Opublikowane: 15.05.2009

Autor: Łukasz Obrał

Dodatki do zasiłku rodzinnego

Artykuł omawia warunki, jakie trzeba spełnić, aby nabyć prawa do dodatków do zasiłku rodzinnego, a także jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka.

Dodatki do zasiłku rodzinnego, podobnie jak zasiłek rodzinny, uregulowane zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), zaś postępowanie w sprawie przyznania świadczeń oraz dokumenty wymagane do ich przyznania – w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881).

Przede wszystkim należy wskazać, iż dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują tylko i wyłącznie osobom uprawnionym do otrzymywania zasiłku rodzinnego.

W myśl art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługują następujące dodatki:

1. z tytułu urodzenia dziecka,
2. z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
3. z tytułu samotnego wychowywania dziecka,
4. z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej,
5. z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
6. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego,
7. z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka żywego nie jest dodatkiem do zasiłku rodzinnego i przysługuje wszystkim rodzicom niezależnie od tego, czy mają prawo do zasiłku rodzinnego i niezależnie od dochodów rodziny, ale ze względu na jej specyfikę również została omówiona w niniejszym artykule.

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka

Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka jest świadczeniem jednorazowym w wysokości 1000 zł. Należy się matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka, a jeśli im nie został przyznany – także opiekunowi faktycznemu. Wniosek o ten dodatek można składać do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia.

W wypadku wystąpienia z wnioskiem o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.

Od 1 stycznia 2009 r. obowiązuje przepis art. 9 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do którego dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Aby otrzymać dodatek z tytułu urodzenia dziecka, należy przedłożyć zaświadczenie o objęciu opieką medyczną. Formę opieki medycznej oraz wzór zaświadczenia określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego.

Przepisu dotyczącego pozostawania pod opieką medyczną w okresie ciąży jako warunku wypłaty dodatku z tytułu urodzenia dziecka nie stosuje się, jeżeli o dodatek ten występuje opiekun prawny lub faktyczny dziecka.

Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego

Za opiekę nad dzieckiem w trakcie trwania urlopu wychowawczego przysługuje dodatek uprawnionym do tego urlopu, tj. matce lub ojcu, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka. Wypłaca się go nie dłużej niż przez 24 miesiące, a jeśli sprawują opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu – 36 miesięcy, jeśli zaś dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność – 72 miesiące.

W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka – przysługuje jeden dodatek.

Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie trwania urlopu wychowawczego nie przysługuje, jeśli osoba uprawniona:

• bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego była zatrudniona krócej niż 6 miesięcy,
• podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w czasie urlopu wychowawczego, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
• w czasie tego urlopu pobiera zasiłek macierzyński,
• dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę, przez co najmniej 5 dni w tygodniu albo w żłobku, przedszkolu oraz gdy z innych powodów nie jest sprawowana osobista opieka nad dzieckiem.

Wysokość dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego to 400 zł miesięcznie.

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce, ojcu, opiekunowi prawnemu oraz opiekunowi faktycznemu, a także osobom uczącym się, jednak pod określonymi warunkami. Mianowicie dodatek ten wypłaca się:

1. osobom samotnie wychowującym dzieci, które nie mają zasądzonych alimentów na dzieci z następujących przyczyn:
   • drugi z rodziców dziecka nie żyje,
   • ojciec dziecka jest nieznany,
   • powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone
     – jak wynika z powyższego dodatek ten nie będzie przysługiwał osobom samotnie wychowującym dzieci, jeżeli drugi z rodziców żyje, a dziecko ma przyznane alimenty lub alimenty nie zostały zasądzone, dlatego że nie wystąpiono na drogę postępowania sądowego o alimenty.
2. osobom uczącym się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej się nie żyją.

Kwota dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka to 170 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej niż 340 zł na wszystkie dzieci. Jeżeli w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne, to kwotę tego dodatku zwiększa się o 80 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160 zł na wszystkie dzieci.

Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej

Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje ojcu lub matce, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka w wysokości 50 zł miesięcznie. Dodatek ten przysługuje na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.

Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego

Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przyznawany jest na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka. Dodatek przysługuje na dziecko niepełnosprawne w wieku:

• do ukończenia 16 lat, jeśli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności,
• od 16 do 24 lat, jeśli posiada orzeczenie o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dodatek przyznawany jest w kwocie 50 zł miesięcznie na dziecko do ukończenia 5 lat lub 70 zł miesięcznie na dziecko w wieku od 5 do 24 lat.

Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się.

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przyznawany jest w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego. Przysługuje on matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się w związku z rozpoczęciem nowego roku szkolnego. Dodatek ten przysługuje także na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne (tzw. zerówkę).

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania należy się, gdy:

• dziecko mieszka poza domem, w innej miejscowości, w której jest szkoła, wówczas dodatek wynosi 80 zł miesięcznie,
• dziecko dojeżdża do innej miejscowości, w której jest szkoła – dodatek wynosi 40 zł miesięcznie.

Dodatek przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.

Kwoty dodatków do zasiłku rodzinnego ustalone w ustawie mogą być stosownie do art. 15a ustawy podniesione stosowną uchwałą rady gminy. Podwyższenie kwot dodatków finansowane jest ze środków własnych gminy.

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka

W myśl art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko.

Zapomoga ta przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka niezależnie od wysokości dochodów. Jednorazowa zapomoga nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny za granicą przysługuje świadczenie z tytułu urodzenia się dziecka.

Zapomoga przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Pozostawanie pod opieką medyczną musi być potwierdzone zaświadczeniem lekarskim. Formę opieki medycznej oraz wzór zaświadczenia określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego.

Tych zasad nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami dziecka.

Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego – w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

Wniosek złożony po wymienionych wyżej terminach organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu:

Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu:

Ocena zrozumienia tekstu:

poleć artykuł znajomemu     wersja do druku