Opublikowane: 26.09.2009

Autor: Jakub Bonowicz

Co powinien zawierać regulamin świadczenia usług przez internet?

W poprzednim artykule pt. Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną – część 1 omówiłem ogólne zagadnienia dotyczące regulaminu, który obowiązany jest sporządzić usługodawca świadczący usługi drogą elektroniczną, na podstawie art. 8 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Jeśli zatem postanowiliśmy już, że powinniśmy sporządzić regulamin, dobrze byłoby wiedzieć, co powinien on zawierać.

Podstawa prawna

Zasadniczo trzy akty prawne określają treść regulaminu świadczenia usług drogą elektroniczną:

1. ustawa z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną („u.ś.d.e.”)¹, powoływana wyżej;
2. ustawa z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny², („u.o.n.p.k.”); dotyczy ona obowiązków przedsiębiorcy wobec konsumentów, z którymi zawierane są umowy na odległość (a więc za pomocą internetu);
3. ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny³, określa ona obowiązki przedsiębiorcy składającego ofertę w postaci elektronicznej, zapraszającego drugą stronę do rozpoczęcia negocjacji, składania ofert albo do zawarcia umowy w inny sposób.

Należy zaznaczyć, iż nie wszystkie punkty, które wymienione są niżej, muszą (obligatoryjnie) znaleźć się w regulaminie. Przykładowo, obowiązki wynikające z Kodeksu cywilnego można zrealizować w inny sposób, np. przez wysłanie e-maila do użytkownika. Z kolei te wynikające z u.o.n.p.k. dotyczą jedynie umów zawieranych z konsumentem. Zdecydowanie wygodniej jest jednak zawrzeć wszystko w regulaminie – wówczas jeden akt reguluje w sposób kompleksowy i całościowy świadczenie przez nas usług on-line, aniżeli np. potem zastanawiać się, czy kontrahent jest konsumentem, czy też nie i czy należy mu wysłać informacje, o których mowa w tejże ustawie...

Z tego punktu widzenia możemy wyróżnić następujące grupy zagadnień, które powinny być uregulowane w Regulaminie.

Oznaczenie usługodawcy

Usługodawcą jest zgodnie z art. 2 pkt 6 u.ś.d.e. osoba fizyczna, prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która prowadząc, chociażby ubocznie, działalność zarobkową lub zawodową świadczy usługi drogą elektroniczną. Bardzo częstym błędem jest nazywanie usługodawcą serwisu internetowego. Jest to niepoprawne, gdyż jest nim właściciel serwisu czy np. spółka prowadząca serwis. Sama zaś witryna to jedynie platforma, takie wirtualne biuro, służące do świadczenia usług (tak jak np. biuro firmy to jedynie infrastruktura służąca do działalności gospodarczej jej właściciela).

Oznaczenie usługodawcy powinno zawierać:

1. jeśli jest osobą fizyczną – imię, nazwisko, miejsce zamieszkania, adres albo firmę, a jeśli jest osobą prawną lub jednostką organizacyjną – nazwę lub firmę oraz siedzibę i adres (art. 5 ust. 2 pkt 2 u.ś.d.e.; art. 9 ust. 1 pkt 1 u.o.n.p.k.);
2. organ, który zarejestrował działalność (art. 9 ust. 1 pkt 1 u.o.n.p.k.);
3. numer, pod którym została zarejestrowana działalność gospodarcza, tj. numer wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej lub KRS (art. 9 ust. 1 pkt 1 u.o.n.p.k.);
4. adres elektroniczny (art. 5 ust. 2 pkt 1 u.ś.d.e.);
5. jeśli świadczenie usługi wymaga na podstawie odrębnych przepisów zezwolenia – informacje dotyczące właściwego zezwolenia i organu zezwalającego (art. 5 ust. 3 u.ś.d.e.). Np. gry losowe, działalność ubezpieczeniowa, pośrednictwo ubezpieczeniowe, usługi pocztowe, prowadzenie giełdy papierów wartościowych, utworzenie funduszu inwestycyjnego czy emerytalnego, organizowanie imprez turystycznych, obrót z zagranicą towarami i usługami;
6. jeśli działalność wymaga uzyskania koncesji – informacje dotyczące koncesji i organu zezwalającego (usługi świadczone przez przewoźników kolejowych lub lotniczych drogą elektroniczną takie jak np. kupno czy rezerwacja biletu);
7. Numer Identyfikacji Podatkowej (art. 5 ust. 4 u.ś.d.e. w zw. z art. 21 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej);
8. jeżeli usługodawcą jest osoba fizyczna, której prawo do wykonywania zawodu jest uzależnione od spełnienia określonych w odrębnych ustawach wymagań (art. 5 ust. 5 u.ś.d.e.): 
   1. w przypadku ustanowienia pełnomocnika – jego imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo jego nazwę lub firmę oraz siedzibę i adres;
   2. samorząd zawodowy, do którego należy;
   3. tytuł zawodowy, którego używa, oraz państwo, w którym został on przyznany;
   4. numer w rejestrze publicznym, do którego jest wpisany wraz ze wskazaniem nazwy rejestru i organu prowadzącego rejestr;
   5. informację o istnieniu właściwych dla danego zawodu zasad etyki zawodowej oraz o sposobie dostępu do tych zasad.

Dotyczy to osób świadczących usługi finansowe, ubezpieczeniowe, usługi w zakresie ochrony osób i mienia, kultury, nauki, oświaty, turystyki, zawodów prawniczych, medycznych.

Informacje dotyczące usługi w ogólności

1. rodzaje i zakres usług świadczonych drogą elektroniczną (art. 9 ust. 3 pkt 1 u.ś.d.e.);
2. warunki świadczenia usług drogą elektroniczną (art. 9 ust. 3 pkt 2 u.ś.d.e.);
3. wymagania techniczne niezbędne do współpracy z systemem teleinformatycznym, którym posługuje się usługodawca (art. 9 ust. 3 pkt 2 lit. a u.ś.d.e.), np. przeglądarki internetowe, które prawidłowo odczytują witrynę, poprawnie skonfigurowana poczta elektroniczna, wymagania systemowe. Jeśli usługodawca przesyła dokumenty elektroniczne, to należy poinformować o tym, jaki jest ich format (Word, PDF) i jaki program, w jakiej wersji jest konieczny do ich otwarcia);
4. zakaz dostarczania przez usługobiorcę treści o charakterze bezprawnym (art. 9 ust. 3 pkt 2 lit. b), np. treści o charakterze wulgarnym, obraźliwym; w szczególności odnosi się to do sytuacji, gdy np. na witrynie internetowej usługodawcy znajduje się forum użytkowników.

Szczegółowe informacje dotyczące umowy o świadczenie usług drogą elektroniczną

1. warunki zawierania i rozwiązywania umów o świadczenie usług drogą elektroniczną (art. 9 ust. 2 pkt 3 u.ś.d.e.);
2. czynności techniczne składające się na procedurę zawarcia umowy (art. 66¹ § 2 pkt 1 K.c.). Należy pamiętać, że dla wielu użytkowników korzystanie z usług sieciowych wciąż wiąże się z lękiem i obawą, a także trudnościami natury technicznej. Usługodawca musi więc określić, czy użytkownik otrzymuje link z aktywacją konta czy usługi, w jaki sposób dokonuje płatności, jakie systemy transakcji on-line obsługuje i akceptuje;
3. języki, w których umowa może być zawarta (art. 66¹ § 2 pkt 5 K.c.);
4. istotne właściwości świadczenia i jego przedmiotu (art. 9 ust. 1 pkt 2 u.o.n.p.k.);
5. skutki prawne potwierdzenia przez drugą stronę otrzymania oferty (art. 66¹ § 1 pkt 2 K.c.);
6. cena lub wynagrodzenie, obejmujące wszystkie ich składniki, a w szczególności cła i podatki (art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.n.p.k.). W szczególności należy wskazać, czy wynagrodzenie usługodawcy za świadczoną usługę zawiera w sobie podatek VAT. W braku takiego wskazania, postanowienie niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść użytkownika;
7. zasady zapłaty ceny lub wynagrodzenia (art. 9 ust. 1 pkt 4 u.o.n.p.k.);
8. koszty oraz termin i sposób dostawy (art. 9 ust. 1 pkt 5 u.o.n.p.k.);
9. prawo odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, ze wskazaniem wyjątków, o których mowa w art. 10 ust. 3 u.o.n.p.k.). Chodzi tutaj o prawo konsumenta, który zawarł umowę na odległość, do odstąpienia od umowy bez podania przyczyn. Termin ten liczy się – w przypadku umowy dotyczącej rzeczy – od dnia jej wydania, a w przypadku umowy o świadczenie usług – od dnia jej zawarcia. W przypadku usług konsultingowych czy prawnych, zastosowanie znajdzie tutaj art. 10 ust. 3 pkt 1 oraz 5. Wyłączają one prawo odstąpienia od umowy, w przypadku gdy świadczenie usług rozpoczęło się za zgodą konsumenta przed upływem terminu 10-dniowego lub też w przypadku świadczeń o właściwościach określonych przez konsumenta w złożonym przez niego zamówieniu lub ściśle związanych z jego osobą;
10. koszty wynikające z korzystania ze środków porozumiewania się na odległość, jeżeli są one skalkulowane inaczej niż wedle normalnej taryfy (art. 9 ust. 1 pkt 7 u.o.n.p.k.);
11. termin, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu mają charakter wiążący (art. 9 ust. 1 pkt 8 u.o.n.p.k.);
12. minimalny okres, na jaki ma być zawarta umowa o świadczenie ciągłe lub okresowe (art. 9 ust. 1 pkt 9 u.o.n.p.k.);
13. prawo wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3 u.o.n.p.k. Chodzi tutaj o prawo wypowiedzenia umowy o świadczenie ciągłe lub okresowe, jeżeli czas trwania umowy nie jest oznaczony (np. bezterminowa rejestracja w serwisie). W takim wypadku każda ze stron może wypowiedzieć umowę bez wskazania przyczyn, z zachowaniem terminu miesięcznego, chyba że strony zastrzegły krótszy termin wypowiedzenia.

Informacje o charakterze techniczno-organizacyjnym

Chodzi tutaj o aktualną informację o:

1. szczególnych zagrożeniach związanych z korzystaniem z usługi świadczonej drogą elektroniczną (art. 6 pkt 1 u.ś.d.e.);
2. funkcji i celu oprogramowania lub danych niebędących składnikiem treści usługi, wprowadzonych przez usługodawcę do systemu teleinformatycznego, którym posługuje się usługobiorca (art. 6 pkt 2 u.ś.d.e.);
3. zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczenia i udostępniania przez przedsiębiorcę drugiej stronie treści zawieranej umowy (art. 66¹ § 2 pkt 3 K.c.);
4. metodach i środkach technicznych służących wykrywaniu i korygowaniu błędów we wprowadzanych danych, które usługodawca jest obowiązany udostępnić drugiej stronie (art. 66¹ § 2 pkt 4 K.c.);
5. kodeksach etycznych, które stosuje, oraz ich dostępności w postaci elektronicznej (art. 66¹ § 2 pkt 6 K.c.);

Informacje dotyczące postępowania reklamacyjnego

1. tryb postępowania reklamacyjnego (art. 9 ust. 3 pkt 4 u.ś.d.e.). Należy wskazać, w jakim terminie usługobiorca może złożyć reklamację, czego może dotyczyć, jakie żądania może wysunąć usługobiorca (np. zwrot zapłaconej ceny lub wynagrodzenia), w jakim terminie usługodawca obowiązany jest rozpatrzyć reklamację;
2. miejsce i sposób składania reklamacji (art. 9 ust. 1 pkt 10 u.o.n.p.k.). Zwykle reklamacja składana jest drogą elektroniczną na wskazany przez usługodawcę adres;
3. postępowanie reklamacyjne nie wyłącza możliwości dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym. Jednakże za dopuszczalną należy uznać praktykę wprowadzenia w treści regulaminu klauzuli o następującym brzmieniu: „Prawo dochodzenia w postępowaniu sądowym roszczeń wynikających z niniejszej umowy przysługuje usługobiorcy po wyczerpaniu drogi postępowania reklamacyjnego”.⁴

Jak widać, sporządzenie regulaminu spełniającego wymogi przepisów prawa nie jest sprawą prostą. Już na pierwszy rzut oka widać, że dla wielu zainteresowanych samodzielnie przygotowanie takiego regulaminu może okazać się zadaniem trudnym. Dlatego na koniec informujemy, że wykonujemy usługi w zakresie pomocy przy sporządzaniu regulaminów świadczenia usług drogą elektroniczną.

1. Dz. U. z 2002 r. Nr 144, poz. 1204.
2. Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271.
3. Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93.
4. J. Gołaczyński, K. Kowalik-Bańczyk, A. Majchrowska, M. Świerczyński: Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Komentarz, Oficyna, 2009, Komentarz do art. 8, Nb 6.

Lubię To!

Oceń przydatność tekstu:

Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu:

Ocena zrozumienia tekstu:

poleć artykuł znajomemu     wersja do druku