Mamy 7240 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

Dochodzenie roszczeń majątkowych od wnuków

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 08.02.2017

Mama ma pięcioro dzieci. Dwoje dzieci dostało już darowizny, lecz niestety bez żadnego potwierdzenia. Mama chciałaby swój pozostały majątek podzielić pomiędzy pozostałe dzieci i ewentualnie wnuki. Czy teoretycznie pominięte dzieci mają prawo do dochodzenia praw do zachowku tylko od przekazanego majątku pozostałemu rodzeństwu, czy też od darowizn dla wnuków mamy ? I co by się stało, gdyby mama cały majątek przekazała tylko wnukom? Czy w takiej sytuacji dzieci mogą dochodzić roszczeń majątkowych od wnuków?

Iryna Kowalczuk

Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

 

Według § 2 art. 991 K.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

 

Należy wziąć pod uwagę zwłaszcza § 2 art. 991 K.c., z którego wynika, iż spadkodawca ma wybór co do sposobu zapewnienia uprawnionemu zachowku. Może on powołać uprawnionego do dziedziczenia po sobie, ustanowić na jego rzecz zapis, a także przed swoją śmiercią dokonać na jego rzecz darowizny.

 

Dopiero w sytuacji, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku w jeden z powyższych sposobów, przysługuje mu roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do jego pokrycia.

 

Kwestie doliczania do spadku przy ustaleniu zachowku darowizn regulują przepisy art. 993 i 994 Kodeksu cywilnego.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Wedle art. 993 K.c., przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

 

Natomiast art. 994 § 1 K.c. wskazuje, że przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

 

Jak wynika z Pani pytania darowizny jakie dzieci lub wnuki otrzymają od swojej mamy/babci z całą pewnością nie będą drobnymi darowiznami, zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.

 

Darowizny jakie zostaną uczynione na rzecz dzieci mamy będą doliczane do spadku przy obliczaniu zachowku, bez względu na to, kiedy te darowizny zostaną uczynione. Natomiast wnuki nie zawsze odpowiadają za zapłatę zachowku. Jeśli wnuki nie będą spadkobiercami babci i/lub nie będą uprawnieni do zachowku, a od chwili dokonania darowizny do dnia śmierci babci upłynie więcej niż 10 lat, to o zachowku od takiej darowizny na rzecz wnuka nie będzie mowy.

 

Jak zatem Pani widzi sytuacja wnuków jest trochę lepsza od sytuacji dzieci, o ile upłynie więcej niż 10 lat od dnia poczynienia darowizny do dnia śmierci babci.

 

Dodam jeszcze, że odpowiedzialność za zapłatę kwoty pieniężnej stanowiącej zachowek ponoszą przede wszystkim spadkobiercy, jeżeli jednak wierzyciel nie uzyska od nich zaspokojenia zobowiązane w drugiej kolejności są osoby, które otrzymały od spadkodawcy darowiznę podlegającą doliczeniu do spadku.

 

W Pani sprawie ważny jest również fakt, że dwoje dzieci zostało już obdarowane za życia mamy.

 

Jeżeli otrzymali już oni pewną korzyść majątkową np. w drodze darowizny, ale wartość tej korzyści jest mniejsza niż przysługujący im zachowek, to przysługuje im roszczenie o uzupełnienie sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku. Żeby udowodnić przed sądem, że dwoje dzieci otrzymało już korzyści majątkowe pomocne będą zeznania świadków, dokumenty (w tym i oświadczenie pisemne Pani mamy).

 

Udowodnienie przed sądem poczynienia darowizn na rzecz obdarowanych dzieci obniży należny im zachowek albo całkowicie go wyeliminuje. Wszystko będzie zależało od wartości darowizn i wartości majątku pozostałego po śmierci Pani mamy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV minus VI =

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

»Podobne materiały

Przedawniony zachowek

Moi rodzice w 2005 r. przekazali w formie darowizny swój majątek synowi mojej siostry – czyli swojemu wnukowi. W tym samym jeszcze roku wnuk darowiznę formalnie przejął. Mój ojciec zmarł w 2005 r. Niestety, ja o takiej formie załatwienia sprawy spadkowej dowiedziałem się dopiero teraz – od mojej matki. Czy mogę starać się o zachowek po ojcu?

wizytówka Szukamy prawników »