszporcie cudzoziemca nie daje jeszcze gwarancji wjazdu na obszar Rzeczpospolitej Polskiej. Bardzo istotną sprawą jest możliwość finansowego utrzymania się w trakcie pobytu w kraju. Dokumentem potwierdzającym możliwość utrzymania się cudzoziemca przyjeżdżającego do Polski jest zaproszenie wystawione przez obywatela polskiego, zamieszkałego na terenie Polski. Władze graniczne będą honorowały jedynie oryginał zaproszenia wystawiony na druku urzędowym i zarejestrowany w rejestrze zaproszeń, prowadzonym przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania zapraszającego. Wojewoda odmówi wpisu do ewidencji zaproszeń, jeżeli osoba lub instytucja zapraszająca nie będzie potrafiła udowodnić i nie zobowiąże się, że jest w stanie pokryć wszelkie koszty pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, w tym koszty ewentualnego leczenia.

Wystawienie narzeczonej zaproszenia na pewno ułatwi jej więc wjazd na teren Polski.

Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej można przedłużyć okres ważności wydanej wizy krajowej lub okres pobytu objęty tą wizą, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

1. przemawia za tym ważny interes zawodowy lub osobisty cudzoziemca albo względy humanitarne, uniemożliwiające mu opuszczenie tego terytorium przed upływem terminu ważności wizy krajowej lub przed końcem objętego tą wizą dozwolonego okresu pobytu;
2. zdarzenia, które są przyczyną ubiegania się o przedłużenie wizy krajowej, wystąpiły niezależnie od woli cudzoziemca i nie były możliwe do przewidzenia w dniu składania wniosku o wydanie wizy krajowej;
3. okoliczności sprawy nie wskazują, że cel pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie inny niż deklarowany;
4. nie zachodzą okoliczności, z powodu których odmawia się wydania wizy krajowej.

Wizę krajową można przedłużyć jednokrotnie, nie więcej jednak niż o 3 miesiące.

Rzeczywiście – zatrudnienie narzeczonej może sprawić, że jej pobyt w Polsce może zostać wydłużony.

Otóż, jeżeli celem wjazdu i pobytu w Polsce jest zatrudnienie bądź wykonywanie innej pracy zarobkowej, to do wydania wizy obowiązuje inna procedura.

Cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę wydane przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy. Przy rozpatrywaniu wniosku o zezwolenie na pracę dla cudzoziemca właściwy wojewoda bierze pod uwagę sytuację na lokalnym rynku pracy oraz kryteria wydawania przyrzeczeń i zezwoleń na pracę cudzoziemców w danym województwie (zgodnie z obowiązującymi przepisami).

Wiza w celu wykonywania pracy może być wydana jako wiza krajowa lub jako wiza pobytowa jednolita (tzw. wiza Schengen). Wiza w celu wykonywania pracy może być wydana, jeżeli cudzoziemiec przedstawi zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wizę w celu wykonywania pracy wydaje lub odmawia jej wydania konsul właściwy ze względu na państwo stałego zamieszkania cudzoziemca.

Wykonywanie pracy przez cudzoziemca oznacza: zatrudnienie, wykonywanie innej pracy zarobkowej (na podstawie umowy-zlecenia, o dzieło, agencyjnej) lub pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą.

Cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy.

Cudzoziemiec, który zamierza podjąć na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej pracę lub inne zajęcie zarobkowe, musi najpierw znaleźć w Polsce pracodawcę, który wystąpi do wojewody właściwego ze względu na siedzibę firmy bądź instytucji z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę. Zezwolenie na pracę jest wydawane na czas określony, nie dłuższy niż 3 lata i może być przedłużane.

Przyrzeczenie stanowi podstawę do ubiegania się przez cudzoziemca o wydanie wizy z prawem do pracy (D/08) w polskim przedstawicielstwie dyplomatycznym lub urzędzie konsularnym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca (w kraju pochodzenia cudzoziemca). Gdy już zostało wydane przez wojewodę przyrzeczenie wydania zezwolenia na pracę, następnym krokiem jest uzyskanie przez pracodawcę zezwolenia na wykonywanie pracy. Zezwolenie wydaje wojewoda właściwy ze względu na siedzibę pracodawcy. Po uzyskaniu zezwolenia na pracę pracodawca może zawrzeć z cudzoziemcem umowę o pracę.

Z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest zwolniony m.in. cudzoziemiec:

1. posiadający w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony;
2. będący małżonkiem obywatela polskiego, posiadający zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego;
3. posiadający zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że jeżeli cudzoziemiec przebywa już w Polsce turystycznie, nie może ubiegać się o wizę z prawem do pracy. Na ten sam okres konsul nie może wydać dwóch odrębnych wiz. Warunkiem niezbędnym do otrzymania wizy do pracy jest utrata ważności wizy turystycznej oraz powrót cudzoziemca do swojego kraju.

W takiej sytuacji rozwiązaniem na zatrudnienie cudzoziemca w Polsce jest wystąpienie przyszłego pracodawcy z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę, a cudzoziemca o pobyt czasowy jeszcze w momencie, gdy przebywa w Polsce turystycznie. Wówczas obcokrajowiec będzie mógł podjąć pracę w Polsce bez konieczności wracania do swojego kraju.

Wniosek o pobyt czasowy nie może być złożony później niż na 45 dni przed tym, jak wiza turystyczna utraci ważność.

Innym bowiem sposobem na wydłużenie pobytu w Polsce, ale powiązanym z zezwoleniem na pracę, jest ubiegnie się przez cudzoziemca przebywającego w Polsce o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jeżeli cudzoziemiec zamierza wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące i otrzyma przyrzeczenie wydania zezwolenia na pracę, może wystąpić za pośrednictwem konsula, jeżeli przebywa za granicą, lub bezpośrednio do wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie czas oznaczony.

O udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można ubiegać się, jeżeli zachodzą okoliczności uzasadniające zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, okolicznościami takimi są m.in.:

1. uzyskanie zezwolenia na pracę albo pisemnego oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane, 
2. prowadzenie działalności gospodarczej na podstawie przepisów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystnej dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającej się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy,
3. związek małżeński z obywatelem polskim,
4. podjęcie lub kontynuacja stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich;
5. zamiar podjęcia lub kontynuacji nauki lub szkolenia zawodowego;
6. posiadanie więzi o charakterze rodzinnym z obywatelem polskim lub obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest obowiązany posiadać:

1. ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdro­wotnej finansowanych ze środków publi­cznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczy­pospolitej Polskiej oraz
2. stabilne i regularne źródło dochodu wystar­czającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu.

Ubiegając się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, cudzoziemiec jest obowiązany złożyć:

1. wypełniony formularz wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,
2. 4 kolorowe fotografie o wymiarach 4,5 cm x 3,5 cm, nieuszkodzone, wyraźne, kolorowe, przedstawiające osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami w taki sposób, aby ukazywały głowę w pozycji lewego półprofilu i z widocznym lewym uchem, z zachowanie równomiernego oświetlenia twarzy,
3. dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,
4. potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej.

Cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, m.in. z uwagi na uzyskanie zezwolenia na pracę i prowadzenie działalności gospodarczej, jest obowiązany dołączyć do wniosku także tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym przebywa lub zamierza przebywać.

Zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielane jest każdorazowo na okres niezbędny do realizacji celu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy niż 2 lata. W przypadku, gdy okolicznością ubiegania się o zezwolenie na zamieszkania na czas oznaczony jest podjęcie lub kontynuacja studiów, nauki lub szkolenia zawodowego lub też wykonywanie badań naukowych, zezwolenie udzielane jest na okres nieprzekraczający 1 roku.

Za wydanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony pobiera się opłatę skarbową w wysokości 340 zł.

Za wydanie karty pobytu pobiera się opłatę w wysokości 50 zł.

Reasumując: wniosek o wydanie wizy może złożyć tylko narzeczona w Konsulacie RP na Madagaskarze. Pan ze swej strony może postarać się o zaproszenie dla niej (gdy przyjeżdża w celu odwiedzin lub turystycznym) bądź może Pan zacząć starać się o uzyskanie dla niej przyrzeczenia zezwolenia na pracę, jeżeli narzeczona miałaby przyjechać do Polski na podstawie wizy z prawem do pracy. Pobyt na podstawie tej wizy mógłby być dłuższy od tego w celach turystycznych czy odwiedzin, jednak wiąże się to koniecznością uzyskania zezwolenia na pracę.

Jeżeli zaś chodzi  o kwestię wystawienia zaproszenia, to w pierwszym rzędzie powinien Pan się udać do urzędu wojewódzkiego, do wydziału zajmującego sprawami cudzoziemców. Otrzyma Pan tam odpowiedni wniosek i informację o potrzebnych załącznikach.

Aby uzyskać zaproszenie, należy do wojewody wystąpić z wnioskiem o wpisanie zaproszenia do ewidencji zaproszeń oraz załączyć do wniosku następujące dokumenty:

1. tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, w którym zapraszający zamelduje cudzoziemca po jego wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2. dokumenty potwierdzające posiadanie środków na utrzymanie cudzoziemca podczas jego pobytu w Polsce;
3. dowód uiszczenia opłaty skarbowej. Opłata skarbowa za dokonanie wpisu zaproszenia cudzoziemca na pobyt w RP do ewidencji zaproszeń wynosi 27 PLN.

Zapraszający przedstawia dokument potwierdzający tożsamość (tj. dowód osobisty, dokument podróży lub kartę pobytu).

Oryginały dokumentu należy przedłożyć do wglądu organowi prowadzącemu postępowanie.

We wniosku należy określić czas, na jaki dana osoba zaprasza cudzoziemca do Polski. Dokonując wpisu do ewidencji zaproszeń, wojewoda może wystawić zaproszenie na czas, który we wniosku określony został przez wnioskodawcę lub – w zależności od merytorycznej oceny załączonych do wniosku dokumentów i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę – na okres krótszy od wnioskowanego.

W toku prowadzonego postępowania zapraszający może zostać wezwany do osobistego stawiennictwa w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności niezbędnych do podjęcia decyzji oraz zobowiązany do złożenia innych dokumentów, które pozwolą organowi administracyjnemu na dokładne wyjaśnienie sprawy i podjęcie decyzji z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony.

Postępowanie w sprawie wydania zaproszenia trwa 30 dni od dnia złożenia przez zapraszającego kompletu dokumentów. W przypadku decyzji pozytywnej wnioskodawcy niezwłocznie wydawany jest druk zaproszenia, który zobowiązany jest odebrać osobiście.

Powinniście Państwo zdecydować, czy narzeczona ma przyjechać celem odwiedzin, czy do pracy. Jeżeli bowiem celem wjazdu i pobytu w Polsce jest zatrudnienie bądź wykonywanie innej pracy zarobkowej, to do wydania wizy obowiązuje inna procedura. Praca gwarantuje dłuższy pobyt cudzoziemca, ale powinien Pan w urzędzie wojewódzkim zasięgnąć informacji, czy jest szansa na uzyskanie przyrzeczenia zezwolenia.

Natomiast plany małżeńskie w innym świetle stawiają pobyt narzeczonej (przyszłej żony) w Polsce i oczywiście ułatwiają wiele spraw (już po ślubie), jednak formalności dotyczące ślubu z cudzoziemcem niestety wykraczają poza zakres tej odpowiedzi.

poleć pytanie znajomemu     wersja do druku